سولفید هیدروژن

سولفید هیدروژن
نام آیوپاک هیدروژن سولفید، سولفان
نام‌های دیگر	Sulfuretted hydrogen؛ سولفان; sulfur hydride؛ گاز ترش; sulfurated hydrogen؛ هیدروسولفوریک اسید؛ گاز فاضلاب; stink damp
شناساگرها
CAS	7783-06-4
شماره RTECS	MX1225000
خصوصیات
فرمول شیمیایی	H2S
جرم مولی	‎ 34.082 g/mol
شکل ظاهری	گاز بی‌رنگ.
چگالی	1.363 g/L, gas.
دمای ذوب	‎−۸۲/۳۰°C, ۱۹۰/۸۵ K
دمای جوش	‎-60.28 °C (212.87 K)
محلول در آب	0.25 g/100 mL (40 °C)
اسیدی (pKa)	6.89 19±2 (See Text)
ساختار
شکل مولکولی	Bent
قطب‌ها	0.97 D
خطرات
طبقه‌بندی EU	خورنده (C) بسیار سمی (+T) بسیار آتشگیر (+F)
شماره ایمنی	R۱۲, R۲۶, R50
شماره نگهداری	(S1/2), S۹, S۱۶ S۳۶, S۳۸, S45, S61
دمای اشتعال	-82.4 °C
ترکیبات مرتبط
مرتبط با ترکیبات هیدروژن	آب; سلنید هیدروژن; هیدروژن تلورید
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

سولفید هیدروژن(به انگلیسی: Hydrogen sulfide)‏ گازی بی رنگ، سمی و آتشگیر با بوی نافذ تخم مرغ فاسد می‌باشد. این گاز به صورت گاز فاضلاب و متعفن همراه با ایجاد خفقان شناخته می‌شود.

سایر اسامی

اسید سولفیدریک، هیدروژن سولفوره، هیدرو سولفوریک اسید، گاز فاضلاب، گاز ترش

در طبیعت

گاز سولفید هیدروژن به طور طبیعی در نفت خام، مخازن گاز طبیعی، گازهای آتشفشانی و چشمه های آب گرم وجود دارد.

در صنعت

این گاز می‌تواند در نتیجه فرآیندهای زیر تولید گردد:

• تجزیه بقایای انسانی و حیوانی در نتیجهٔ فعالیت‌های باکتریایی
• فعالیت های صنعتی نظیر فرآوری مواد غذایی
• کوره های ذغال سنگی
• صنایع کاغذ سازی
• صنایع نساجی
• تأسیسات تصفیه فاضلاب
• صنایع تولید گوگرد
• طرح های تولید قیر و آسفالت
• صنایع دباغی

تاثیر بر سلامت

گاز سولفید هیدروژن بسیار سمی می‌باشد. این گاز از طریق ممانعت در عملکرد آنزیم سیتوکروم اکسیداز مانع جذب اکسیژن می‌گردد. تماس کوتاه مدت (حاد) با سولفید هیدروژن باعث ایجاد سوزش و حساسیت در حلق، بینی، چشم و ریه‌ها می‌گردد. تماس با غلظت‌های بالاتر آثار جدی بر سلامت به جا گذاشته و حتی منجر به مرگ می‌گردد.

تنظیم فشار خون

پژوهشگران در آمریکا و کانادا نشان دادند که سولفید هیدروژن توسط آنزیم خاصی موسوم به CSE تولید می‌شود و متوقف کردن فعالیت این آنزیم می‌تواند باعث بالا رفتن فشار خون شود. بعلاوه با این اقدام به رگ‌های خونی در موش‌های آزمایشگاهی نیز آسیب وارد می‌شود.

محققان با استفاده از دانش ژنتیک و دستکاری ژن‌ها، موش‌هایی را متولد کردند که میزان اندکی آنزیم CSE تولید می‌کردند و در نتیجه سطح سولفید هیدروژن در سرم آنها کاهش می‌یافت. پس از حدود هفت هفته بعد از تولد معلوم شد این موش‌ها که گرفتار جهش ژنتیکی شده‌اند علایم فشار خون بالا را از خود بروز می‌دهند. همچنین کمبود سولفید هیدروژن باعث شد که این موشها نسبت به روش‌های آرام کنندهٔ رگ‌های خونی واکنش ناقص و معیوب نشان دهند.

نتایج این تحقیق تایید می‌کند که سولفید هیدروژن با اکسید نیتریک ترکیب شده و گازی را تشکیل می‌دهد که می‌تواند فشار خون را تنظیم کند. این کشف راه را برای پیدا کردن روش‌های جدید درمان فشار خون بالا هموار خواهد کرد.

منبع

پایگاه اطلاع رسانی گوگرد

سایت پزشکان بدون مرز