تراجنسی

تَراجـِنسی، ترنسکشوال یا فراجنسی (به انگلیسی:transsexual) به افرادی گفته می‌شود که هویت جنسیتی خود را متفاوت از هویت جنسی خویش ببینند. مثلا ممکن است فرد اعضای جنسی مردانه داشته باشد در حالی‌که شخصیت جنسیتی‌اش زنانه باشد یا برعکس. این تضاد ممکن است در ذهن، رفتار خصوصی و یا رفتار اجتماعی مشخص باشد تراجنسی یک اصطلاح برای شناسایی افرادی است که دارای هویت جنسیتی (Gender) متناقض هستند و یا تطبیق فرهنگی درستی با هویت جسمی خویش (Sex) ندارند. در واقع تراجنسی فردی است که تشخیص روانی خود فرد از جنسیتش با اندام‌های جنسی زمان تولدش متفاوت است تراجنسی‌ها علاقه شدید برای طی کردن مراحل تغییر و پیوستن به جنس مخالف را دارند. این مراحل می‌تواند شامل هورمون درمانی، تغییر در رفتار اجتماعی، پوشش و یا جراحی تغییر جنسیت باشد

تاریخچه

در سال ۱۹۲۱ Dora-R در آلمان تحت نظارت کلینیک روانی Magnus Hirschfeld مراحل تغییر جنسیت خود را آغاز کرد و در سال ۱۹۳۰ این اقدام به سر انجام رسید. در سال ۱۹۳۰ کلینیک روانی Magnus Hirschfeld جزئیات جراحی دوم را بر روی فردی به نام Lili Elbe دانمارکی در مقاله‌ای منتشر کرد. اصطلاح Transsexualismus اولین بار توسط کلینیک Hirschfeld در سال ۱۹۲۳ مطرح و ابداع شد. در لاتین اصطلاح " psychopathia transexualis" و در زبان انگلیسی اصطلاح "Transeaxual" (با یک s) توسط David Oliver Cauldwell در سال ۱۹۴۹ مطرح شد، وی همچنین اصطلاح Trans-Sexual را نیز در سال ۱۹۵۰ به عنوان جایگزین اصطلاحات قبلی مطرح کرد. وی اولین فردی بود که که این اصطلاح را به صورت عمومی برای افرادی که مایل هستند جنسیت فیزیکی خود را عوض کنند، مطرح کرد(در سال ۱۹۶۹ هری بنجامین ادعا کرد وی اولین فردی بوده که اصطلاح Transsexual را در سخنرانی خود در سال ۱۹۵۳ مطرح کرده) این اصطلاح کماکان بین عموم و مراکز پزشکی استفاده می‌شود و رایج است. این اصطلاح اولین بار در سال ۱۹۸۰ در DSM-III وارد شد و پس از ان در سال ۱۹۸۷ در DSM-III-R به عنوان "اختلالاتی که در کودکی، نوجوانی و بزرگسالی رخ می‌دهد" شناخته شد.

نمادی برای تراجنسیت

تراجنسی در منابع علمی

ترنسکشوالیسم در دو راهنمای رسمی و اصلی پزشکان و متخصصان جهان نام برده شده است؛ راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders یا همان DSM) و طبقه‌بندی بین‌المللی آماری بیماری‌ها (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems یا همان ICD). در ICD-10 (اخرین ویرایش ICD) تراجنسی به همراه دگر پوشی و اختلال هویت جنسی کودکان در دسته اختلالات هویت جنسی قرار گرفته‌است و تراجنسی را اینگونه تشریح کرده‌است: " تصمیم یک فرد برای زندگی در نقش جنس مخالف، که این حالت همیشه همراه با احساس تضاد در اندام جنسی زمان تولد است وفردی است که تقاضا برای جراحی و درمان‌های هورمونی برای تطبیق جسم خود و ملحق شدن به جنس مخالف دارد." DSM تفاوتی بین تراجنسی و اختلال هویت جنسی نمی‌بیند در DSM ۴ شرط را برای اختلال هویت جنسی لازم میداند:

• یک ارزو و یا اصرار شدید برای شناخته شدن و بودن در نقش جنس مخالف (شامل افرادی که برای سود یا منفعت خاصی این اقدام را انجام می‌دهند، نمی‌شود)
• وجود شواهد و مدارک از ناراحتی و عذاب فرد از جنسیت فیزیکی خود در رفتار اجتماعی
• فرد دو جنسه یا همان هرمافرودیت (خنثی) نباشد
• شواهد و مدارک پزشکی ناراحتی و تضاد فرد را تایید کند

تشخیص فعلی برای تراجنسی‌هایی که برای درمان اقدام می‌کنند " آشفتگی جنسی ( Gender Identity Disorder) " است. بر طبق استاندارد " انجمن جهانی حمایت از سلامتی ترنسجندرها " یا همان (WPTAH) و پیش از ان انجمن بین المللی هری بنجامین برای بررسی بی قراری جنسی، این تشخیص (اختلال هویت جنسی) را برای بهری گیری از بیمه‌های اجتماعی و تغییر جنسیت لازم میداند و همچنین بیان می‌کند این اصطلاح به عنوان یک بیماری و یا یک توهین نیست و باعث ازبین رفتن حقوق شهروندی و مدنی فرد نمی‌شود در هر حال تمام افرادی که دچار اختلال هویت جنسی هستند، لزوما مایل به انجام دادن مراحل تغییر جنسیت نیستند به خصوص جراحی اندام‌های جنسی.

جستارهای وابسته

• کمیته کشوری حمایت از بیماران اختلال هویتی و تراجنسیتی ایران
• تغییر جنسیت
• دسته بندی تراجنسی‌ها
• مقیاس هری بنجامین

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تراجنسی موجود است.