آلاسکا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۶۴° شمالی ۱۵۳° غربی / ۶۴° شمالی ۱۵۳° غربی / 64; -153

ایالت آلاسکا
Alaska
پرچم ایالت آلاسکا آرم ایالت آلاسکا
پرچم آلاسکا آرم آلاسکا
لقب های ایالت:
The Last Frontier
(آخرین مرز ناشناخته)
شعار رسمی:
«North to the Future»
(شمال بسوی آینده)
Map of the United States with آلاسکا highlighted
مرکز ژونو
بزرگ‌ترین شهر انکوریج
مساحت  رتبه: ۱
 - به کیلومتر مربع ۱٬۷۱۷٬۸۵۵
جمعیت  رتبه: ۴۷ام
 - سرشماری ۲۰۱۰ {{{2010Pop}}}
 - درآمد سرانه  $۵۴٬۶۲۷ (۶ام)
 - بلندترین نقطه مک کینلی[۱]
   ۶٬۱۹۳٫۷ متر
 - پست‌ترین نقطه اقیانوس آرام[۱]
   ۰ متر
تاریخ پیوستن
به ایالات متحده
 
ژانویه ۳، ۱۹۵۹
رتبه: ۴۹ام
فرماندار خانم سارا پالین (ج)
سناتورها تد ستیونز (ج)
خانم لیسا مورکاوسکی (ج)
حروف اختصاری ایالت AK
وب‌گاه رسمی ایالت www.alaska.gov

آلاسکا (به انگلیسی: Alaska) بزرگ‌ترین ایالت کشور ایالات متحده آمریکا است. که به واسطه معادن غنی و نیز نفت یکی از ثروتمندترین ایالت‌های این کشور محسوب می‌شود. پایتخت آن ژونو، و شهرهای مهم آن فیربنکس، نوم، و انکوریج هستند. شمالی‌ترین شهر آلاسکا بَرو (Barrow) و جنوبی‌ترین شهر ایالت آلاسکا کودیاک (Kodiak) می‌باشد.

رشته کوه‌های طولانی، قله‌های بلند، یخچال‌های طبیعی، رودها، دریاچه‌ها و دیدنی‌های طبیعی بسیار، کرانه‌های اقیانوس آرام کوهستانی و متشکل از رشته کوه‌های طولانی است که بعضی از این قله‌ها کوه‌های آتشفشانی اند اصلی‌ترین مشخصات این سرزمین است.

۸۲٪ آلاسکاییان مسیحی هستند (که از این میان ۶۸٪ پروتستان، ۸٪ ارتدوکس، و ۷٪ کاتولیک هستند). ۱۷٪ باقی دین خاصی ندارند.

پول رایج دلار آمریکا است و زمان رسمی آلاسکا، پاسیفیک تایم (۱۳۵° West) می‌باشد.

نام[ویرایش]

نام این ایالت از زبان بومیان منطقه گرفته شده، و از alaxsxaq/Аляска بمعنای «سرزمین اصلی» می‌باشد.[۲]

خرید آلاسکا از روسیه[ویرایش]

روسیه الاسکا را در سال‌های ۱۷۰۰ تحت تسلط خود داشت. روس‌ها با مردمان بومی آنجا روابط تجارتی داشتند، ولی بعداً اقدام به فروش آن نمودند. قرارداد خرید آلاسکا از روسیه نهم آوریل ۱۸۶۷ به تصویب سنای آمریکا رسید و قطعی شد، ولی انجام معامله و تحویل آلاسکا از جانب روسیه به آمریکا موکول به تصویب شرایط معامله در سنای آمریکا شد که سنا نیز در جلسه ۹ آوریل خود قرارداد معامله را تصویب کرد. طبق قرار داد معامله، آلاسکا مهاجرنشین روسیه در قاره آمریکا به مبلغ هفت میلیون و دویست هزار دلار خریداری شد - هر هکتار ۲ پنی ( دوصدم دلار ). ویلیام سیوارد وزیر خارجه کابینه‌های ابراهام لینکلن و اندرو جانسون برای خرید آلاسکا تلاش فراوان کرد. وی برای قانع کردن سنای آمریکا به خرید آلاسکا به مبلغی که ذکر شد در نطقی طولانی جزئیات اهمیت منابع زیر زمینی، ماهی گیری و ... این منطقه وسیع را برشمرد. سناتورها مبلغ خرید را بیش از ارزش اراضی یخزده آلاسکا می‌دانستند که سرانجام با سخنرانی سیوارد قانع شدند. سیوارد یک سیاستمدار عضو حزب جمهوری خواه آمریکا بود.

جغرافیای طبیعی[ویرایش]

مساحت آلاسکا در حدود ۱٬۷۱۷٬۸۵۴ کیلومتر مربع (کمی بیشتر از ایران) می‌باشد که شامل جزایر الوشن که به بیش از ۱۵۰ جزیره کوچک و بزرگ تقسیم می‌شود.مرز میان کانادا و آلاسکا از اولین مرزهایی بود که به واسطه مرزبندی مداری شکل گرفت و از دیگر مرزهای این چنین می‌توان به مرز مصر و لیبی اشاره کرد. کوه مک کینلی مرتفع‌ترین کوه قاره آمریکای شمالی که در سال ۱۹۱۳ فتح شد.[۳]

مردم آلاسکا[ویرایش]

این ایالت شبه جزیره ایست در شمال غربی قارهٔ آمریکا شمالی که با جزیره‌های بزرگ و کوچک که جمعیت آن طبق آمار سال ۲۰۰۵ بیش از ۶۶۰۰۰۰ نفر است. نام آلاسکا از زبان قوم آلئوت (Aleut) گرفته شده‌است که مردم بومی کهن این سرزمین بوده‌اند.

آلاسکا به همراه جزایر هاوایی دو تکه جدا از ایالت متحده آمریکاست که به ترتیب ایالات چهل و نهم و پنجاهم آن به شمار می‌روند.سفید پوست‌ها ۷۵ درصد مردم آلاسکا را تشکیل می‌دهند.و بیش از ۷۰ درصد در شهرها زندگی می‌کنند.اغلب مردم آلاسکا زندگی در خطوط ساحلی را گزیده‌اند.[۴]

آلاسکا با محوطه یوکون و بریتیش کلمبیای کانادا در شرق، با خلیج آلاسکا در غرب، با اقیانوس آرام در جنوب، با دریای برینگ، تنگه برینگ و دریای چوکچی در غرب و با دریای بوفورت اقیانوس منجمد شمالی در شمال محدود شده‌است.سرزمین آلاسکا نزدیک‌ترین قسمت قاره آمریکا به آسیاست و تنگه برینگ با حدود ۸۰ کیلومتر پهنا آن را از روسیه جدا می‌کند و بر طبق نظریه‌های باستان‌شناسی و مردم شناسی مردم بومی قاره آمریکا در عصر یخبندان قبل از ورود وایکینگ‌ها و گروه اعزامی اسپانیایی به رهبری کریستف کلمب از طریق آلاسکا به این قاره مهاجرت کرده‌اند.این قوم هنوز نیز در گوشه و کنار آمریکای شمالی و جنوبی قابل مشاهده هستند و به مردم بومی آمریکا(Native American) مشهور هستند از معروف‌ترین افراد بومی آمریکا که به قدرت و شهرت رسیدند می‌توان به امیلیانو زاپاتا انقلابی مکزیکی اشاره کرد.

زبان رسمی انگلیسی است، و زبان‌های بومی نیز تا حدود کمی رایج هستند. نوع نژاد ۶۷٫۷٪ سفید، ۱۵٫۶٪ بومی آلاسکایی، ۴٫۱٪ سیاه، اسپانیولی ۴٫۱٪، آسیایی ۴٪، و اسکیموها و آلئوت ۳٫۶٪ جمعیت هستند.

تاریخ[ویرایش]

نوشتار اصلی: تاریخ آلاسکا


طبیعت آلاسکا[ویرایش]

Alaskan gorge-1.jpg

در شمال آلاسکا جلگه‌هایی وجود دارد که به اقیانوس منجمد شمالی می‌پیوندد. خاک این جلگه‌ها یخ زده‌است و در آن درخت نمی‌روید (زمین‌های توندرا). آلاسکا به تنهایی سه قله مرتفع قاره آمریکای شمالی را در خود جا داده‌است که به قرار زیر است : کوه مک کینلی (واقع در پارک و منطقه حفاظت شده ملی دنالی)، کوه لوگان (Logan6050)، و کوه سن الایاس (واقع در پارک و منطقه حفاظت شده ملی رنگل-سن الیاس).

محیط زیست آلاسکا به نظر دست نخورده و بری از نفوذ انسان می‌آید اما بعد از کشف نفت و اتفاقات پی در پی در ضدیت انسان با محیط پیرامونش این محیط را نیز یکی از پرخطرترین مکان‌های روی زمین کرده‌است.

یادبود ملی میستی فیوردز، یادبود ملی ادمیرالتی آیلند، جنگل ملی چوگاچ، و جنگل ملی تونگاس در این ایالت قرار دارند.

آب و هوا[ویرایش]

آب و هوای آلاسکا متنوع است. در بعضی مناطق این سرزمین دمای هوا گاه به °۶۲- سانتی‌گراد می‌رسد. در کرانه‌های شمالی که اسکیموها در آنجا زندگی می‌کنند، زمستان بسیار طولانی و تاریک است و خورشید هفته‌ها طلوع نمی‌کند!. تابستان‌های این ناحیه کوتاه است اما روزهای بسیار بلندی دارد و خورشید هفته‌ها غروب نمی‌کند. در این میان یخ‌های لایهٔ بالایی خاک ذوب می‌شوند و در نتیجه آب سطح زمین را می‌پوشاند. بادهایی که بر فراز جریان آب گرم ژاپن می‌وزند، هوای جنوب آلاسکا را تقریباً در سراسر سال ملایم نگه می‌دارند. در قسمت‌های مرکزی میانگین بارندگی سالانه حدود ۳۳۰ میلی متر است.

اقتصاد آلاسکا[ویرایش]

نوشتار اصلی: اقتصاد آلاسکا
مقایسه ی تولید ناخالص داخلی ایالت های آمریکا با کشور های دیگر در سال ۲۰۱۲. ایالت آلاسکا در این سال تولید ناخالصی اش قابل مقایسه با کشور کرواسی بوده است.

در سال ۲۰۱۲، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با ۵۴,۷۰۲ میلیارد دلار داشت، که قابل مقایسه با تولید ناخالص داخلی کشور کرواسی (۵۶,۴۴۲ میلیارد دلار) بود.[۵]

خطوط نفتی ایالت آلاسکا

دولت آلاسکا[ویرایش]

فرماندار و نایب فرماندار هر چهار سال یکبار به رای مردم انتخاب می‌شوند.کنگره قانونگذاری آلاسکا ۴۰ نماینده و ۲ سناتور دارد که توسط مردم آلاسکا انتخاب می‌شوند.به نمایندگی از مردم آلاسکا در کنگره آمریکا یک نماینده و دو سناتور وجود دارد.

تاسیسات فرهنگی و آموزشی[ویرایش]

میانگین تحصیل و باسوادی دانش آموزان ساکن آلاسکا از میانگین ملی آمریکا بالاتر است. این در حالی است که میانگین وجود کلاس‌های تدریس از میانگین ملی آمریکا کمتر است.

دانشگاه آلاسکا مسئولیت آموزشی کل ایالت را بر عهده دارد (نظیر آنچه در ایران در اختیار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است) به رسمیت شناختن و اعطای امتیاز آموزشی به مراکزی که به مردم آموزش می‌دهند. دانشگاه آلاسکا به سه واحد انکوریج، ژونو و فایربانکس تقسیم شده‌است.

شاخه دانشگاه آلاسکا در فیربنکس بزرگ‌ترین مرکز تحقیق در رابطه با شمالگان در جهان است. ماهیگیری و مهاجرت‌های مرتبط با آن، آتشفشان‌شناسی و تحقیق در مورد گرم‌شدن زمین در شمالگان از سر موضوعاتی است که در این مرکز بررسی می‌شود.

موزه ایالتی در ژونو، موزه شلدون جکسون در شهر کوچک سیتکا، موزه تاریخ و هنرهای زیبا در انکوریج و موزه دانشگاه آلاسکا در فایربانکس از جالب توجه‌ترین موزه‌هایی هستند که در مورد آثار کهن و باستانی و محصولات مصنوعی مردم بومی آمریکا به گردآوری و محافظت پرداخته‌اند. اعم از عناصر مهم و معنادار از فرهنگ بومی آمریکا که در واقع میراث بشری محسوب می‌شوند.[۱]

دانشگاه آلاسکا در انکوریج دانشگاه بزرگ و معتبر شهر انکوریج است.

سرگرمی و مکانهای دیدنی[ویرایش]

نمونه مراسمی از اسکیموهای آلاسکا

آلاسکا دارای ۱۵ پارک ملی است که هر کدام حکم یک گالری از تکامل طبیعی زمین را دارد. همچنین این ایالت بیش از ۲۰ کوه از بزرگ‌ترین کوههای آمریکا را در خود جای داده‌است که به هنگام فصل زمستان میزبان علاقه‌مندان به ورزشهای زمستانی است.

از پارک‌های معروف ملی این ایالت می‌توان به پارک و منطقه حفاظت شده ملی دنالی، پارک و منطقه حفاظت شده ملی رنگل-سن الیاس، پارک و منطقه حفاظت شده ملی کتمای، پارک و منطقه حفاظت شده ملی دروازه‌های شمالگان، پارک و منطقه حفاظت شده ملی دریاچه کلارک، پارک ملی دره کوباک، پارک ملی کنای فوردز، و پارک و منطقه حفاظت شده ملی خلیج گلیشر اشاره کرد.

در پارک و منطقه حفاظت شده ملی دنالی بیش از ۱۰ هزار یخ رود در آلاسکا واقع است که هر کدام جلوه خود را دارد. همچنین در پارک و منطقه حفاظت شده ملی دریاچه کلارک ده‌ها هزار دود کش تماشایی آتشفشانی در دره‌های پارک‌های ملی آلاسکا که در اثر تقابل آب و مواد مذاب تبدیل به چشمه‌های جوشان و آب گرم شده‌اند که سالانه هزاران بازدید کننده دارند.

از بزرگ‌ترین محل‌های سرگرمی و تفریح می‌توان به پاتوق فور (Fur Rendezvous) در انکوریج اشاره کرد. و نیز می‌توان به حراج‌های موسوم به فور (پاییزه)، مسابقه سگهای سورتمه ران (sled-dog races)، آتش بازی، و بازی‌های صحرایی اشاره کرد.

مردم از سراسر جهان هر ساله در ماه مارس برای مسابقه سخت و بزرگ سورتمه رانی با سگهای سورتمه ران از انکوریج تا نوم در حدود بین ۱۸۲۵ تا ۱۸۷۰ کیلومتر به آلاسکا سفر می‌کنند. تقریباً هر ساله ۷۵ تیم در این رقابت‌ها شرکت می‌کنند.

همچنین هر ساله در ماه مه در فایربانکس هنرهای برفی نظیر مجسمه سازی با برف نیز اغلب پرطرفدار و با رقابت عالی و دارای ابتکارات چشمگیری است. نیز در شهر کوچک نوم در این ماه شناگران جسور و دارای استقامت بالا در آب‌های بسیار سرد از دریای برینگ تا شهر نوم مسابقه برگزار می‌شود.[۶]

مسافرت به آلاسکا[ویرایش]

در گذشته بیشتر مسافرت‌ها به آلاسکا برای به دست آوردن طلا بود اما امروزه آلاسکا تبدیل به یک سرزمین پرطرفدار برای مسافرت با کشتی‌های مخصوص شده‌است. دیدن آیسبرگ‌ها (قطعات بزرگ یخی) و نهنگ‌ها از جاذبه‌های گردشگری آلاسکا می‌باشد. به منظور استخراج نفت در آلاسکا اغلب مباحثات و نزاع‌های سیاسی وجود دارد.[۷]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آلاسکا موجود است.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Elevations and Distances in the United States. . U.S Geological Survey, 29 April 2005.  Retrieved on 3 November, ‎۲۰۰۶.
  2. Ransom, J. Ellis. ۱۹۴۰. Derivation of the Word ‘Alaska’. American Anthropologist n.s., ۴۲: pp. ۵۵۰-۵۵۱
  3. Alaska - MSN Encarta
  4. Alaska - MSN Encarta
  5. بر طبق آمار ۲۰۰۷ صندوق بین‌المللی پول که در جداول قیاس زیر ارائه گردیده‌اند:

    Wikipedia contributors, «Comparison between U.S. states and countries nominal GDP,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Comparison_between_U.S._states_and_countries_nominal_GDP (accessed September 5, 2008).

  6. Alaska - MSN Encarta
  7. .Michael Mayor/Stephen Bullon/Michael Murphy. «A». در Dictionary of English Language and Culture. Della Summers. ویرایش Third Impression. La Italy/Tipografica: Pearson Education Limited، ۲۰۰۸. ۲۷. شابک ‎۳-۸۵۳۱۳-۵۸۲-۰-۹۷۸.