فرهاد مهراد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فرهاد
Farhad Mehrdad.jpg
اطلاعات پس‌زمینه
نام اصلی فرهاد مهراد[۱]
تولد ۲۹ دی ۱۳۲۲
تهران، ایران[۱]
ملیت ایران
مرگ ۹ شهریور ۱۳۸۱
پاریس، فرانسه[۱]
سبک‌ها موسیقی پاپ فارسی، راک ایرانی
سال‌های فعالیت ۱۳۴۲-۱۳۵۷[۱]
۱۳۷۲-۱۳۸۱[۱]
نقش‌های مرتبط بلک کتس[۱]
وب‌گاه وب‌گاه رسمی فرهاد
سازهای برجسته
پیانو، گیتار

فرهاد مِهراد (۲۹ دی ۱۳۲۲ در تهران۹ شهریور ۱۳۸۱، پاریس)[۱] معروف به فرهاد؛ خواننده، آهنگ‌ساز و نوازندهٔ پاپ راک اهل ایران بود.[۲]

فرهاد از خوانندگان صاحب‌نام راک ایرانی بود و نخستین آلبوم راک اند رول ایران را منتشر کرد.[۳]

آنچه فرهاد را از دیگر همدوره‎هایش متمایز می‎کند، ترانه‎های پوچ‌گرا و فرهنگ خیابانی است که در موسیقی او متبلور شده‎است. این عناصر در ترانه «کودکانه» بیش از پیش نمود دارد.[۲]

او به عنوان یکی از سیاسی‌ترین خوانندگان ایران شناخته می‌شود.[۴] فرهاد در اوایل دهه ۱۳۵۰ شعرهایی با مضامین سیاسی می‌خواند[۴] و مدتی زندانی سیاسی بود.[۳] فرهاد بعداً از انقلابیون شد[۱] و در زمستان ۱۳۵۷ ترانه انقلابی «وحدت» را خواند،[۵] اما پس از انقلاب تا سال ۱۳۷۲ از ادامه کار منع شد.[۱]

از معروف‌ترین آهنگ‌های او می‌توان به «جمعه»، «کودکانه»، «وحدت»، «گنجشکک اشی مشی»، «شبانه» اشاره کرد. فرهاد آهنگ‎هایی نیز به زبان‎های غیرفارسی دارد.[۱][۳]

زندگی‌نامه[ویرایش]

فرهاد ۲۹ دی ۱۳۲۲ در تهران متولد شد. پدرش رضا مهراد، کاردار ایران در کشورهای عربی بود. فرهاد تا ۸ سالگی که به همراه خانواده به تهران بازگشت در عراق زندگی می‌کرد.[۶] برادر بزرگ فرهاد ویولن می‌نواخت. یکی از دوستان برادرش متوجه علاقهٔ فرهاد به موسیقی می‌شود و از خانواده فرهاد می‌خواهد که سازی برای او تهیه کنند. با اصرار برادرش یک ویولن‌سل برای او تهیه می‌کنند و تمرینات فرهاد آغاز می‌شود؛ ولی عمر تمرینات ویولن‌سل از ۳ جلسه فراتر نرفت.

سال‌های جوانی و شهرت[ویرایش]

تصویر «فرهاد مهراد» بر جلد مجلهٔ «اطلاعات هفتگی»
فرهاد، شهیار قنبری و اسفندیار منفردزاده روی جلد ترانه «جمعه»

بعد از ترک تحصیل در کلاس یازدهم با یک گروه نوازندهٔ ارمنی آشنا می‌شود و با استفاده از سازهای آنان به صورت تجربی نواختن را می‌آموزد و مدتی بعد به عنوان نوازندهٔ گیتار در همان گروه شروع به فعالیت می‌کند. فرهاد دو سال نیز به انگلستان رفت و در آنجا با موسیقی پاپ آن سال‌های انگلستان آشنا شد.

پس از بازگشت به ایران فرهاد اولین اجرای موسیقی خود را در هتل ریمبو در خیابان ایرانشهر تهران اجرا کرد. سپس به اجرای برنامه در رستوران کوچینی ادامه داد و در آنجا به فرهاد بلک‌کَتس مشهور شد. در این دوران به خواندن آوازهایی از گروه‌های معروف موسیقی آن زمان از جمله بیتل‌ها، الویس پریسلی، و ری چارلز می‌پرداخت. در همین دوره ترانهٔ «اگه یه جو شانس داشتیم» را برای دوبلهٔ فیلم بانوی زیبای من خواند که در فیلم استفاده شد.

در ۱۳۴۸ فرهاد برای ترانهٔ «مرد تنها» (با آهنگ اسفندیار منفردزاده و شعر شهیار قنبری) در فیلم رضا موتوری (به کارگردانی مسعود کیمیایی) آواز خواند. این ترانه در سال ۱۳۴۹ هم‌زمان با اکران فیلم به شکل صفحهٔ موسیقی منتشر شد. در ۱۳۵۰ ترانهٔ «جمعه» (کار منفردزاده و قنبری) را برای فیلم خداحافظ رفیق (به کارگردانی امیر نادری)، در ۱۳۵۱ ترانهٔ «خسته» را برای فیلم زنجیری، و در ۱۳۵۶ ترانهٔ «سقف» (کار منفردزاده و ایرج جنتی عطایی) را برای فیلم ماهی‌ها در خاک می‌میرند خواند.

در اواخر دهه ۱۳۵۰ فرهاد با پوران گلفام ازدواج کرد و تا پایان عمر با او زندگی کرد.

تا سال ۱۳۵۷ و انقلاب ایران کنسرت‌های فراوانی داد. در بهمن ۱۳۵۷ هم‌زمان با انقلاب ترانهٔ معروفش «وحدت» (آهنگ از منفردزاده، شعر از سیاوش کسرایی) را ضبط کرد.

پس از انقلاب مدت‌ها از کار منع شد تا بالاخره در ۱۳۶۹ آلبوم خواب در بیداری را منتشر کرد که چند ترانهٔ فارسی و چند ترانهٔ انگلیسی داشت. در این نوار فرهاد پیانو هم می‌نواخت و بعضی از آهنگ‌ها را هم خود ساخته بود. در ۱۳۷۴ نیز اولین کنسرت بعد از انقلابش را در کلن اجرا کرد.

در ۱۳۷۶ آلبوم وحدت او نیز منتشر شد که شامل ترانه‌های دههٔ ۱۳۵۰ او بود. در ۱۳۷۷ توانست در هتل شرق تهران کنسرت اجرا کند و آلبوم برف را نیز منتشر کرد.

سال‌های پایانی و بیماری[ویرایش]

مزار فرهاد مهراد در پاریس

پس از انتشار آلبوم «برف»، فرهاد درصدد تهیه آلبومی با نام «آمین» بود که ترانه‌هایی از کشورها و زبان‌های مختلف را در بر می‌گرفت. اما از مهرماه ۱۳۷۹ بیماری او جدی شد. فرهاد به بیماری هپاتیت سی مبتلا بود و در نتیجهٔ عوارض کبدی ناشی از آن در خرداد ۱۳۸۱ برای درمان به لیل در فرانسه رفت و در ۹ شهریور همان سال پس از مدتی اغما در بیمارستان، در سن ۵۹ سالگی درگذشت و در ۱۳ شهریور در گورستان تیه (قطعه ۱۱۰، ردیف ۷، سنگ ۲۳) در پاریس دفن شد. پس از درگذشت فرهاد، مجموعه آثار[۷] و فیلم مستندی[۸] از او منتشر شد.

آهنگ‌ها[ویرایش]

فارسی[ویرایش]

نوشتار اصلی: ترانه‌شناسی فرهاد مهراد
نام آهنگ ها موسیقی متن فیلم
* مرد تنها (رضا موتوری)
* جمعه (خداحافظ رفیق)
* خسته (زنجیری)
* اسیر شب
* شبانه ۱
* شبانه ۲
* جمعه برای جمعه
* آینه‌ها
* هفته خاکستری
* سقف (ماهی‌ها در خاک می‌میرند)
* کودکانه
* گنجشک اشی مشی
* آوار
* وحدت
* نجواها
* گاندی
* خواب در بیداری
* خیال خوبی‌ها
* برف
* رباعیات
* وقتی که بچه بودم
* کتیبه
* شب تیره
* مرغ سحر
* کوچ بنفشه‌ها
* بانوی گیسو حنایی
* گل یخ
  • نت:همچنین او دکلمه دو غزل از حافظ و شعر آواز کرک از مهدی اخوان ثالث را نیز در میان آثارش دارد که بعد از درگذشت، در اختیار دوستدارانش قرار گرفت.[نیازمند منبع]

انگلیسی[ویرایش]

  • 1-Take five
  • 2-Yesterday
  • 3-I put a spell on you
  • 4-Come down Jesus
  • 5-Sad Lisa
  • 6-Unchained melody
  • 7-Romance of love
  • 8-Yesterday when I was young
  • 9-Sunrise/Sunset
  • 10-Don't cry for me Argentina
  • 11-Let it be
  • 12-Alone again naturally
  • 13-Don't let me be misunderstood
  • 14-Master song
  • 15-California dreamin
  • 16-You have got a friend
  • 17-Like a sad song
  • 18-Windmills of your mind
  • 19-Suzanne
  • 20-Everybody's talking at me
  • 22-Together again
  • 23-When the Sun comes down
  • 24-Sympathy
  • 25-Love's been good to me
  • 26-You won't love me
  • 27-Unchain my heart
  • 28-Solitary man
  • 29-Moment to moment
  • 30-Hey,that's no way to say goodbye
  • 31-Handyman
  • این هنرمند آهنگ‌های فراوانی را در جوانی به زبان انگلیسی بازخوانی کرده که تنها این مقدار از آهنگ‌ها ضبط شده است. تعدادی از این آهنگ‌ها در دهه هفتاد ضبط شده‌اند.[نیازمند منبع]

زبان‌های دیگر[ویرایش]

  • Qui(به زبان فرانسوی)
  • Romanian song(آهنگ رومانیایی بدون کلام بااجرای سوتی دشوار)
  • An die froude(به زبان آلمانی)
  • Temnaya noch(به زبان روسی و دکلمه‌ای فارسی)

پخش آهنگ‌ها از صدا وسیما[ویرایش]

تعدادی از ترانه‌های وی در سال‌های اخیر در صدا و سیمای ایران پخش شد که با واکنش خانواده‌اش روبرو شد و با شکایت آنها از ادامهٔ پخش آهنگ‌هایش جلوگیری شد.[نیازمند منبع]

جستارهای وابسته[ویرایش]

یادکرد منابع[ویرایش]

فهرست منابع[ویرایش]

  • یادنامهٔ فرهاد. به کوشش شهاب ذوالریاستین. چاپ دوم، تهران: نشر آبی، ۱۳۸۲. شابک ۹۶۴‐۵۷۰۹‐۴۹‐۰.
  • مشایخی، مهرداد، «سال‌نگار زندگی فرهاد»، در ماهنامهٔ یک هفتم، شمارهٔ ۲۵، آذر ۸۱.

پیوند به بیرون[ویرایش]