حمیرا
| حمیرا | |
|---|---|
 |
|
| اطلاعات هنرمند | |
| نام اصلی | پروانه امیر افشاری |
| نام مستعار | حمیرا |
| زادروز | ۲۶ اسفند ۱۳۲۳ ۱۶ مارس ۱۹۴۵ (۶۸ سال) تهران |
| اهل کشور |  ایرانی |
| سبکها | موسیقی سنتی،موسیقی کلاسیک ایرانی |
| گونه(های) آوا | سوپرانو |
| مدت کار | ۱۳۴۵ تاکنون |
| ناشر(ها) | شرکت ترانه شرکت آونگ کلتکلس رکودرز |
| وبگاه | وب گاه رسمی حمیرا |
پروانه امیرافشاری (که با نام هنری حمیرا شناخته میشود) (زاده ۲۶ اسفند ۱۳۲۳، تهران) خواننده معروف و سرشناس ایرانی است. او از محبوبترین خوانندگان موسیقی سنتی است. صدای وی سوپرانو و شش دانگ است و بر اساس گفتههای اساتید موسیقی از جمله استاد گلپا و استاد فضل الله توکل واستاد علی تجویدی ایشان در حال حاضر بهترین و برترین خواننده زن در موسیقی اصیل ایرانی میباشد تحریرهای اوازی ایشان به حدی زیباست که او را بزرگتر از خوانندگان قدیمی زن ایرانی مانند دلکش، قمرالملوک وزیری، ملوک ضرابی و... و حتی خوانندگانی چون هایده، مهستی میدانند. ا[۱]
محتویات |
پیش از خوانندگی[ویرایش]
پروانه امیرافشاری در سال ۱۳۲۳ به دنیا آمد. اما اینکه ایشان در کجا به دنیا امدهاند به درستی معلوم نیست به گفتهٔ برخیها ایشان اهل شهرهای شمالی ایران هستند. لازم به ذکر است که پدر ایشان فقط در شمال زمینهایی را داشته است. به گفتهٔ برخی دیگر با توجه به این که پدرشان تبریزی بودند زادگاه وی را تبریز میدانند ولی پدر ایشان قبل از به دنیا امدن دخترش به تهران امده بود. پس میتوان گفت ایشان در تهران متولد شدهاند.
وی از خانواده بانفوذ و سرشناس امیرافشاری که اصالتی آذری (تبریز) دارند میباشند. پدرش مالک ۱۵۰ شهر و روستا در منطقه شرق ایران و توابع طالقان بود. از همان دوران کودکی حمیرا، خانه آنها به افتخار افراد بانفوذ حکومتی شاهد مراسم بزرگ با حضور هنرمندان نامی آن زمان مانند قمرالملوک وزیری، روحانگیز، بنان، ملوک ضرابی و... بود که همین انگیزه اولیه دختر خانواده برای رویآوردن به آواز شد. حمیرا به دور از چشم پدر و با تشویق همسر روشنفکر و تازه از آلمان بازگشته خود با نامنویسی در آزمون صدا در شورای رادیوی آن زمان، باعث حیرت و تحسین اعضای شورا شد و پس از آن تحت آموزش علی تجویدی و ملوک ضرابی قرار گرفت. وی دو سال بعد در سن ۱۸ سالگی به یک خواننده تمام عیار تبدیل شد.
آغاز فعالیت حرفهای[ویرایش]
در همان سن آوازی را در دستگاه سهگاه با آهنگسازی علی تجویدی و شعری از بیژن ترقی به نام «صبرم عطا کن» را اجرا کرد که در کتاب ترانههای ماندگار این اثر به ثبت رسیده است. وی به علت مخالفت پدر با نام مستعار حمیرا فعالیت حود را آغاز کرد اما پدرش صدای دختر خود را میشناسد و چون آوازهخوان بودن دخترش را دور از شان خانوادگی خود میبیند، همه صفحات موجود در بازار تهران را خریداری کرده و در خانه خود انبار میکند. وهمین علت باعث کمیابی صفحات صدای حمیرا در ان زمان میشود.
سپس طلاق دختر خود را از همسرش میگیرد و به مدت یک سال دختر خود در خانه زندانی میکند. بعد یک سال در طی یک سفر اروپایی که برای جناب امیرافشاری پیش میآید حمیرا که از حمایت مادر خود برخوردار بود به کار خود ادامه میدهد (توضیح: دومین اثر مشترک حمیرا، تجویدی و ترقی ترانهای به نام «سرگردان» در گوشهٔ موالیان ازگوشههای مهجور دستگاه همایون است. «پشیمانم» بعدا ساخته شد که به دلیل مدولاسیون زیبایی که از همایون به سهگاه تغییر مقام میدهد و باز میگردد باعث تحول عظیمی در موسیقی سنتی ایرانی میشود. منبع مطالب داخل پرانتز: سخنان زنده یاد استاد تجویدی) پدر وی با آگاهی از اثر جدید دختر خود وی را از خانه طرد و از ارث محروم میکند. بعد از آن وی مدتی را در خانه پسرعمویش که همسر وی هما میرافشار ترانه سرای معروف بود به سر برد تا آنکه با استاد پرویز یاحقی ازدواج میکند. صدای ایشان قابلیت سوبرانو از ابتدا تا اوج را دارد که از کمیابترین نوع صداها میباشد.
ازدواج با پرویز یاحقی[ویرایش]
حمیرا مدت هشت سال همسر آهنگساز بنام ایرانی پرویز یاحقی بود که در این دوره زناشویی آثار ماندگاری با شعرهایی ار بیژن ترقی و آهنگهایی از یاحقی مانند مرا نفریبی، هدیه عشق، بهار نورسیده، مراتنها نگذاری، پنجرهای به باغ گل و... اجرا کرده است. که بعد از چند سال ایشان به دلیل مشکلات خاصی برایش در زندگی پیش امد از پرویز یاحقی جدا شدالبته ناگفته نماند که برخیها علت جدایی ایشان را اعتیاد پرویز یاحقی دانستهاند که صحت این گفته مورد شک تردید است.
حمیرا بعد از انقلاب ومهاجرت از ایران[ویرایش]
او پس از انقلاب چند ماه در زندان به سر برد و با پرداخت مالیاتی معادل سی هزار دلار آزاد شد. اومیتوانست همانند هایده و مهستی وبسیاری دیگر از هنرمندان در سالهای ۵۶ تا ۵۸ از ایران خارج شود ولی به دلیل عشق وافری که به ایران داشت حاضر به رفتن نشد و به اینده امید وار بودو حتی با پوشش اسلامی (چادر) در جامعه حضور پیدا میکرد.
همسر سوم وی که تاجر کراوات بود، پس از انقلاب عملاً بیکار شد و بیمهری وی به حمیرا روز به روز بیشتر شد. حمیرا تا اواسط سال شصت و خورشیدی در تهران ماند و بعد از گذراندن مزاحمتهای فراوان در تهران به یکی از شهرهای شمالی نقل مکان کرد ولی باز از طرف عناصر تندرو وافراطی مورد اذیت و آزار بسیاری قرار میگرفت. به همین دلیل به ناچار و بدون اینکه مورد حمایت همسرش باشد، درسال ۱۳۶۳ به تنهایی و به صورت ناشناس با گریم در قالب یک پیرزن زشترو به همراه دختر سه سالهاش هنگامه از مرز پاکستان از ایران خارج شد، از آنجا به اسپانیا و پس از آن به کاستاریکا در امریکای مرکزی رفت. وی در کاستاریکا دچار افسردگی شدید شد. به صورتی که مدت یک سال تحت درمان روانپزشک بود. شوهر وی در این میان بدون توجه به همسر و فرزندش مستقیماً به امریکا مهاجرت کرد. حمیرا با کمک همسر پسر عمویش هما میرافشار به ایالت کالیفرنیا مهاجرت و با حمایت احمد مسعود کار هنری خود را از سر گرفت. در سال هفتاد و هشت خورشیدی به تومور مغزی دچار شد که به صورت معجزهآسایی از اتاق عمل نجات یافت. وی هم اکنون در شهر لس آنجلس زندگی میکند.
صدای حمیرا[ویرایش]
نوع صدای ایشان سوپرانو است که از نوع کمیاب ترین صداها میباشد. او در ضمن تنها بانوی آوازهخوان ایرانی ست که شش دانگ کامل صدا را دارا است. با تکیه بر نظر استادان اهل فن، حمیرا از محدود هنرمندانی ست که یک شبه ره صد ساله را پیموده است و با ارائه یک اثر به نام «صبرم عطا کن»، تمامی هنرمندان مشهور پیش از خود همچون عصمت باقرپور (دلکش)، اشرف السادات مرتضوی (مرضیه)، خاطره پروانه، هنگامه اخوان و پریسا را در سایه قرار داده و سبک نویی در موسیقی سنتی ایران که بعدها توسط استادان موسیقی اصیل به نام حمیراییسم مشهور شد را در موسیقی کلاسیک رو به افول دهه چهل خورشیدی پایهگذاری کند و طراوت و تازگی خاصی به موسیقی سنتی ایران ببخشد. مهمتر از آن توانسته در طول چهل سال فعالیت هنری همیشه در اوج بماند و جز چند ستاره مطرح موسیقی ایران باشند.
آهنگسازان آثار[ویرایش]
بعضی از آهنگسازان نامی که با وی همکاری نمودهاند عبارتند از: علی تجویدی، پرویز یاحقی، اسدالله ملک، کامل علی پور، محمد حیدری، محمد جلیل عندلیبی، حسن شماعی زاده، بابک رادمنش، کاظم رزازان، صادق نوجوکی، فضل الله توکل و انوشیروان روحانی.
ترانهسرایان و شاعران آثار[ویرایش]
حافظ، مولوی، بابا طاهر، رهی معیری، بیژن ترقی، هما میر افشار، لیلا کسری (هدیه)، جلیلی بیدار، عماد خراسانی، کمال خجند، گلچین معانی و معینی کرمانشاهی.
فهرست آثار کلاسیک ماندگار[ویرایش]
صبرم عطا کن (گام سه گاه)، اهنگساز استاد علی تجویدی
سرگردان (گام مینور)، اهنگساز استاد علی تجویدی
پشیمانم (گام همایون)، اهنگساز استاد علی تجویدی
بادلم مهربان شو (گام ابوعطا فرود به افشاری)، اهنگساز استاد پرویز یاحقی
دنبال دل (گام شور)، اهنگساز استاد علی تجویدی* این ترانه توسط علیرضا افتخاری باز خوانی شده است*
دیگر چه خواهی (گام شور)، اهنگساز استاد علی تجویدی
شهنشاها (گام ماهور)، اهنگساز استاد علی تجویدی
وقتی که عشق میاد (گام دشتی)، اهنگساز استاد علی تجویدی
بازم آفتابی میشه (گام سه گاه)، اهنگساز استاد علی تجویدی (به یاد روحانگیز تکنوازی درگام دشتی ترانه در گام چهارگاه)، تکنوازی از استاد پرویز یاحقی اهنگ ترانه ازاستاد اسماعیل مهرتاش
بگو چه بگویم (گام سه گاه)، اهنگساز بابک رادمنش
مرانفریبی (گام سه گاه)، اهنگساز استاد پرویز یاحقی
هدیه عشق، اهنگساز بابک رادمنش
بهار نورسیده بهار عشق من، اهنگساز استاد پرویز یاحقی
محبت (گام شور)، اهنگساز استاد پرویز یاحقی
ساز خاموش (گام همایون) ازاستاد اسدالله ملک
دل خونه (گام نوا)، اهنگساز استاد محمد جلیل عندلیبی*این ترانه توسط علیرضا افتخاری در البوم "تازه به تازه" بازخوانی شده است*
محمد (ص)(گام دشتی)، اهنگساز استاد محمد جلیل عندلیبی
درویشان حضرت علی،(گام اصفهان) اهنگساز استاد کامل علی پور
بیوفایی (گام اصفهان)، اهنگساز استاد اسدالله ملک
الهی بمیری (گام شوشتری)، اهنگساز استاد اسدالله ملک* این ترانه توسط علیرضا افتخاری باز خوانی شده است*
به خاطر تو (گام دشتی)، اهنگساز استاد پرویز یاحقی * این ترانه توسط عبدالحسین مختاباد با نام شبانگاهان باز خوانی شده است*
می عاشقانه (گام بیات ترک)، اهنگساز استاد پرویز یاحقی
گلهای تازه شماره ۱۴۵ با همخوانی استاد محمودی خوانساری (گام سه گاه) پنجرهای به باغ گل (گام ابوعطا) اهنگساز استاد پرویز یاحقی
از دست عشق (گام نوا) اهنگساز استاد محمد جلیل عندلیبی*این ترانه توسط علیرضا افتخاری در البوم "تازه به تازه" بازخوانی شده است*
لحظهای نگشته رها خاطرم ز خاطرهها (گام شور ودشتی) اهنگساز استاد محمد جلیل عندلیبی*این ترانه توسط علیرضا افتخاری در البوم "تازه به تازه" بازخوانی شده است*
ترسم فراموشم کنی (گام شور) اهنگساز استاد فضل الله توکل
وای نگو نگو نگو (گام شوشتری) اهنگساز استاد فضل الله توکل
خواهم که رسوا بشی (گام شوشتری) اهنگساز استاد فضل الله توکل
یادم نمیره (گام شوشتری) اهنگساز استاد فضل الله توکل
صدای خنده هات (گام سه گاه) اهنگساز استاد فضل الله توکل
سرنوشت (گام دشتی) اهنگساز استاد محمدجلیل عندلیبی
مده باده زجام غم خودم غم دارم(اهنگساز استاد محمد جلیل عندلیبی)*این ترانه توسط علیرضا افتخاری در البوم "امان از جدایی "وی باز خوانی شده است*
و...
فهرست آثار ماندگار تلفیقی[ویرایش]
دریاکنار، پیرت بسوزه عاشقی، سرگردان (بر اساس سبک کلاسیک اروپایی اجرا شده است ساخته استاد علی تجویدی)، ده بهار، بی قرار، خاطرات شمال (در گام عربی اجرا شده است ساخته اقای بابک راد منش)، کوچ، امید، اینه دنیا، عالم عشق، هم زبونم باش، مسافر غریبه، ای داد بیداد، دنیا دنیا (در گام بیات ترک اجرا شده است ساخته استاد انوشیروان روحانی)، چوبکاری، در جستجو، بهار بهاره (ساخته اقای منوچهر چشم اذر).
کنسرتها و اجراهای حمیرا[ویرایش]
وی در سال ۱۳۵۳ آهنگ معروف خود دریاکنار را در تلویزیون ملی ایران [IRTV] در روز نوروز اجرا کرد. وی در سالهای اخیر ازسال ۱۳۸۸ به بعد در فروردین ماه کنسرتهای نوروزی خود را اجرا میکند در این کنسرتها به بازخوانی اهنگهای پرویز یاحقی وعلی تجویدی پرداخته است.
وی از سال ۸۳ تاکنون هیچ البومی جز تک اهنگ جهانخواران (که در سال ۸۸منتشر شده) نداده است. بر اساس گفته ایشان ۴ اهنگ از استاد علی تجویدی دارند که هنوزاجرا نکردهاند واستاد تجویدی هم تا زمان فوت شان این ۴ اهنگ را به خوانندهٔ دیگری نداده است و استاد تجویدی تاکید داشته که این ۴اهنگ فقط با صدای حمیرا اجرا شود وبانو حمیرا درسال ۸۷ گفته است که در البوم بعدیشان این ۴ اهنگ را منتشر خواهند کرد.
آلبومهای حمیرا[ویرایش]
| نام آلبوم | تاریخ انتشار | ناشر | تعداد آهنگها |
|---|---|---|---|
| مهتاب عشق (اهنگساز بابک راد منش) | پاییز ۱۳۸۳ | آونگ | ۶ |
| هم زبونم باش (اهنگسازان اسدالله ملک انوشیروان روحانی) | ترانه | ۱۲ | |
| سرنوشت (اهنگساز استاد محمد جلیل عندلیبی) | ۱۳۷۷ | پارس ویدیو | ۶ |
| قناری (اهنگساز صادق نوجوکی فضل الله توکل وحسن شماعی زاده) | ۱۳۷۰ | ترانه | ۷ |
| بی قرار | ۱۳۵۵ | استریو بابی | ۱۳ |
| انتظار | ۱۳۷۰ | ۶ | |
| با دلم مهربان شو (اهنگساز استاد پرویز یاحقی) | ترانه | ۲ | |
| محبت (اهنگساز استاد پرویز یاحقی) | ترانه | ۲ | |
| گلبرگ | ۵ | ||
| خواب و خیال (اهنگساز بابک رادمنش) | ۱۳۷۸ | پارس ویدیو | ۶ |
| اون دیار | ۳ | ||
| بهار عشق من (اهنگسازان حسن شماعی زاده و فضل الله توکل) | ترانه | ۲ | |
| عشق و عرفان (اهنگساز استاد محمد جلیل عندلیبی) | 1369 | ۶ | |
| گلهای رنگارنگ ابرکوه | به یاد حسین ناظری | دریاکنار | ۱۳۷۱ |
| منتظر به راه | ۱۳۷۳ | ۶ | |
| هدیه (اهنگساز بابک رادمنش) | ۱۳۸1 | آونگ | ۶ |
| درویشان حضرت علی(ع) (اهنگساز استاد کامل علی پور) | ۱۳۷۱ | ۵ | |
| شرم و شکایت | ۱۳۵۴ | آونگ | ۶ |
| ترانهها، شنیدنیها ۱ | ۵ | ||
| بهار عشق | ۱۳۷۳ | کلتکس رکوردز | ۶ |
| گذشته (اهنگساز استاد اسدالله ملک وحبیب الله بدیعی) | کلتکس رکوردز | ۱۲ | |
| بهار زندگی (اهنگساز استاد اسدالله ملک) | کلتکس رکوردز | ۹ | |
| بهار بهاره (اهنگساز منوچهر چشم اذر و هوشنگ ظریف) | ۱۳۷۲ | کلتکس رکوردز | ۵ |
| وقتی که عشق میاد (اهنگساز استاد علی تجویدی) | ۶ | ||
| پشیمانم (اهنگساز استاد علی تجویدی) | ۳ | ||
| صبرم عطا کن (اهنگساز استاد علی تجویدی) | ۳ | ||
| شاهنشاه (اهنگساز استاد علی تجویدی و حبیب الله بدیعی) | ۲ | ||
| پنجرهای به باغ گل (ساخته استادان فضل الله توکل و پرویز یاحقی) | ۵ | ||
| گلبرگ شماره۲ (اهنگسازاستاد اسدالله ملک) | ۷ | ||
| گلبرگ شماره ۳ (اهنگساز بیژن مرتضوی) | ۷ | ||
| دل شکنی گناه (اهنگساز استادان پرویز یاحقی و فضل الله توکل) | ۶ | ||
| به یاد روح انگیز (تکنوازی ویلن پرویز یاحقی) | ۳ | ||
| گلهای غربت (اهنگساز پرویز یاحقی) | ۴ | ||
| مجموعه البومهای گلهای رنگارنگ |
جستارهای مرتبط[ویرایش]
منابع[ویرایش]
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ حمیرا موجود است. |
- ↑ حمیرا (بخش صدای حمیرا)
