گوگوش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گوگوش
Googoosh in concert (2010).png
گوگوش در کنسرت سال ۲۰۱۰
نام اصلی فائقه آتشین
زمینه فعالیت خوانندگی، سینما
تولد ۵ مهٔ ۱۹۵۰(۱۹۵۰-خطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «�»-۰۵) ‏(۶۳ سال)[۱]
تهران، ایران
والدین صابر آتشین، نسرین[۱]
محل زندگی تهران، لس آنجلس
ملیت ایرانی
پیشه خواننده، بازیگر
سال‌های فعالیت ۱۳۳۸-۱۳۵۷
۱۳۷۹-اکنون
همسر(ها) محمود قربانی (۱۳۵۱-۱۳۵۴)
بهروز وثوقی (۱۳۵۴-۱۳۵۵)
همایون مصداقی(۱۳۵۶-۱۳۶۸)[۲]
مسعود کیمیایی (۱۳۷۶-۱۳۸۲)
فرزندان کامبیز
وب‌گاه رسمی http://www.googoosh.com
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره

فائقهٔ آتشین معروف به گوگوش (متولد ۱۳۲۹ خورشیدی در تهران)[۳] خواننده و هنرپیشهٔ مشهور ایرانی است. وی از محبوب‌ترین خوانندگان تاریخ موسیقی ایران به شمار رفته و در سایر کشورهای آسیای میانه و خاورمیانه نیز هواخواهان بسیاری دارد.[۴][۵]

در سالهای دههٔ هفتاد میلادی و پیش از انقلاب ایران وی را «شاه‌ماهی موسیقی ایران» می‌نامیدند.[۶] این لقب بعد از بازگشت وی به آمریکا دوباره بر سر زبان‌ها افتاد و در تبلیغات رادیو تلویزیونی تور بازگشت از این نام بسیار استفاده شد. بهترین آلبوم گوگوش در سال های اخیر حجم سبز نام دارد که همکاری دوباره گوگوش با ترانه سرای بزرگ اردلان سرفراز بود.

زندگی نامه

گوگوش (فائقه آتشین) در زمان شروع به کار آوازخوانی و بازیگری در سنین کودکی، همراه با پدرش صابر درطی دههٔ ٥٠ میلادی.
گوگوش در سن ۴ سالگی، همراه با مادرش «نسرین آتشین».

فائقه آتشین در تهران زاده شد. خانوادهٔ وی اصالتاً از آذربایجانی‌هایی بودند که از شوروی به ایران مهاجرت کرده‌بودند.[۷][۸] پدر و مادر گوگوش هنگامی که وی ۲ سال داشت از یکدیگر جدا شدند.

نام‌گذاری گوگوش نامی ارمنی برای پسران است. در کودکی دایه ارمنی‌اش او را با این نام صدا می‌کرد و بعدها این نام را به عنوان نام هنری‌اش برگزید.[۹][۱۰] اما عده‌ای می‌گویند این نام را از پسر همسایه ارمنی خود گرفته است؛ البته عشق کودکی وی نیز در این امر بی تاثیر نبوده است. اما آن طور که گوگوش در مصاحبهٔ مفصل خود با خانم هما احسان توضیح داده، این اسم را پدرش برای وی انتخاب کرده، اما ادارهٔ ثبت احوال به علت عجیب بودن این اسم از ثبت آن در شناسنامهٔ نوزاد خودداری می‌کند و از پدر وی می‌خواهد که یک اسم ایرانی یا عربی برای وی انتخاب نماید که در نهایت پدر وی نام فائقه را برای نوزاد برمی گزیند. اما در خانه و به طور کلی مکان‌های غیررسمی از همان کودکی وی را گوگوش صدا می‌زنند.[۱۱]

او از همان کودکی به همراه پدرش که یک شومن بود، خوانندگی و بازی در فیلم را آغاز نمود و نخستین تجربه هنرپیشگی او در سن هفت سالگی بود. گوگوش بعدها در فیلم‌هایی چون «پرتگاه مخوف» (۱۹۶۳ میلادی)، «شیطون بلا» (۱۹۶۵) و «پنجره» (۱۹۷۰) ظاهر شد. ترانه‌های او که توسط آهنگ‌سازانی چون واروژان و حسن شماعی‌زاده نوشته‌شده و شعرهای شهیار قنبری در آن به کار رفته بود، برای او موفقیت بزرگی پدید آورد. تا حدی که سایر خوانندگان پاپ زن ایرانی به تقلید از سبک او پرداختند. سبک او در دهه هفتاد میلادی، در اوج شهرتش به عنوان خواننده و هنرپیشه، الگوی زنان ایرانی واقع شد که به‌جز گوش سپردن به ترانه‌های او، از سبک پوشیدن جامه، مینی‌ژوپ و مدل موی کوتاه او معروف به مدل گوگوشی تقلید می‌نمودند. و در حال حاضر نیز اکثر مدلهای قدیمی به نام وی ثبت شده است .[۳]

آهنگ هجرت با شعر شهیار قنبری و با آهنگسازی و تنظیم ناصر چشم آذر که قرار بود, حسین اهنیان مقدم ملقب به افشین مقدم این ترانه را اجرا کند اما به دلیل تصادف فوت می‌کند، و گوگوش این ترانه را اجرا می‌کند. به گفته عده‌ای از موسیقی دانان این آهنگ یکی از شاهکارهای موسیقی ایرانیست.

پس از انقلاب

با وقوع انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ و برپایی نظام جمهوری اسلامی، موسیقی پاپ و آوازخوانی زنان در محافل عمومی ممنوع اعلام شد. با وجود آن‌که اکثر هنرمندان ایرانی، مهاجرت از ایران را انتخاب کردند؛ گوگوش که به هنگام وقوع انقلاب در ایالات متحده به سر می‌برد، به ایران بازگشت. و گوشه گیری را پیش گرفت.[۳]

با وجود حاکمیت نظام اسلامی بر ایران، ترانه‌ها و موزیک‌ویدیوهای گوگوش به وفور و سهولت در ایران یافت می‌شد و گوگوش هم‌چنان طرفداران بیشتری را جذب می‌کرد. با انتخاب محمد خاتمی به عنوان رئیس‌جمهور ایران در سال ۱۳۷۶ بسیاری از محدودیت‌های پیشین برداشته‌شد. به برخی از زنان (گوگوش میان آنان نبود) اجازه داده شد تا در محافلی که همهٔ حضار، زن باشند به اجرای برنامه بپردازند. اگرچه پخش و توزیع موسیقی پاپ هم‌چنان ممنوع بود، ولی مالکیت آن مشکلی نمی‌داشت.[۳]

شروع دوباره

گوگوش بعد از بیست و یک سال سکوت و گوشه گیری در ایران، در سال ۱۳۷۹ موفق به کسب گذرنامه شد و با خروج از ایران فعالیت هنری خود را با ارائه آلبوم زرتشت که بخشی از آن در ایران به صورت مخفیانه ضبط و در کانادا تکمیل و پخش شده بود، از سر گرفت و به انجام سری کنسرتهای بازگشت پرداخت که با استقبال بی نظیر ایرانیان و فارسی زبانان خارج از ایران مواجه شد.

وی در سال ۱۳۸۳ آلبوم «آخرین خبر» و در سال ۱۳۸۵ آلبوم «مانیفست» را منتشر کرد که مورد استقبال شدید دوستداران وی قرار گرفت. او بعد از ۲ سال سکوت مجدد، تور سال ۲۰۰۵ آمریکا را آغاز کرد که اولین کنسرت آن در تاریخ ۱۷ سپتامبر در فروم لس‌آنجلس اجرا شد.

اجراهای زنده

کنسرت‌های دوبی گوگوش تقریبأ هر سال در شهر دبی، امارات کنسرت بر‌گزار می‌کند. قیمت بلیط کنسرت‌های او از ۳۵۰ تا ۲،۰۰۰ درهم (از ۹۵ تا ۵۴۰ هزار تومان)[۱۲] است که باعث شده که کنسرت‌هایش از گران‌ترین کنسرت‌های اجرا شده در دبی به حساب آید. هواداران بسیاری از ایران و کشورهای فارسی‌زبان دیگر، تنها به خاطر دیدن اجرای زندهٔ گوگوش به دبی سفر می‌کنند.[۱۳] تعداد تماشاچیان برخی از کنسرت‌های او در دبی، بیش ۱۲ هزار نفر بوده‌است.[۱۴]

فینال آکادمی موسیقی گوگوش

گوگوش در آخرین قسمت برنامه تلویزیونی آکادمی موسیقی گوگوش ۱۳۹۰، به اجرای ترانهٔ «یه حرفایی»همراه با حاضرین پرداخت.

گوگوش و خانواده پهلوی

گوگوش از جمله هنرمندانی بود که به جشن تولّد ولیعهد، رضا پهلوی دعوت شد و در آن جشن، اجرای برنامه زنده داشت.[۱۵]همچنین وی در سال ۱۹۷۶ در جریان جنگ ظفار به عمان رفت و برای سربازان ایرانی برنامه اجرا کرد.[۱۶]

اطلاعات کلی

آلبوم‌ها

نوشتار اصلی: ترانه‌شناسی گوگوش
پوستر فیلم بی‌تا با تصویری از گوگوش
آلبوم‌های قبل انقلاب
  • مسبب (همراه با داریوش)
  • نیمهٔ گمشدهٔ من
  • فصل تازه
  • همسفر
  • جاده
  • مرداب
  • کویر
  • کوه
  • اگه بمونی، اگه نمونی
  • پل
  • ستاره آی ستاره
  • من و گنجشکای خونه
  • لحظهٔ بیداری
  • در امتداد شب
  • دو ماهی
  • دو پنجره
  • شناسنامه ۱
  • شناسنامه ۲

بعد از انقلاب:

  • ۱۳۸۵ - مانیفست
  • ۱۳۸۷ - شب سپید
  • ۱۳۸۹ - حجم سبز (همکاری با اردلان سرفراز و فرید زولاند)
  • ۱۳۹۱ - اعجاز
  • تک آهنگ نوستالژی (اجرای مشترک با ابی )

فیلم‌ها

گوگوش و سعید کنگرانی در نمایی از فیلم در امتداد شب ۱۳۵۶
گوگوش در ۹ سالگی، صحنه‌ای از فیلم فرشته فراری از اولین فیلم‌های گوگوش
گوگوش در پشت صحنه‌ای از فیلم ممل آمریکایی

نگارخانه

پانویس‌ها و منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «زندگینامه گوگوش». وبگاه رسمی گوگوش. 
  2. «کاملترین مصاحبه گوگوش». 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ «گوگوش»(انگلیسی)‎. دانشنامه بریتانیکا، ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 28 January 2013. بازبینی‌شده در ۱۶ مه ۲۰۰۸. 
  4. «Iran's pop diva to sing again»(انگلیسی)‎. بی‌بی‌سی، ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 28 January 2013. بازبینی‌شده در ۱۶ مه ۲۰۰۸. 
  5. Googooshmusic.com
  6. «بیوگرافی - گوگوش». ایران ترانه. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۳. 
  7. "Error: no |title= specified when using {{Cite web}}". Iran Chamber Society. "Googoosh was born Faegheh Atashin in 1951 on Sarcheshmeh Street, in an old part of Tehran, to Azerbaijani immigrant parents from the former Soviet Union." 
  8. "Biography Personal". googoosh.com. Retrieved 8 December 2012. 
  9. زنان. ایران ‍رس نیوز، دسامبر ۲۰۰۹.
  10. درباره گوگوش. وب‌گاه رسمی گوگوش
  11. «کامل ترین مصاحبه گوگوش». 
  12. «حاشیه‌های کنسرت گوگوش در دبی»(فارسی)‎. عصر ایران، ۱۰ فروردین ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۹۰. 
  13. «غوغای «شب سیپد» گوگوش در حاشیه خلیج فارس»(فارسی)‎. رادیو فردا، ۸ فروردین ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۹۰. 
  14. «گزارش ایرنا از کنسرت گوگوش در دبی»(فارسی)‎. فرارو، ۱۰ آذر ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۹۰. 
  15. Googoosh - Reza Pahlavi's Birth Day در یوتیوب
  16. Zoffar Performing for the Iranian Troops in Oman (circa - 1975)
  17. «کاملترین مصاحبه گوگوش». 

پیوند به بیرون

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ گوگوش موجود است.