فهرست برندگان جایزه صلح نوبل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
موسسه نروژی نوبل (دفتر مرکزی آن در بالا نشان داده شده است) به کمیته نروژی نوبل در انتخاب دریافت کنندگان جایزه صلح نوبل و در سازماندهی مراسم این جایزه سالانه در اسلو، کمک می‌کند.

کمیته نروژی نوبل هر ساله جایزه صلح نوبل (به نروژی و سوئدی: نوبلز فردسپیریز) را به شخصی که بیشترین یا بهترین کار را برای دوستی بین ملت‌ها، به وسیله لغو یا کاهش ارتش ایستاده و برگزاری و ترویج کنگره صلح انجام داده، اهدا می‌کند.[۱] این جایزه یکی از پنج جایزهٔ نوبل است که توسط آلفرد نوبل (که در سال ۱۸۹۶ (میلادی) درگذشت) در وصیت‌نامه‌اش در سال ۱۸۹۵ (میلادی) ذکر شده است، و برای مشارکت‌های برجسته در شیمی، فیزیک، ادبیات، صلح و فیزیولوژی یا پزشکی تعلق می‌گیرد.[۲] همان‌طور که در وصیت‌نامه نوبل نوشته شده بود، جایزه می‌بایست توسط کمیته نروژی نوبل اداره و توسط کمیته‌ای از پنج نفر به انتخاب پارلمان نروژ اعطا شود.[۳] اولین جایزه صلح نوبل در سال ۱۹۰۱ (میلادی) به فردریک پسی و آنری دونان اهدا شد. هر یک از دریافت‌کنندگان یک مدال، یک دیپلم افتخار و جایزه نقدی متفاوت در هر سال را دریافت می‌کند.[۴] در سال ۱۹۰۱، پسی و دونان جایزه نقدی ۱۵۰،۷۸۲ کرون سوئدی‌شان را به اشتراک گذاشتند، که برابر با ۷،۷۳۱،۰۰۴ کرون در سال ۲۰۰۸ (میلادی) بود. در سال ۲۰۱۳، جایزه به سازمان بازدارندگی از به‌کارگیری جنگ‌افزارهای شیمیایی اهدا شد.[۵] جایزه صلح نوبل هر ساله در شهر اسلو، در حضور پادشاه نروژ و در سالگرد مرگ نوبل در ۱۰ دسامبر ارائه شده، و تنها جایزهٔ نوبلی است که در استکهلم داده نمی‌شود.[۶] بر خلاف دیگر جایزه‌ها، برنده جایزه صلح نوبل گاهی اوقات به یک سازمان (مانند کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، تنها دریافت‌کننده سه جایزه) به جای یک فرد تعلق می‌گیرد.

این جایزه از بحث برانگیزترین جوایز نوبل می‌باشد که انتقادهای زیادی را به همراه داشته است.[۷][۸] ماهاتما گاندی باوجود پنج بار نامزدشدن برای دریافت این جایزه، هرگز جایزه‌ای را دریافت نکرد. پس از ترور او در سال ۱۹۴۸ (میلادی)، کمیته در نظر گرفت که جایزه را پس از مرگش به او اهدا کند، اما در ادامه تغییر نظر داد و با توضیح نبود هیچ فرد زندهٔ شایسته‌ای برای دریافت این جایزه، از دادنش در آن سال اجتناب کرد.[۹] در سال ۱۹۶۱ (میلادی)، داگ هامرشولد پس از نامزدی‌اش برای دریافت جایزه درگذشت، اما چند ماه پیش از اعلام، تنها برندهٔ این جایزه شد که کمیته پس از مرگش جایزه را به او اهدا کرد. پس از این، قانون اهدای جایزه به افراد فوت‌شده تغییر کرد.[۱۰] در سال ۱۹۷۳ (میلادی)، له دوک تو از دریافت جایزه امتناع کرد، چرا که با استناد به وضعیت جنگی ویتنام، خود را در موقعیتی برای دریافت این جایزه نمی‌دانست.[۱۱] لینوس پاولینگ، برنده جایزه صلح نوبل در سال ۱۹۶۲ (میلادی)، تنها کسی است که نامزد بدون اشتراک دو جایزه نوبل شده است. او در سال ۱۹۵۴ (میلادی) جایزه نوبل در شیمی را دریافت کرد.[۱۱] ملاله یوسف‌زی که در سال ۲۰۱۴ (میلادی) و در ۱۷ سالگی موفق به دریافت جایزه صلح نوبل شد، جوان‌ترین دریافت‌کننده این جایزه می‌باشد.

فهرست برندگان جایزه صلح نوبل[ویرایش]

تا سال ۲۰۱۴، جایزه صلح نوبل به ۱۰۳ نفر و ۲۲ سازمان تعلق گرفته است. پانزده زن موفق به کسب جایزه صلح نوبل شدند، که این رقم بیشتر از هر جایزهٔ نوبل دیگری می‌باشد.[۱۲] تنها دو دریافت‌کننده کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان به ترتیب سه بار (سال‌های ۱۹۱۷ (میلادی)، ۱۹۴۴ (میلادی)، و ۱۹۶۳ (میلادی)) و دو بار (سال‌های ۱۹۵۴ (میلادی) و ۱۹۸۱ (میلادی)) موفق به کسب جوایز متعددی شدند.[۱۱] از زمان ایجاد این جایزه، در ۱۹ سال جایزه صلح نوبل به هیچ‌کسی اهدا نشد که بیشترین تعداد را در کل جوایز نوبل شامل می‌شود.

سال برندگان نوبل صلح کشور براساس
۱۹۰۱ Jean Henri Dunant.jpg ژان هانری دونان  سوئیس
برای تاسیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و مبتکر کنوانسیون ژنو[۱۰][۱۳]
Frederic Passy.jpg فردریک پسی  فرانسه
بودن به‌عنوان یکی از بنیان‌گذاران اصلی اتحادیه میان پارلمانی و نیز مسئول اصلی اولین کنگره جهانی صلح[۱۰][۱۳]
۱۹۰۲ Ducommun.jpg الی دوکامن  سوئیس
برای نقش خود به‌عنوان اولین وزیر افتخاری دفتر دائمی صلح بین‌الملل[۱۰][۱۴]
Charles Albert Gobat2.jpg چارلز آلبرت گوبات
برای نقش خود به‌عنوان اولین وزیر افتخاری اتحادیه میان پارلمانی[۱۰][۱۴]
۱۹۰۳ Cremer.jpg رندال کرمر  انگلستان
برای نقش خود به‌عنوان اولین پدر اتحادیه میان پارلمانی[۱۰][۱۵]
۱۹۰۴ Logo of Institut de Droit International.svg موسسه حقوق بین‌الملل  بلژیک
برای تلاش‌های خود به‌عنوان یک نهاد غیررسمی برای تدوین و فرموله کردن اصول کلی علم حقوق بین‌الملل[۱۰][۱۶]
۱۹۰۵ Bertha-von-Suttner-1906.jpg برتا فن سوتنر  اتریش
برای نوشتن وضع کردن اسلحه خود و همکاری در ابداع جایزه نوبل[۱۰][۱۷]
۱۹۰۶ President Theodore Roosevelt, 1904.jpg تئودور روزولت  ایالات متحده آمریکا برقراری صلح بین ژاپن و روسیه
۱۹۰۷ Ernesto Teodoro Moneta.jpg ارنستو مونتا  ایتالیا عضو اصلی حرکت صلح طلبانه ایتالیا
Louis Renault jurist.gif لویی رنو  فرانسه حقوقدان بین‌المللی و عضو دیوان حکمیت
۱۹۰۸ KParnoldson.jpg کلاس آرنولدسون  سوئد عضو انجمن صلح و داوری سوئد
Frederik Bajer by E. Møller.jpg فردریک بایر  دانمارک فعال صلح در اسکاندیناوی و اولین رئیس دفتر بین‌المللی صلح
۱۹۰۹ Beernaert.gif اگوست برنارت Flag of Belgium.svg بلژیک فعالیت در کنفرانس لاهه و اتحاد بین‌المجالس
PaulBalluet.gif پل دو کونستنت  فرانسه
۱۹۱۰ IPB logo svg.svg دفتر دائمی صلح بین‌الملل
۱۹۱۱ TMCasser.jpg توبیاس آسر  هلند
Alfred Hermann Fried nobel.jpg آلفرد فرید  اتریش
۱۹۱۲ Elihu Root, bw photo portrait, 1902.jpg الیو روت  ایالات متحده آمریکا
۱۹۱۳ HenriLaFontaine.jpg هنری لافونتن Flag of Belgium.svg بلژیک
۱۹۱۴ باتوجه به جنگ جهانی اول اعطا نشد.
۱۹۱۵
۱۹۱۶
۱۹۱۷ Emblem of the ICRC.svg صلیب سرخ جهانی  سوئد
۱۹۱۸ باتوجه به جنگ جهانی اول اعطا نشد.
۱۹۱۹ President Woodrow Wilson portrait December 2 1912.jpg وودرو ویلسون  ایالات متحده آمریکا
۱۹۲۰ Bourgeoi.jpg لئون بورژوآ  فرانسه
۱۹۲۱ Hjalmar branting stor bild.jpg یالمار برانتینگ  سوئد
Christian Lous Lange.jpg کریستین لوئیس لنگ  نروژ
۱۹۲۲ Fridtjof Nansen LOC 03377u-2.jpg فریتیوف نانسن  نروژ
۱۹۲۳ جایزه‌ای اعطاء نشد
۱۹۲۴
۱۹۲۵ Austen Chamberlain nobel.jpg آستن چیمبرلن  بریتانیا
Charles Dawes, Bain bw photo portrait.jpg چارلز گیتس دویز  ایالات متحده آمریکا
۱۹۲۶ Aristide Briand 2.jpg آریستی بریا  فرانسه
Bundesarchiv Bild 146-1989-040-27, Gustav Stresemann.jpg گوستاف اشترزمان  آلمان
۱۹۲۷ Ferdinand Buisson 1924.jpg فردیناند بویسون  فرانسه
Ludwig Quidde nobel.jpg لودویگ کویده  آلمان
۱۹۲۸ جایزه داده نشد
۱۹۲۹ FrankKellogg.jpg فرانک بی. کلاگ  ایالات متحده آمریکا
۱۹۳۰ Soderblom.gif نیتن زودربلوم
۱۹۳۱ Jane Addams profile.jpg جین آدامز  ایالات متحده آمریکا
Nicholas Murray Butler ppmsca.03668.jpg نیکولاس موری باتلر  ایالات متحده آمریکا
۱۹۳۲ جایزه داده نشد
۱۹۳۳ Norman Angell 01.jpg نورمن آنجل  بریتانیا
۱۹۳۴ Arthurhenderson.jpg آرتور هندرسون  بریتانیا
۱۹۳۵ Carl von Ossietzky.jpg کارل فون اوسیتزکی  آلمان
۱۹۳۶ Carlos Saavedra Lamas.jpg کارلوس لاماس  آرژانتین
۱۹۳۷ Robert Cecil, 1st Viscount Cecil of Chelwood - Project Gutenberg eText 15306.jpg رابرت سیسیل  بریتانیا
۱۹۳۸ Flag of the League of Nations (1939–1941).svg دفتر بین‌المللی برای پناهندگان نانسن جامعه ملل
۱۹۳۹ باتوجه به جنگ جهانی دوم اعطا نشد.
۱۹۴۰
۱۹۴۱
۱۹۴۲
۱۹۴۳
۱۹۴۴ Emblem of the ICRC.svg کمیته بین‌المللی صلیب سرخ  سوئد
۱۹۴۵ Hull-Cordell-LOC.jpg کوردل هال  ایالات متحده آمریکا
۱۹۴۶ EmilyGreeneBalch.jpg امیلی گرین بالچ  ایالات متحده آمریکا
John Raleigh Mott, 1910.jpg جان مت
۱۹۴۷ Quaker star-T.svg کواکر صلح و شاهد اجتماعی  بریتانیا
کمیته آمریکایی خدمات دوستانه  ایالات متحده آمریکا
۱۹۴۸ جایزه داده نشد چرا که هیچ نامزد زندهٔ مناسبی وجود نداشت. (ادای احترام به گاندی که به تازگی به قتل رسیده است، و جایزه نمی‌توانست پس از مرگش به او تعلق گیرد.)
۱۹۴۹ John Boyd Orr nobel.jpg جان بوید اور  بریتانیا
۱۹۵۰ Ralph Bunche - 1963 March on Washington.jpg رالف بانچ  ایالات متحده آمریکا
۱۹۵۱ Léon Jouhaux nobel.jpg لئون ژوهو  فرانسه
۱۹۵۲ Bundesarchiv Bild 183-D0116-0041-019, Albert Schweitzer.jpg آلبرت شوایتزر  فرانسه
۱۹۵۳ General George C. Marshall, official military photo, 1946.JPEG جرج مارشال  ایالات متحده آمریکا
۱۹۵۴ کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان
۱۹۵۵ جایزه داده نشد
۱۹۵۶
۱۹۵۷ Lester B. Pearson with a pencil.jpg لستر بولز پیرسون  کانادا
۱۹۵۸ Georges Pire 1958.jpg دومینیک پیر Flag of Belgium.svg بلژیک
۱۹۵۹ Philip Noel-Baker 1942.jpg فیلیپ بیکر  بریتانیا
۱۹۶۰ Albert Lutuli nobel.jpg آلبرت لوتولی Flag of South Africa 1928-1994.svg آفریقای جنوبی
۱۹۶۱ Dag Hammarskjöld.jpg داگ هامرشولد  سوئد
۱۹۶۲ Pauling.jpg لینوس پاولینگ  ایالات متحده آمریکا
۱۹۶۳ Emblem of the IFRC.svg کمیته بین‌المللی صلیب سرخ  سوئد
Emblem of the ICRC.svg فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر
۱۹۶۴ Martin Luther King Jr NYWTS.jpg مارتین لوتر کینگ  ایالات متحده آمریکا
۱۹۶۵ یونیسف سازمان ملل متحد
۱۹۶۶ جایزه داده نشد
۱۹۶۷
۱۹۶۸ René Cassin nobel.jpg رنه کاسن  فرانسه
۱۹۶۹ Flag of ILO.svg سازمان بین‌المللی کار سازمان ملل متحد
۱۹۷۰ Norman Borlaug (cropped).jpg نورمن بورلاگ  ایالات متحده آمریکا
۱۹۷۱ Willy Brandt.jpg ویلی برانت  آلمان غربی
۱۹۷۲ جایزه داده نشد
۱۹۷۳ Henry Kissinger.jpg هنری کیسینجر  ایالات متحده آمریکا
LeDucTho1973.jpg له دوک تو Flag of Vietnam.svg ویتنام شمالی
۱۹۷۴ Satō Eisaku.jpg ایساکو ساتو  ژاپن
Seán MacBride 1984.jpg شان مک‌براید  جمهوری ایرلند
۱۹۷۵ 1991 CPA 6322 crop.jpg آندره ساخاروف  اتحاد جماهیر شوروی
۱۹۷۶ Betty Williams.jpg  بریتانیا
Mairead Corrigan Gaza.jpg  بریتانیا
۱۹۷۷ عفو بین‌المللی  بریتانیا
۱۹۷۸ Anwar Sadat cropped.jpg انور سادات  مصر
Menachem Begin 2.jpg مناخیم بگین  اسرائیل
۱۹۷۹ MotherTeresa 090.jpg مادر ترزا  هند
۱۹۸۰ 75px آدولفو پرز اسکیول  آرژانتین
۱۹۸۱ کمیسیون عالی پناهندگان سازمان ملل متحد
۱۹۸۲ ARB-Alva-Myrdal.jpg آلوا میردال  سوئد
آلفونسو گارسیا روبلس  مکزیک
۱۹۸۳ Lech Walesa.jpg لخ والسا  لهستان
۱۹۸۴ Desmond tutu 20070607 2.jpg دزموند توتو  آفریقای جنوبی
۱۹۸۵ سازمان بین‌المللی پزشکان طرفدار جلوگیری از جنگ هسته‌ای  ایالات متحده آمریکا
۱۹۸۶ Elie Wiesel.jpg الی ویزل  ایالات متحده آمریکا
۱۹۸۷ OscarArias.jpg اسکار آریاس سانچز  کاستاریکا
۱۹۸۸ Emblem of the United Nations.svg نیروهای صلح‌بان سازمان ملل سازمان ملل متحد
۱۹۸۹ دالای لاما Flag of Tibet.svg تبت
۱۹۹۰ Mikhail Gorbachev 1987.jpg میخائیل گورباچف  اتحاد جماهیر شوروی
۱۹۹۱ آنگ سان سو چی  میانمار
۱۹۹۲ Rigoberta Menchu Tum.JPG ریگوبرتا منچو  گواتمالا
۱۹۹۳ Nelson Mandela-2008.jpg نلسون ماندلا  آفریقای جنوبی
Frederik Willem de Klerk.jpg اف. دبلیو. کلرک  آفریقای جنوبی
۱۹۹۴ ArafatEconomicForum.jpg یاسر عرفات Flag of Palestine.svg فلسطین
Yitzhak Rabin (1986) cropped.jpg اسحاق رابین  اسرائیل
Shimon Peres World Economic Forum 2007.jpg شیمون پرز  اسرائیل
۱۹۹۵ Josef Rotblat ID badge.png ژوزف روتبلات  انگلستان
کنفرانس پاگواش در زمینه علم و امور جهانی  کانادا
۱۹۹۶ Carlosbelo.jpg کارلوس فیلیپه خیمه‌نز بلو Flag of East Timor.svg تیمور شرقی
EastTimor.JoseRamosHorta.01.jpg خوزه راموس Flag of East Timor.svg تیمور شرقی
۱۹۹۷ کارزار بین‌المللی جلوگیری از مین‌های زمینی
JodyWilliamsMay2010.jpg جودی ویلیامز  ایالات متحده آمریکا
۱۹۹۸ John Hume 2008.jpg جان هیوم ایرلند شمالی
David Trimble at Lisburn Seed Group benefit, Hillsborough Castle, Christmas 2007 crop.jpg دیوید تریمبل ایرلند شمالی
۱۹۹۹ Msf logo.png پزشکان بدون مرز  فرانسه
۲۰۰۰ Kim Dae-jung (Cropped).png کیم دای جونگ  کره جنوبی
۲۰۰۱ Flag of the United Nations.svg سازمان ملل متحد
Kofi Annan4 2007 04 20.jpg کوفی عنان  غنا
۲۰۰۲ Jimmy Carter.jpg جیمی کارتر  ایالات متحده آمریکا
۲۰۰۳ Ebadi.jpg شیرین عبادی  ایران تلاش برای ترویج مردم‌سالاری و رعایت
حقوق بشر در ایران به ویژه در مورد
حقوق زنان و کودکان
۲۰۰۴ Wangari Maathai in Nairobi.jpg وانگاری ماتای  کنیا
۲۰۰۵ Flag of IAEA.svg آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
Mohamed ElBaradei.jpg محمد البرادعی  مصر
۲۰۰۶ Grameen Yunus Dec 04.jpg محمد یونس  بنگلادش
۲۰۰۷ Al Gore.jpg ال گور  ایالات متحده آمریکا
Flag of the World Meteorological Organization.svg مجمع بین‌المللی تغییرات آب‌وهوایی
۲۰۰۸ Martti Ahtisaari.jpg مارتی آهتیساری  فنلاند سه دهه تلاش برای برقراری صلح در جهان و
حل مناقشات بین‌المللی
۲۰۰۹ Official portrait of Barack Obama-2.jpg باراک اوباما  ایالات متحده آمریکا برای «تلاش فوق‌العاده در تقویت دیپلماسی بین‌المللی و ترغیب به
همکاری میان مردمان».[۱۸][۱۹]
۲۰۱۰ Hong Kong for 2010 Nobel Peace Prize Ceremony.jpg لیو شیائوبو  چین به دلیل مبارزه طولانی غیر و خشونت‌آمیز[۲۰]
۲۰۱۱ Ellen Johnson-Sirleaf, April 2010.jpg الن جانسون سیرلیف  لیبریا
Leymah-gbowee-at-emu-press-conference.jpg لیما گبووی  لیبریا
Tawakkul Karman (2011).jpg توکل کرمان  یمن
۲۰۱۲ Flag of Europe.svg اتحادیه اروپا  اتحادیه اروپا به دلیل اقدامات مؤثر این اتحادیه در روند تغییر چهره اروپا از «قاره‌ای در حال جنگ» به «قاره‌ای در صلح»[۲۱]
۲۰۱۳ HQ of OPCW in The Hague.jpg سازمان منع گسترش سلاح‌های شیمیایی بین‌المللی به خاطر تلاش‌های گسترده این سازمان برای از بین بردن سلاح‌های شیمیایی[۵][۲۲]
۲۰۱۴ Malala Yousafzai at Girl Summit 2014.jpg ملاله یوسف زی و کایلاش ساتیارتی پاکستان و هند به خاطر فعالیت‌هایشان در راستای تقویت حقوق کودکان[۲۳]

منابع[ویرایش]

  1. “Excerpt from the Will of Alfred Nobel”. Nobel Foundation. Retrieved 30 October 2014. 
  2. “Alfred Nobel: The Man Behind the Nobel Prize”. Nobel Foundation. Retrieved 30 October 2014. 
  3. “Prize Awarder for the Nobel Peace Prize”. Nobel Foundation. Retrieved 30 October 2014. 
  4. “The Nobel Prize”. Nobel Foundation. Retrieved 30 October 2014. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ “The Nobel Peace Prize 2013”. Nobel Foundation. Retrieved 30 October 2014. 
  6. “The Nobel Peace Prize Award Ceremonies”. Nobel Foundation. Retrieved 30 October 2014. 
  7. Øyvind Tønnesson. “Controversies and Criticisms”. Nobel Foundation, 10 August 2000. Retrieved 31 October 2014. 
  8. Clare Murphy. “The Nobel: Dynamite or damp squib?”. BBC News, 10 August 2000. Retrieved 31 October 2014. 
  9. Øyvind Tønnesson. “Controversies Mahatma Gandhi, the Missing Laureate”. Nobel Foundation, 01 December 1999. Retrieved 31 October 2014. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ ۱۰٫۴ ۱۰٫۵ ۱۰٫۶ ۱۰٫۷ Geir Lundestad. “The Nobel Peace Prize, 1901–2000”. Nobel Foundation, 15 March 2001. Retrieved 31 October 2014. 
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ “Nobel Laureates Facts”. Nobel Foundation. Retrieved 31 October 2014. 
  12. “Women Nobel Laureates”. Retrieved 31 October 2014. 
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ “The Nobel Peace Prize 1901”. Nobel Foundation. Retrieved 31 October 2014. 
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ “The Nobel Peace Prize 1902”. Nobel Foundation. Retrieved 31 October 2014. 
  15. “The Nobel Peace Prize 1903”. Nobel Foundation. Retrieved 31 October 2014. 
  16. “The Nobel Peace Prize 1904”. Nobel Foundation. Retrieved 31 October 2014. 
  17. “The Nobel Peace Prize 1905”. Retrieved 31 October 2014. 
  18. Obama awarded 2009 Nobel Peace Prize, سی‌ان‌ان
  19. باراک اوباما برنده جایزه صلح نوبل اعلام شد, بی‌بی‌سی فارسی
  20. «لیو شیائوبو از چین برنده جایزه نوبل صلح شد»(فارسی)‎. دویچه‌وله. بازبینی‌شده در ۱۸ مهر ۱۳۸۹. 
  21. صلح نوبل به اتحادیه اروپا رسید، بی‌بی‌سی فارسی
  22. سازمان منع کاربرد سلاح‌های شیمیایی جایزه نوبل صلح را برد، دویچه وله فارسی
  23. «ملاله یوسفزی و کایلاش ساتیارتی برنده جایزه صلح نوبل شدند». DW. 

پیوند به بیرون[ویرایش]