الی ویزل

الی ویزل
زادروز	۳۰ سپتامبر ۱۹۲۸(۱۹۲۸-09-۳۰) ‏(۸۴ سال) رومانی
نام‌های دیگر	الیزر ویزل
پیشه	نویسنده، فعال سیاسی، استاد دانشگاه
نقش‌های برجسته	جایزه صلح نوبل، مدال آزادی رییس جمهوری، مدال طلای کنگره

الی ویزل ( متولد به نام الیزر ویلز در ۳۰ سپتامبر ۱۹۲۸ در رومانی) (به انگلیسی: Elie Wiesel)‏ نویسنده، فعال سیاسی، برنده جایزه صلح نوبل و استاد یهودی و از بازماندگان هولوکاست است.

دوران کودکی و اسارت

ویزل در سپتامبر ۱۹۲۸ میلادی در شهرک صیغه (سیگه) از منطقه ترانسیلوانی رومانی در سرحدات مجارستان در خانواده ای یهودی به دنیا آمد. پدر و ماردش مغازه کوچکی داشتند و خانواده آنها علاوه بر او شامل سه دختر دیگر نیز می شد.

آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ میلادی با الحاق اتریش به خاک آلمان و حمله این کشور به چکسلواکی و لهستان, دنیا را به جنگ خونینی کشاند که به کشتار دستجمعی یهودیان منجر شد. تنفر هیتلر, نازی ها و متحدان آنها نسبت به اقوام دیگر بخصوص یهودیان در حدی بود که بنا بر محاسبات موثق بیش از شش میلیون یهودی و میلیونها مخالف سیاسی, کولی و اقلیت های ملی در اردوگاه های اجباری یا کوره های آدم سوزی جان خود را از دست دادند.

در سال ۱۹۴۰ میلادی شهرک زادگاه ویزل به قلمرو مجارستان درآمد و در سال ۱۹۴۴ یهودیان کشورهای تحت اشغال آلمان نازی و متحدانش در اردوگاه دستجمعی بیرکناو متمرکز شدند. در اینجا مادر و یکی از خواهران ویزل به بهانه <<مفید نبودن>> و <<به درد کار نخوردن>> جان خود را در کوره های آدم سوزی از دست دادند. او که جوانی شانزده ساله بود به همراه پدرش به اردوگاه آشویتس, بزرگترین اردوگاه در غرب کراکوف در خاک لهستان, نزدیک مرز آلمان فرستاده شدند. این مجموعه شامل سه اردوگاه اصلی برای نسل کشی برنامه ریزی, ساخته شده بود که بزرگترین کوره های آدم سوزی در حل نهایی مسیله یهود را در بر می گرفت.

در ژانویه سال ۱۹۴۵ میلادی ارتش سرخ به دنبال ضد حمله خود به سرعت به آشویتس نزدیک می شد. نازی ها با عجله اسیرانی که هنوز قابل استفاده بودند را به اردوگاه دیگر در خاک آلمان منتقل کردند. ویزل و پدرش به اردوگاه بوخنوالد در آلمان شرقی, در هشت کیلومتری وایمار, در میان جنگل های چنار فرستاده شدند. در اینجا ویزل پدرش را نیز از دست داد.

دوران آزادی

بعد از جنگ جهانی دوم و آزادی از اردوگاه, ویزل که هنوز هیجده ساله نبود, به پرورشگاهی در فرانسه فرستاده شد. در اینجا به دنبال علاقه شدید به فلسفه و علوم انسانی در سال ‍۱۹۴۸ در دانشگاه سوربون نام نویسی کرد و به شغل روزنامه نگاری پرداخت. سپس در سال ۱۹۶۳ به آمریکا مهاجرت کرد و در دانشگاه بوستون به تدریس علوم انسانی مشغول شد. در بین سالهای ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۶ رهبری انجمن هولوکاست, ریاست جمهوری آمریکا در واشنگتن را به عهده گرفت.

ویزل بخاطر آثارش در باره ی هولوکاست در سال ۱۹۸۵ جایزه مدال طلای کنگره آمریکا و در سال ۱۹۸۶ جایزه صلح نوبل را دریافت کرد.

او یکی از بازماندگان هولوکاست است که تجربه شخصی خود را در تمام آثارش مشتمل بر بیش از شصت کتاب منعکس کرده است. معروفترین آن ها شب نام دارد که خاطرات مستقیم او از دوران هولناک اردوگاه ها است.

ویزل در سال ۱۹۹۲ میلادی مدال آزادی ریاست جمهوری آمریکا را دریافت کرد.

در تاریخ ۲۰ آوریل ۲۰۰۹ میلادی و در روز افتتاح کنفرانس دوربان ۲، الی ویزل به همراه تعدادی از دانشجویان و فعالان حقوق بشر یهودی، به اعتراض به محمود احمدی نژاد پرداختند.

آثار

• شب
• طلوع آفتاب
• روز

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ الی ویزل موجود است.