فردریک باستیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فردریک باستیا
Frédéric Bastiat
لیبرالیسم کلاسیک
زادهٔ ۳۰ ژوئن ۱۸۰۱(۱۸۰۱-06-۳۰)
بایون, فرانسه
درگذشته ۲۴ دسامبر ۱۸۵۰ (۴۹ سال)
رم, ایالات پاپی
ملیت فرانسوی
تاثیرپذیرفته‌ها Richard Cobden, آدام اسمیت, جان لاک
تاثیرپذیرنده‌ها Arthur Latham Perry, Gustave de Molinari, لودویگ فون میزس, هنری هزلیت, ران پال, تامس سول

کلود فردریک باستیا (فرانسوی: [klod fʁedeʁik bastja] (به فرانسوی: Claude Frédéric Bastiat); ۳۰ ژوئن ۱۸۰۱[۱] – ۲۴ دسامبر ۱۸۵۰) نظریه پرداز لیبرال کلاسیک، اقتصاددان سیاسی فرانسوی و عضو مجمع فرانسه بود. او به خاطر توسعه دادن مفهوم اقتصادی هزینه فرصت سرشناس است.

زندگی[ویرایش]

فردریک باستیا در سال 1801 در شهر بایون «Bayonne» به دنیا آمد.

باستیا در ده سالگی یتیم شد و پدربزرگ و مادربزرگ پدری‌اش او را بزرگ کردند و آموزش دادند. در هفده‌سالگی مدرسه را برای کار در بنگاه صادراتی خانوادگی‌شان در شهر بایون ترك كرد و آن جا بود كه با مشاهده انبارهای تعطیل‌شده، جمعیت رو به كاهش و افزایش فقر و بیكاری پدیدآمده به میانجی محدودیت‌های تجاری، پلیدی‌ها و شرارت‌های نهفته در حمایت‌گرایی را بی‌واسطه آموخت. پدربزرگش كه درگذشت، ملك خانوادگی‌شان در مورگون به باستیای بیست و پنج ساله به ارث رسید و به این ترتیب توانست برای بیست سال بعد، همچون دانشمند و كشاورزی اصیل‌زاده و متشخص زندگی كند. باستیا افرادی را برای كار در این مزرعه خانوادگی استخدام كرد تا بتواند بر دلمشغولی‌های فكری‌اش تمركز كند. مشتاقانه و با حرص كتاب می‌خواند و تقریباً درباره همه گونه‌های ادبیات با دوستانش گفتگو و مجادله میكرد.[۲] او بیشتر اوقات خود را به کار کشاورزی صرف داشت. باستیا به عضویت انجمن ایالتی و نمایندگی مجلس موسسان فرانسه نیز درآمد، اما به دلیل بیماری بخش کوتاهی از زندگی خود را به فعالیت‌های سیاسی سپری کرد و در پنجاه و چهار سالگی از دنیا رفت.[۳]

اندیشه‌ها[ویرایش]

کلود فردریک باستیا از مالکیت خصوصی، بازار آزاد و دولت محدود هواخواهی می‌کرد.

بازار آزاد[ویرایش]

بن‌مایه اصلی و بنیادین نوشته‌های باستیا این بوده که تا وقتی کارکرد دولت به حفظ جان، آزادی و مالکیت شهروندان در برابر دزدی یا هجوم دیگران محدود شود، بازار آزاد ذاتاً سرچشمه‌ای برای «همسازی اقتصادی» میان افراد خواهد بود. از نگاه باستیا اجبار دولتی تنها هنگامی پذیرفتنی است که پشتیبان «امنیت فرد، آزادی و حقوق مالکیت باشد و سایه عدالت را بر سر همه بگستراند».

باستیا بر کارکرد بازار آزاد در هماهنگ‌سازی برنامه‌ها - درون‌مایه‌ای بنیادین در مکتب اتریش- پا می‌فشرد، چون اندیشه‌اش از برخی نوشته‌های آدام اسمیت و اقتصاددان بزرگ فرانسوی طرفدار بازار آزاد همچون ژان‌باتیست سه، فرانسوا کنه، دستو دوتراسی، شارل کنت، ریشار کانتیون (که در ایرلند زاده شد و در فرانسه سکنی گزید) و آنه رابرت ژاک تورگو تاثیر گرفته بود. این اقتصاددانان فرانسوی در میان پیشگامان مکتب جدید اتریشی بودند و نخستین بار مفاهیمی چون بازار به مثابه فرایندی پویا و رقابتی، تکامل پول در بازار آزاد، نظریه ارزش ذهنی، قوانین مطلوبیت و بازدهی نهایی نزولی، نظریه تعیین قیمت منابع بر پایه تولید نهایی و بیهودگی کنترل قیمت‌ها به طور خاص و دخالت‌گرایی اقتصادی دولت به طور کلی را پرورش دادند. [۴]

مالکیت[ویرایش]

دیدگاه باستیا در باب مالکیت از نظریات اقتصادی او در زمینه ارزش و ترقی تاثیر می پذیرد. از دید او نفع شخصی و امکان تصاحب و تملک محصول کار و کوشش بهترین مشوق و محرک انسان در تلاش معاش است. ولی با پیشرفت انسان از آنجا که حیطه فواید رایگان تنگتر می‌شود، امکانات تملک نیز کاهش می یابد. البته امکانات مالکیت در برخی از فعالیت‌های انسان از بین می رود و در برخی دیگر، انتقال می یابد. فقط زمانی مالکیت از جامعه بشری رخت بر می بندد که همه چیز برای همه کس به اندازه زیاد وجود داشته باشد و دیگر کسی برای به دست آوردن نیازمندی های خود مجبور به کار و کوشش نباشد و انسان به مقامی عالی و خدایی برسد.[۵]

حقوق کارگران[ویرایش]

فردریک باستیا همچنین تلاش زیادی کرد تا پارلمان فرانسه حق آزادی کارگران برای امتناع از کارکردن در شرایط نامناسب را به رسمیت بشناسد. او با صدای بلند اجبار قانونی برای وادار کردن کارگران به کارکردن با دستمزدهای پایین و شرایط تحمیلی را به عنوان برده‌داری افشا کرد و راه را برای قانونی کردن حق اعتصاب کارگران در سال‌های بعد هموار ساخت. [۶]

حقوق مصرف‌گنندگان[ویرایش]

باستیا معتقد است که هنگامی که فقط منفعتِ تولیدکننده مورد توجه قرار گیر که متأسفانه اغلب چنین است، نمی‌توان از حرکت‌هایِ خلافِ منافعِ عمومی جلوگیری کرد چرا که تولیدکننده خواهانِ مضاعف شدن موانع، نیازها، و زحمات است.[۷]

آثار[ویرایش]

مطالعه بیشتر[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Thornton, Mark (2011-04-11) Why Bastiat Is Still Great, مؤسسه لودویگ فن میزس
  2. فردریک باستیا: میانه انقلاب‌های فرانسوی و مارژینالیستی توماس ديلورنزو، مترجم: محسن رنجبر، روزنامه دنیای اقتصاد سه شنبه 3 آبان 1390
  3. کنکاشی در تاملات اقتصادی فردریک باستیا میرعماد اشراقی، روزنامه رسالت، 28 تیرماه 1391
  4. فردریک باستیا: میانه انقلاب‌های فرانسوی و مارژینالیستی توماس ديلورنزو، مترجم: محسن رنجبر، روزنامه دنیای اقتصاد سه شنبه 3 آبان 1390
  5. کنکاشی در تاملات اقتصادی فردریک باستیا میرعماد اشراقی، روزنامه رسالت، 28 تیرماه 1391
  6. Harmel, Claude (1997) Aux Source du modele liberal francais, Librarie Perrin in la pensee liberale sur les questions sociales, www.lemenncier.bwm- mediasoft. p.10
  7. خط آهن منفی فردریک باستیا، چراغ آزادی

پیوند به بیرون[ویرایش]

  • فردریک باستیا: بینا به آنچه دیده نمی‌شود وبلاگی شامل ترجمه آثار باستیا به فارسی
  • دو گفتار کتابی از فردریک باستیا که چراغ آزادی برنامه فارسی بنیاد پژوهشهای اقتصادی اطلس آن را ترجمه و انتشار داده است. دو گفتار مشتمل بر دو رساله از مهم ترین آثارِ باسیتا است: «آنچه دیده می شود و آنچه دیده نمی‌شود» و «قانون».