دزد دریایی

برای دیگر کاربردها، دزد دریایی (ابهام‌زدایی) را ببینید.

پرچم بعضی از دزدان دریایی در قرن هفدهم

دزدان دریایی یا ملوانان آزاد به کسانی گفته می‌شود که به دزدی از کشتیها روی آورده‌اند.

دزدی دریایی باستانی

این دزدها مربوط به دوران یونان باستان هستند که اطلاعات زیادی از آن در دسترس نداریم

دزدی دریایی کلاسیک

دزدی دریایی کلاسیک از زمانی شروع شد که کشورهای استعمار گر به فکر استخراج منابع از آمریکا افتادند. عده زیادی از ملوانانان آن زمان برای سود بیشتر به دزدی دریایی روی آوردند. در آن زمان فرماندهان ارتش نیز خود در خفا به دزدی دریایی مشغول بودند. به نظر می‌رسید که دزدان دریایی خود از هیچ قانونی اطاعت نمی‌کنند اما آنان نیز قوانینی برای خود داشتند.(به انگلیسی: )‏

دزدی دریایی امروزی

دزدی دریایی امروزی از فقر زیاد کشورهای استوایی پدیدار شده‌است. این دزدی دریایی در میان قبایل سومالیایی به وفور دیده می‌شود.

پرچم

پرچم دزدان دریایی در قسمت آمریکا و اروپا بیشتر از نشان یک جمجمه دو استخوان یا یک جمجمه و دو شمشیر بوده‌است. اما در قسمت‌های آسیایی و به خصوص در جزایر استوایی همچون بخش سنگاپور این پرچم‌ها به نمادهای خانوادگی هم تغییر می‌یافتند و حتی در برخی از پرچم‌ها نشانه‌هایی مثل ماهی و اژدها هم وجود داشت.

دریازنی در خلیج فارس و ساحل دزدان

پادشاهان و یا حکمرانان هرمز در دوران عظمت و اقتدار خویش حوزه ی مسقط و منطقه ای در دریای عمان و حتی قسمتی از کرانه های جنوبی خلیج فارس را که بعداً ساحل دزدان دریایی (Pirate coast) نام گرفته است همیشه تحت کنترل قرار می دادند و به هر ترتیبی که بود در این مناطق محروسه و کرانه های جنوبی ایران مانع عملیات دریازنان گردیده و عنداللزوم آنها را سرکوب می کردند و لزا می توان گفت که در قرن پانزدهم کم و بیش فعالیت دریازنان بر اثر وجود حکمرانان هرمز عقیم باقی می ماند. بعد از سپری شدن دوره ی جلال و قدرت هرمز بدواً پرتغالی ها و سپس خاندان صفویه نمی‌گذاشتند دریازنی در خلیج فارس نضج بگیرد بعد از صفویه نیز هلندی ها و سپس انگلیسی ها کم و بیش کوشش های موثری در این زمینه به عمل آورده‌اند.

عوامل مساعد برای دریازنان

در حدود اواخر قرن هفدهم نه تنها هیچکدام از عوامل بالا وجود نداشت که بتواند مانع گسترش و رشد دریا زنی و حوادث گوناگون آن گردد بلکه دو عامل مساعد موجب توسعه فعالیت دریا زنان و افزایش میزان جسارت و یا قساوت آنها می گردید. یکی از این دو عامل بی نظمی های امارات و شیخ نشین های جنوبی خلیج فارس بر اثر بر اثر قیام وهابی ها بود و دیگری عدم وجود یک قدرت یک قدرت مرکزی توانا در مرکز ایران.

شیخ نشین های کوچک

از شبه جزیره قطر تا راس مسندم که در مقابل باب هرمز واقع شده است زمین های مسطحی دیده می شود که در فاصله های مختلف آن خورهای چندی وجود دارد. طول این کرانه ها در حدود 650 کیلو متر است و از قدیم‌الایام تا امروز هر قسمتی از آن بوسیله قبیله ای اشغال شده و شیخ نشین کوچک و یا قبیله و یا قبیله منفردی را بوجود می آورند. این امارات یا قبایل کاملاً مستقل هستند و فقط هنگامی با هم متحد می شدند که دشمن واحدی آنها را تهدید نماید. اکثر این قبایل با هم خصومت آباء و اجدادی داشته و غالباً بصورت قهر و ستیز با هم بسر می بردند.

ساحل دزدان

در نیمه شرقی این منطقه یعنی از سواحل ابوظبی تا رأس مسندم که در شمالی ترین نقطه ی آن واقع شده است دریا زنی رونق بسزایی داشت. این شیوه زندگی یعنی طریقه تحصیل معاش از راه دزدی در دریاها و همچنین غارت کاروان ها در سال های آخر قرن هیجدهم عادی ترین و طبیعی ترین نحوه امرار معاش از برای اکثر سکنه این نواحی تلقی می شد. بهمین جهت است که کرانه های عمان متصالح را در گذشته ساحل دزدان میگفتند و تا این اواخر نیز بهمین نام اشتهار داشت. بالاخره انگلیسی ها با برقراری سیستم قوی نظارت دریایی در منطقه خلیج فارس توانستند به این نابسامانی ها خاتمه دهند.

شدیدترین عملیات دریازنی

باید دانست که دریازنان در خلیج فارس هرگز خطری به بزرگی و وخامت فجایع سال 1808 پیش نیاورده اند. در حقیقت تا آن تاریخ نه از طرف آنها کار عمده ای صورت گرفته بود و نه نیرو های ضد دریا زنی شدت عملی نشان داده بودند در سال 1808 بومیان سواحل عمان کم و بیش تحت فرمان سلطان بن صقر شیخ شارجه در آمده و نیرویی متشکل و بیش از حد تصور نیرومند و خونخوار بوجود آوردند. اینها به نیرو های انگلیسی خلیج فارس حمله ور شده آنان را غارت کردند و به کشت و کشتار وحشیانه ای در میان آن ها دست زدند؛ علاوه بر انگلیسی ها ،اعراب و ایرانیان و تجارت دریایی آنها نیز بدست دریا زنان به همین سرنوشت گرفتار آمد. اتفاقاً در سال 1807 یک نیروی متفق مرکب از انگلیسی ها و افراد مسقط به دریا زنان حمله ور شده و آنان را منهدم ساخته و جزیره قشم را از دستشان بدر آورده بودند.

منابع

• دزدان دریایی دیروز و امروز، بشری- محمد، ۱۳۶۷، فومن خوان
• توپ‌های پر، دکتر مصداقی-علی، ۱۳۸۸، زرمند
• بادبان هارا بکشید، دکتر مصداقی-علی،۱۳۷۹، زرمند
• سوار بر امواج خروشان، هدایت - بهاره، ۱۳۸۸، هنرمندان
• ویکی‌پدیا انگلیسی