روانسر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
روانسر
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان کرمانشاه
شهرستان روانسر
بخش مرکزی
سال شهرشدن ۱۳۶۹[۱]
مردم
جمعیت ۲۱،۲۵۰ نفر سال ۱۳۹۰ [۲]
مذهب سنی[۳]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۳۶۲ متر

رَوانسَر یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهرستان همراه با سه شهرستان پاوه، جوانرود و ثلاث باباجانی تا سال ۱۳۶۹ همگی شهرستان پاوه و چوانرود نامیده می شدند. این شهر مرکز شهرستان روانسر است.[۴]

وجه تسمیه[ویرایش]

نام این شهر به سبب وجود سرآب و رود قره‌سو از آنجا سرچشه می‌گیرد، روان (=سرروان) انتخاب شده‌است.[۵]

Rawansar2

روانسر معروف به نگین اورامانات و دروازه اورامانات می‌باشد

تاریخ و آثار باستانی[ویرایش]

روانسر دارای آثار پیش از تاریخی و تاریخی مهمی است و از این لحاظ در باستان شناسی غرب کشور جایگاه ویژه‌ای دارد. قدیمیترین آثار سکونت انسان در اطراف روانسر به دوره پارینه سنگی میانی تا فرا پارینه سنگی باز می‌گردد که حداقل از حدود ۵۰ هزار سال تا ۱۲ هزار سال پیش را شامل می‌شود که بقایای آنها در غارهای کولیان و جاوری و همچنین رودخانه گراب (آوی خر) یافت شده‌است. از دیگر کشفیات قدیمی روانسر یک دندان آسیای فیل است که مربوط به دوره پلیستوسن است و در نزدیکی شهرک روانسر کشف شده‌است. از آثار مهم دیگر روانسر تپه موسایی و دو تپه مجاور آن است که از اوایل دوره مس و سنگ (حدود ۷ هزار سال پیش) تا زمانهای اخیر مورد سکونت انسان بوده‌است.

در دوره آشور نیز روانسر یکی از پایگاههای این دولت بین النهرینی بوده که نیکور خوانده می‌شد و سربازان آشوری مستقر در آن خراج جمع آوری شده از منطقه را به آشور می‌فرستادند. دخمه روانسر (گور صخره‌ای) یا تاق فرهاد نیز در دیواره کوه قله در شمال شرقی روانسر واقع است که به دوره هخامنشی باز می‌گردد. این دخمه شامل یک اتاقک کوچک است که ورودی آن به سمت شرق و مشرف به رودخانه وشکه رو است. نقش اهورامزدا، یک شخص روحانی و توده‌ای هیزم در سمت راست ورودی این دخمه دیده می‌شود. یک پایه ستون نیز در کنار سراب گنی خانی وجود دارد که احتمالاً هم زمان با دخمه ساخته شده‌است و نشان دهنده وجود یک کاخ یا سازه‌ای کوچکتر در نزدیکی چشمه در دوران هخامنشی است. بنابر این روانسر در دوره هخامنشی نیز احتمالاً یکی از مراکز مهم این حکومت در غرب کشور بوده‌است. در دوره اشکانی روانسر شهر کوچکی در غرب روانسر کنونی بوده که امروزه بقایای آن نزدیک چشمه کانی واین (نزدیک پلیس راه) قرار دارد. از دوره ساسانی نیز مجموعه‌ای از ظروف نقره در غار قوری قلعه کشف شده‌است. همچنین گورستانی از دوره صفوی با سنگ قبرهای کتیبه دار به خط کوفی در دامنه شمالی کوه قله وجود داشت که متأسفانه طی سالیان اخیر تابود شده یا به تاراج رفته‌است. این گورستان بزرگ صفوی گویای اهمیت روانسر در دوره صفوی است.

آثار باستانی روانسر

  • غار قوری قلعه (اواخر دوره ساسانی و اوایل اسلامی)
  • تپه های سه گانه موسایی (از اواخر دوره نو سنگی -حدود ۷ هزار سال پیش- تا دوره اسلامی)
  • غار کولیان و غار سراب جاوری (از دوره پارینه سنگی میانی -حدود ۵۰ هزار سال پیش- تا اواخر دوره فرا پارینه سنگی- حدود ۱۲ هزار سال پیش-)
  • گوردخمه تاق فرهاد (متعلق به دوره هخامنشی)
  • تپه کانی واین (متعلق به دوره اشکانی)
  • گورستان اسلامی (دورهٔ صفویان و قاجاریه)

اقتصاد[ویرایش]

تنها کارخانه توپ دست‌دوز ایران در شهر روانسر مستقر است که به ۳۰ استان و هزار شهر در ایران توپ دست‌دوز صادر می‌کند. سالانه حدود ۳۵۰ هزار توپ دست‌دوز در این شهر تولید می‌شود که تمام آنها توسط زنان تولید می‌شود.[۶] یکی از بزرگترین گاوداری‌های ایران در حسن آباد روانسر قرار دارد. در سالهای اخیر نیز صنعت پرورش دام و طیور در روانسر رشد بالایی داشته و روانسر در حال حاضر یکی از مراکز اصلی تامین گوشت مرغ استان است. چندین واحد صنعتی نیز در شهرک صنعتی حسن آباد مشغول به کار هستند. شهرستان روانسر به دلیل وجود ابهای فراوان قطب کشاورزی استان کرمانشاه محصوب می‌شود و بیشترین نیروی کاری این شهرستان به کشاورزی اشتغال دارند از عمده محصولات روانسر می‌توان به گندم، جو، نخود، صیفی جات، سبزیجات وخصوصا ذرت(که دارای بیشترین برداشت در هکتار، در کشور می‌باشد) اشاره کرد. همچنین از سال 1385 تولید گوجه فرنگی گسترش یافته که محصولات آن کارخانه رب گوجه فرنگی روژین را تغذیه می کند. شهرستان روانسر به یکی از تولید کنندگان مهم رب گوجه فرنگی در کشور تبدیل شده است.

چهره‌های سرشناس[ویرایش]

چهره‌های سرشناس شهرستان روانسر را می‌توان به صورت زیر بیان نمود:

استاد و علامه ملا مجید موحدی نادری دولت آبادی:

از علما و فقهای مهم شافعی اهل سنت و کردستان بود. او تحصیلات علوم سنتی را نزد علامه فقید ملا عبدالکریم مدرس به پایان رسانید و درسال 1325 شمسی از سوی استاد سید محمد طاهر هاشمی به مدرسی مدرسه علمیه اسلامیه دولتآباد روانسر منصوب گردید.

استادشیخ محمدسعید نقشبندی

یکی از محبوب ترین افراد در بین مردم. عارف، فقیه و شاعر کُرد ایرانی، وی از همان ایام تحصیل به سلوک در طریقت نقشبندیه پرداخت و نزد شیخ محمدعثمان سراج‌الدین دوم تمسک کرد. شیخ محمد سعید در طب سنتی هم تخصص دارد و سالهاست که رایگان بیماران را معاینه و مداوا می کند. شیخ محمد سعید نویسنده و شاعر است و تالیقات ایشان بیش از 13 جلد در مورد مسائل دینی و شعر به زبان کردی، عربی و فارسی است.

استاد فقید سید محمد طاهر هاشمی(سیدزاده هاشمی) :

زاده سال 1294 دولت آباد روانسر، شاعر، خوشنویس، عالم و مورخ کُرد ایرانی، حضور در رادیو کردی کرمانشاه، نویسنده بیش از 25 جلد کتاب در زمینه های گوناگون و خوشنویسی به خط نسخ عثمانی و ...

[۱] تنها منبع معتبر آثار و معرفی میرزا احمد داواشی]میرزا احمد داواشی روانسری:

شاعر و نویسنده بزرگ کرد. متأسفانه شعرهای این شاعر بزرگ را خود نتوانست به چاپ برساند و ثمره کارهای فرهنگی و اجتماعی خود را مشاهده نکرد، اما با تلاش حبیب الله کریمی نوه ی شاعر و فرزندان آن مرحوم دو کتاب "نه‌سیمی شاهۆ" و "دیوانی ئه‌شعار" به چاپ رسید. دیوان اشعار ایشان به زبان کردی سورانی-هه ورامی است و شامل زمینه های مختلف از جمله طنز، اجتماعی، حماسی، پند و اندرز و نامه می باشد.

مراکز آموزشی[ویرایش]

دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور و دانشگاه جامع علمی کاربردی

منابع[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در امرداد ۱۳۹۲. 
  2. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰». معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «دروازه اورامانات». تبیان استان‌ها. بازبینی‌شده در ۳۱ آگوست ۲۰۱۰. 
  4. بختیاری، سعید. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران. چاپ یکم. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خورشیدی. شابک: ‎۹۶۴-۳۴۲-۱۶۵-۱‏. 
  5. کتاب سبز (بانک اطلاعات استان کرمانشاه)، سید ضیاء الدین خرمشاهی، کانون تبلیغاتی دالاهو، دی ۱۳۷۵، صفحه ۲۸۵
  6. ایرنا، کد خبر: ۳۳۲۲۰۱ زمان مخابره: ۱۳/۱۱/۱۳۸۷. بازدید: فوریه ۲۰۰۹.