بانه‌وره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بانه‌وره
Banevreh.jpg
کشور  ایران
استان کرمانشاه
شهرستان پاوه
بخش باینگان
نام(های) دیگر طایفه امامی
سال شهرشدن ۱۳۹۰[۱]
مردم
جمعیت ۳٬۰۴۳ نفر[۲]
اطلاعات شهری
شهردار فیصل یوسفی
پیش‌شماره تلفنی ۰۸۳۴۶۴۴
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به شهر شهیدپرور بانه‌­وره خوش ­آمدید.

بانه‌وره یا بانوره (به کردی: بانه‌وڕێ) بعد از باینگان، تنها شهر بخش باینگان از توابع شهرستان پاوه در استان کرمانشاه می‌­باشد.[۳] این شهر از نظر جمعیت در سال ۱۳۹۰، بیستمین شهر پرجمعیت استان کرمانشاه است.[۴]

تاریخچه[ویرایش]

تأسیس[ویرایش]

قدمت این شهر از نظر مسکن دائمی مردم؛ به حدود ۱۳۵۹ شمسی برمی‌گردد. این گفتنی است که طایفه امامی از طوایف اتحادیه ایلی مهم و نیرومند و معتبر کردستان هستند و در امور داخلی کاملاً خودمختار و مستقل هستند. همچنین عدهٔ زیادی از این طایفه نیز در کردستان عراق ساکن هستند. در سال ۱۳۵۹ با شروع جنگ ایران و عراق مردم چند روستای امامی که در مرز عراق بودند آوار شده و زمینی که اکنون در سکونت دارند و در مالکیت روستای خانقاه بوده به مبلغ ۱٬۲۰۰،۰۰۰ تومان خریداری و با مجوز مسؤلین دولتی، روستایی را به تدریج آباد کردند.[۵]

وجه تسمیه[ویرایش]

چون در قدیم مردم اورامی‌­زبانِ خانقاه در زمینی که به اندازه هموار بوده پنبه کاشته‌­اند و در زبان اورامی زمین هموار و نسبتاً بلند را بان و به پنبه وره به همین مناسبت روستا را به نام بانه‌وره نام نهاده­‌اند. طایفه‌­های بزرگ امامی قبل از ساکن شدن در بانه‌­وره، کوه­‌های اطراف و چشمه‌­های پرآب آن مانند زیستگاه تابستانی میگوره محل ییلاقی آنها بوده‌­است و در فصل گرما همراه دام­‌های خود به این محل سفر می­‌کردند و در فصل سرما نیز به گرمسیر یعنی محل اصلی زندگی­شان برمی­‌گشتند.[۵]


جغرافیا[ویرایش]

شهر بانه‌وره که در ۱۱۰ کیلومتری مرکز استان و در ۱۷ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان پاوه با مساحتی ۱۰۰ هکتاری قرار دارد که یکی از مرتفع‌ترین مکان‌های منطقهٔ اورامانات نسبت به سطح دریاست. این شهر در میان کوه­‌های شاهو و آتشکده، ریاوکو و ماکوان محصور گشته‌­است. مردمان بانه‌­وره به زبان کردی سورانی سخن می­‌گویند. این شهر برخلاف شهر پاوه که به هورامی سخن می­‌گویند، به جافی سخن می­‌گویند. البته این نیز گفتنی است که در میان اورامانات این شهر به نام طایفه امامی نیز شناخته می‌­شوند.[۵]

جمعیت[ویرایش]

براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، این شهر دارای ۷۵۶ خانوار بوده و جمعیت آن ۳،۰۴۳ نفراست که از این جمعیت، ۱،۵۹۴ نفر زن و ۱،۴۴۹ نفر نیز مرد تشکیل می‌دهد.[۲]

افراد سرشناس[ویرایش]

حسین کوهکن

حسین کوهکن[ویرایش]

نوشتار اصلی: حسین کوهکن

یکی از نکات قابل توجه شهر، غار سنگی دست‌ساز به دست خالو حسین کوهکن است که در منطقه میگوره از توابع بانه‌وره ایجاد شده‌است. این فرد با یک پا از دل کوه چندین غار برای سکونت خود ایجاد کرده‌است.[۶][۷] این نیز گفتنی است که به خاطر این کار او، به او لقب فرهاد ثانی داده‌اند.[۸] خالو حسین در سال ۵۷ با جسمی معلول، یک کلنگ و بیل شروع به تراشیدن صخره می‌کند تا برای خود کاشانه‌ای مهیا کند. او ۱۹ سال از عمر خود را برای ساخت خانه‌اش صرف می‌کند و جالب اینکه تمام این مدت این کار رابا یک کلنگ و بیل انجام داده است. کلنگی که خود او آن را بسیار دوست می‌داشت و اعتقادتش برآن بود که جنس کلنگش از الماس است.[۹]

عبدالرحمان میرانی[ویرایش]

نوشتار اصلی: عبدالرحمان میرانی

عبدالرحمان میرانی، یکی از فیلم‌سازان اهل شهر است که فیلم مستند «فرش چوب» را ساخت که برندهٔ جوایزی چون: «جایزه ویژهٔ جشنواره فیلم‌های مستند بانسکو»[۱۰] و «لوح تقدیر و مدال نقرهٔ یونیکا» در بیست و چهارمین جشنواره ملی و دوازدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران شد.[۱۱] عبدالرحمان در سال ۱۳۵۵ در بانه‌وره متولد شده‌است. فارغ‌التحصیل الهیات، گرایش علوم قرآن و دارای مدرک کارگردانی از انجمن سینمای جوان، واحد تهران است.[۱۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در امرداد ۱۳۹۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390 نفوس و مسکن سرشماری ۱۳۹۰ - نتایج سرشماری ۱۳۹۰ - جمعیت و خانوار تا سطح آبادی - ۱۳۹۰»(فارسی)‎ (xls). مرکز آمار ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۹ شهریور ۱۳۹۳. 
  3. در میان مردمان این شهر و ناحیه این شهر با نام بانه‌وره شناخته شده‌است در حالی که در وزارت کشور با نام بانوره ثبت گردیده‌است.
  4. جمعیت شهرهای استان کرمانشاه، ویکی‌پدیای فارسی.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ محمد خالدی مکی، جاذبه‌­های گردشگری اورمانات، ۴۳–۴۴.
  6. کوهکنی دیگر از دیار بیستون، وب‌سایت خبری تحلیلی فرارو.
  7. فیلم "میگوره" با محوریت زندگی "فرهاد کوهکن" معاصر، وب‌سایت شهر بانه‌وره (غیررسمی).
  8. فرهاد ثانی سرای سنگی حسین کوهکن، بی‌بی‌سی کورد، اخبار، اسلام، رمضان، فتوگالری، بیوگرافی، روستای شمشیر، روستای هجیج، روستای پالنگان، روستای هه‌ورامان، استان کردستان.
  9. داستان غلبه اندوه یک مرد بر صخره ها/ خالو حسین کوهکن؛ وارث تیشه فرهاد، پایگاه خبری تحلیلی مرصاد.
  10. «فیلم ایرانی فرش چوب برنده جایزه ویژه جشنواره فیلم‌های مستند بانسکو شد»(فارسی)‎. وب‌گاه رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - صوفیه. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۰ نوامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۰ نومبر ۲۰۱۴. 
  11. اعلام برگزیدگان جشنواره فیلم کوتاه تهران؛در مراسم پایانی بیست و چهارمین جشنواره ملی و دوازدهمین جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران ، برگزیدگان فیلم کوتاه معرفی و مورد تقدیر قرار گرفتند. ، جام جم آنلاین.
  12. دستاوردهای تازهٔ «فرش چوب» در گفتگو با عبدالرحمن میرانی، جماعت دعوت و اصلاح ایران.
  • خالدی مکی, محمد جاذبه‌های گردشگری اورامانات کرمانشاه: موسسه فرهنگی، هنری و سینمایی کوثر, 14 بهمن 1383 144 (مصور) ISBN ‎964-7031-66-1 
  • حبیبی, پژمان زندگی‌نامه حسین کوهکن: پهلوان و هنرمند معاصر کُرد سنندج: زانست و آراس, اول 1390 46 (مصور) ISBN ‎9786009112265 

الگو:بانه‌وره