بانه‌وره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۴°۵۸′۱۳.۱″ شمالی ۴۶°۲۱′۳۶.۲″ شرقی / ۳۴.۹۷۰۳۰۶° شمالی ۴۶.۳۶۰۰۵۶° شرقی / 34.970306; 46.360056

بانه‌وره
Banevreh.jpg
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان کرمانشاه
شهرستان پاوه
بخش باینگان
نام(های) دیگر طایفه امامی
سال شهرشدن ۱۳۹۰[۱]
مردم
جمعیت ۵٬۰۳۱ نفر[۲]
جغرافیای طبیعی
مساحت ۱۰۰ هکتار
اطلاعات شهری
شهردار فیصل یوسفی
پیش‌شماره تلفنی ۰۸۳۲۷۸۴
وبگاه وبگاه غیررسمی شهر بانه‌وره
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به شهر شهیدپرور بانه­وره خوش ­آمدید.

بانه‌وره یا بانوره (به کردی: بانه‌­ورێ) یکی از شهرهای بخش باینگان شهرستان پاوه می‌­باشد.[۳] بانه‌وره در شمار سی‌امین شهر کرمانشاه قرار گرفته و این شهر تشکیل شده از مردم روستاهای مرزی کردنشین است که در زمان جنگ به این منطقه مهاجرت کرده‌اند و بسی جای افتخار دارد که این شهر دارای ۵۷ شهید و بیش از ۶۵ شهید زنده، جانباز، آزاده و ایثارگر می‌باشد که از نظر سرانه شهدا نسبت به جمعیت آن، دارای موقعیت و موفقیت کم‌نظیر و ممتازی می‌باشد.[۴]

تاریخچه، وجه تسمیه[ویرایش]

شهر بانه‌وره که در ۱۱۰ کیلومتری مرکز استان و در ۱۷ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان پاوه با مساحتی ۱۰۰ هکتاری قرار دارد[۵] یکی از مرتفع ترین مکان‌های منطقه اورامانات نسبت به سطح دریاست. قدمت این شهر از نظر مسکن دائمی مردم به حدود ۱۳۵۹ شمسی برمی‌گردد. این شهر در میان کوه­های زیبای شاهو و آتشکده و ریاوکو ماکوان محصور گشته‌­است. مردمان بانه‌­وره به زبان کردی سورانی سخن می‌­گویند. این شهر برخلاف شهر پاوه که به هورامی سخن می­‌گویند، به جافی سخن می‌­گویند. در میان اورامانات این شهر به نام طایفه‌­ی امامی شناخته می‌­شوند که این گفتنی است که طایفه امامی از طوایف اتحادیه ایلی مهم و نیرومند و معتبر کردستان هستند و به شجاعت و پاکی عقیده و صافی طنیت اشتهار دارند و در امور داخلی کاملاً خود مختار و مستقل هستند. همچنین عده زیادی از این طایفه نیز در کردستان عراق ساکن هستند. در سال ۱۳۵۹ با شروع جنگ ایران و عراق مردم چند روستای امامی که در مرز عراق بودند آوار شده و زمینی که اکنون در سکونت دارند و در مالکیت روستای خانقاه بوده به مبلغ ۱۲۰۰،۰۰۰ تومان خریداری و با مجوز مسولین دولتی روستایی را به تدریج آباد کردند و چون در قدیم مردم اورامی ­زبان خانقاه در زمینی که به اندازه هموار بوده پنبه کاشته­‌اند و در زبان اورامی زمین هموار و نسبتاً بلند را بان و به پنبه وره به همین مناسبت روستا را به نام بانه‌وره نام نهاده‌­اند. طایفه‌­های بزرگ امامی قبل از ساکن شدن در بانه‌­وره، کوه‌­های اطراف و چشمه‌­های پرآب آن مانند زیستگاه تابستانی میگوره محل ییلاقی آنها بود‌ه­است و در فصل گرما همراه دا‌‌م‌­های خود به این محل سفر می‌­کردند و در فصل سرما نیز به گرمسیر یعنی محل اصلی زندگی­شان برمی­‌گشتند.[۶] روستاهایی که از خانه و کاشانه خود بر اثر جنگ ایران و عراق گذشتند و جمعاً روستای بانه‌­وره را جهت اسکان خود انتخاب کرده­ و در آن زندگی می‌کنند عبارتند از:

  • دروله سفلی (به کردی: درۆڵه ژورن)
  • دروله علیا (به کردی: درۆڵه خوارن)
  • کلور (به کردی: کولور)
  • دره‌­آب (به کردی: ده‌­ره‌­ياو)
  • شیروله(به کردی: شێرۆله)
  • کانی­سالار (به کردی: کاني­سالار)
  • کولسه (به کردی: کۆلسه)
  • کوه سختان (به کردی: قن‌­سه‌­ختان)
  • دگاگا (به کردی: دگاگا)
  • ایمان (به کردی: ئێمان)
  • کوله (به کردی: کۆله)
  • گوری­گور (به کردی: گوڕی گه­ور)
  • پسخور (به کردی: په‌­سه‌­خۆر)
  • سوله (به کردی: سۆله)
  • زاغه (به کردی: زاخێ)
  • داررش (به کردی: داره‌­ڕه‌­شان)
  • مل‌­رش (به کردی: مله­ڕه­ش)
  • لاوران (به کردی: لاوران)
  • بورول (به کردی: به‌­وڕۆڵ)

و سیمان که شروع جنگ چون امنیت نداشتند آواره شدند و از طرف دیگر بعد از اتمام جنگ اجازه برگشت به زادگاه خود را نداشتند و همچنین به علت مناسب بودن بانه­‌وره و همچنین جهت جلوگیری از آواره شدن در جاهای دیگر و نزدیک قرار گرفتن تمام افراد در یک محل تا به آسانی روابط طایفه‌ای و همبستگی قومی در میان آنها حکم فرما باشد به‌ناچار مجبور شدند که در این محل اسکان پیدا کنند و به دلیل علاقه به زادگاهشان و کسب درآمد از راه سقز چینی و دامداری و زراعت با مجوز مسئولین دولت رفت‌وآمد داشته و دارند، اکنون هم تعدادی از مردم در طول سال ییلاق و قشلاق را به روش قدیم ادامه می‌دهند.[۷]

جمعیت[ویرایش]

براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت شهر ۵٬۰۳۱ نفر و تقریباً ۷۰۰ خانوار بوده‌است.

شهردارها و شهرداری[ویرایش]

مهندس احمد چوپانیان به عنوان اولین شهردار شهر بانه وره تاریخ خرداد ماه سال ۹۱معرفی شد.[۸]شهردار جدید بانه وره نیز آقای مختار ناصری از اوایل تیرماه سال ۱۳۹۲ آغاز به کار کرد. بعد از اینکه در خرداد ماه سال ۹۱ روستای بانه وره بخش باینگان از توابع شهرستان پاوه به طور رسمی به عنوان شهر اعلام شد با حکم استاندار وقت مهندس دادوش هاشمی اردلان حاتمی بخشدار باینگان با حفظ سمت تا تعیین شهردار شهر به عنوان شهردار این شهر معرفی شد و در مرداد ماه ۹۱ هم مهندس احمد چوپانیان در فرمانداری شهرستان پاوه با حضور معاون مدیرکل دفتر شهری و فرماندار پاوه رسماً به عنوان شهردار جدید شهر بانه وره منصوب شد. مهندس چوپانیان کارشناس ارشد اداره کل منابع طبیعی استان کرمانشاه و دارای بیش از ۲۱ سال سابقه اجرایی ومدیریتی درجهادسازندگی اداره کل منابع طبیعی استان کرمانشاه است که مسئولیت‌هایی نظیر رئیس اداره آبخیزداری جهادسازندگی شهرستان سنقرکلیایی رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان مرزی قصرشیرین رئیس اداره روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی استان کرمانشاه فرمانده پاسگاه حفاظت از منابع طبیعی شهرستان کرمانشاه ورئیس اداره منابع طبیعی شهرستان جوانرود را در کارنامه مدیریتی خود داشت و اما بر اساس اخبار شنیده و گزارشهای دریافتی در اوایل تیرماه سال ۱۳۹۲ هم مختار ناصری جوان روانسری که در رشته عمران تحصیل داشته به عنوان شهردار جدید شهر بانه وره شروع به کار نموده است. مختار ناصری چند سالی است به عنوان مشاور جوان فرمانداری روانسر فعالیت داشته و در دومین اجلاس وحدت و انسجام ملی جوانان ایران اسلامی با حضور دکتر محمود احمدی نژاد، اعضای هیات دولت و جمعی از جوانان و نخبگان سراسر کشور در سالن اجلاس سران برگزار شد مختار ناصری بعنوان معاون اول رییس جمهور دومین اجلاس وحدت و انسجام ملی جوانان ایران اسلامی را اداره کرد. در حال حاضر هم جناب اقای فیصل یوسفی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری از نیروهای بومی بعنوان شهردار مشغول به خدمت هستند... اخرین ویرایش شده توسط وفا فتح الهی...[۹]

دین و آیین[ویرایش]

یکی از شاخصه‌های مردمان این روستا که زبانزد خاص و عام بوده تدین و تقوی و دین مداری آنهاست که برای اثبات این مدعا در حال حاضر بیش از ۸۰ نفر طلبه دینی در داخل و خارج روستا روحانیون و اساتید سرشناس، احداث ۵ مسجد (با نامهای مسجد نور، صلاح­الدین، ابوبکر، جامع بانه‌­وره) و پرورش انسانهای متدین و عارفی چون مرحومین خلیفه کیخسرو امامی، و فرزندش خلیفه هومر که خلیفه هومر مرگ خود را پیشاپیش اعلام و پیش بینی کرده است، و مقبرش در روستای کلور است و در نزد تیره امامی اهمیت دارد. روایات زیادی در مورد کرامات ایشان وجود دارد از جمله اینکه بعد ۱۴ماه در قبر بودن، بدنش تغییری نکرد حتی بدنش در فعالیت بود و جریان خود در آن ادامه داشت طوریکه موی سر و ریشش هم آمده بود. حاج ملا غفار میرانی و حاج ملا محمود کریمی، حاج ملا محمدرشید محمودی، و شخصیت منحصربه‌فردی چون حاج ملا محمدامین محمودی به عنوان پیشکسوت و بازنشسته فرهنگی و فقیهی فرهیخته که همچون در درخشانی بر تارک این روستا می‌درخشند.[۱۰]

بزرگان و شخصیتها[ویرایش]

از شخصیتها و بزرگان و افراد مطرح این شهر می‌­توان به این افراد اشاره نمود:[۱۱]

  • محمد خان بیگ امامی
    نمایی زیبا از شهر بانه­وره بر فزار کوه آتشکده
  • حاج ملا محمود کریمی
  • حاج خلیفه علی حیدری
  • فرشاد امینی
  • یوسف بگ امامی، شاعر بزرگ امامی
  • خلیفه کیخسرو امامی، شاعر بزرگ امامی و معاصر با مولوی کرد
  • خلیفه هومر امامی
  • استاد مرحوم حاج ملا محمد رشید محمودی امامی برادر ملا محمد امین محمودی، امام جمعه
  • ماموستا ملا محمد امین محمودی، امام جمعه سابق و فارغ‌التحصیل دانشکده امام اعظم بغداد
  • استاد ماموستا ملا غفار میرانی
  • عبدالرحمان میرانی برادرزاده ملا غفار میرانی، گارگردان و مستند سازان بانه‌­وره‌­ای
  • چنور میرانی، گارگردان فیلم­­های همچون آشنایی و چیروکی ئاگر و...
  • محمد صالح میرانی معاون فرماندار شهرستان ثلاث باباجانی
  • نریمان رحمانی، ریاست تربیت بدنی شهرستان جوانرو
  • حسین کوهکن ملقب به فرهاد ثانی، خالق غار سنگی میگوره
  • صلاح­‌الدین توحیدی، نویسنده و مترجم
  • کاک مهدی رستمی، شاعر بانه‌­وره‌­ای
  • دکتر جوانمیر عبدالهی نویسنده‌­ی جوان بانه‌­وره‌­ای
  • عمر قادری، نویسنده و مترجم

پیوند به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در امرداد ۱۳۹۲. 
  2. درگاه ملی آمار ایران
  3. در میان مردمان این شهر و ناحیه این شهر با نام بانه‌وره شناخته شده‌است در حالی که در وزارت کشور با نام بانوره ثبت گردیده است.
  4. گذری مختصربرعملکردشهرداری بانه وره وفعالیتهای شهرداراین شهر، مصاحبه آوای اورامانات با مهندس چوپانیان شهردار بانه وره.
  5. سایت روستاهای ایران، سایتها و وبلاگهای روستای بانه‌وره.
  6. محمد خالدی مکی، جاذبه­‌های گردشگری اورمانات، ۴۳–۴۴.
  7. محمد خالدی مکی، جاذبه­های گردشگری اورمانات، ۴۳–۴۴.
  8. مهندس احمد چوپانیان به عنوان اولین شهردار شهر جدیدالتاسیس بانه وره معرفی شد.،تی نیوز.
  9. شهردار جدید بانه وره آغاز به کار کرد.،شنیده‌هایی از اورامانات.
  10. بانه وره و دین، شهر بانه وره (روستایی بانه وره).
  11. شارۆچکهٔ بانه ورێ، عه‌شره‌تی ئیمامی.

منابع[ویرایش]

  • محمد خالدی مکی، کتاب جاذبه‌­های گردشگری اورمانات