انسان (سرده)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

انسان
محدودهٔ زمانی: از پلیوسن تا به امروز
Homo habilis.jpg
انسان ماهر، از نخستین اعضای جنس
رده‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: نخستی‌سانان
تیره: انسان‌سایان
زیرخانواده: انسان‌ساییان
تبار: انسان‌تباران
زیرتبار: انسان‌گوهران
سرده: انسان
لینه، ۱۷۵۸
گونه
یکی از چندین مدلِ پراکندگی منطقه‌ای و زمانی انواع اصلی انسان

انسان (نام علمی: Homo) سرده‌ای از خانوادهٔ کپی‌های بزرگ(انسان‌سایان) است. نوع انسان خردمند (انسان امروزی) یکی از انواع این جنس است. باور سنتی نزد دیرین‌مردم‌شناسان این بوده‌است که جنس انسان از تکامل جنس جنوبی‌کپی به وجود آمده‌است. با یافت‌شدن سنگواره‌هایی از انسان‌سایانی دیگر — به‌طور خاص کنیامردم پَخْتْرخ — این باور سنتی رقیبانی یافته‌است. ویژگی ممتاز سردۀ انسان در مقایسه با سایر سرده‌های خانواده (تیره) انسان‌سایان، گنجایش بیشتر کاسهٔ سر است. پیش‌تر ابزارسازی را هم از ویژگی‌های ممتاز می‌دانستند، ولی امروز چنین نیست. برخی از گونه‌های سردۀ انسان از قرار زیر است:

همهٔ این گونه‌ها به جز انسان خردمند منقرض شده‌اند.

نام‌گذاری[ویرایش]

در علوم زیستی، به ویژه در انسان‌شناسی و دیرین‌شناسی، نام عمومی تمام اعضای جنس هومو واژهٔ انسان است. نام‌گذاری علمی دواسمیِ انسان خردمند Homo sapiens را لینه انجام داد (۱۷۵۸). نام‌گذاری انواع دیگر به مرور از اوایل نیمهٔ دوم سدهٔ نوزدهم انجام شد (انسان نئاندرتال H. neanderthalensis در ۱۸۶۴، انسان راست‌قامت H. erectus در ۱۸۹۲).

درخت تبارزایی[ویرایش]

کپی (جانور)

میمون درازدست (gibbons)

انسانیان

پونگینه (orangutans)

انسان‌ساییان

گوریل‌تباران (gorillas)

انسان‌تباران

شامپانزه (chimpanzees)

جنوبی‌کپی‌آسا (incl. جنوبی‌کپی, کنیامردم پخت‌رخ, پرامردم, انسان (سرده))

(۷٫۸)
(۸٫۸)
(۱۵٫۷)
(20.4 Mya)
جنوبی‌کپی‌آسا

آردی‌کپی

جنوبی‌کپی انامی

جنوبی‌کپی انامی (†۳٫۸)

جنوبی‌کپی عفاری

جنوبی‌کپی گارهی

جنوبی‌کپی دیرمدا (†۳٫۴)

کنیامردم پخت‌رخ (†۳٫۳)

جنوبی‌کپی آفریقایی (†۲٫۱)

پرامردم (†۱٫۲)

Homo

انسان ماهر (†1.5) Habilis Skull.png

انسان رودولفی (†1.9) Rudolfensis Skull.png

انسان راست‌قامت

انسان کارورز (†1.4) Ergaster Skull.png

انسان راست‌قامت (†) Erectus Skull.png

انسان راست‌قامت ((†)0.03) Erectus Skull.png

مردمان غار رد دیر ((†)۰٫۰۱)

(۱٫۲)

انسان پیشگام Antecessor Skull.png (†۰٫۸)

انسان هایدلبرگی
انسان هایدلبرگی ((†)۰٫۲)

نئاندرتال ((†)0.05) Neanderthalensis Skull.png

انسان‌تبار دنیسووا ((†)۰٫۰۵)

(۰٫۳)

انسان خردمند Sapiens Skull.png

(۰٫۷۴)
(۱٫۹)

جنوبی‌کپی سدیبا (†۲٫۰)

انسان فلورسی (†۰٫۰۵)

(۳٫۴)
(۳٫۹)
(7.3 Mya)

پانویس و منابع[ویرایش]

  • Sarmiento, Esteban et al. The Last Human: A guide to twenty-two sepcies of extinct humans. New Haven and London: Yale University Press, 2007. ISBN 978-0-300-10047-1

پیوند به بیرون[ویرایش]