موسی خیابانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
از راست: موسی خیابانی، مسعود رجوی و محمود طالقانی

موسی نصیر اوغلو[۱] [۲] ملقب به موسی خیابانی (۱۳۲۲ - 19 بهمن ۱۳۶۰) از اعضای باسابقهٌ سازمان مجاهدین خلق ایران و عضو مرکزیت سازمان طی سال های بعد از ۱۳۵۰ بود.

او در اواخر سال ۱۳۴۵ به عضویت سازمان درآمد و قبل از سال ۱۳۵۰ در ارتباط با رهبران و بنیان‌گذاران سازمان مسئولیت های سنگینی را در سازمان به عهده داشت.

در سال ۱۳۴۹ همزمان با ورود سازمان به مرحلهٌ تدارک عمل و ایجاد آمادگی های نظامی، موسی به‌همراه چند تن دیگر از کادرها و مسئولان سازمان برای طی دورهٌ آموزش نظامی و چریکی راهی فلسطین گردید و پس از طی آموزش های لازم در مرداد سال ۱۳۵۰ مخفیانه به ایران بازگشت.[نیازمند منبع]

دستگیری و زندان[ویرایش]

او به‌دنبال یورش گستردهٌ ساواک به سازمان مجاهدین در شهریور سال ۱۳۵۰، همراه ۳۳ تن دیگر از اعضای مجاهدین دستگیر شد. وی ماهها زیر شکنجه قرار داشت. شدت ضربات وارده در دورهٌ بازجویی به‌حدی بود که مدتی در بیمارستان بستری گردید[نیازمند منبع]. موسی خیابانی در اردیبهشت ۱۳۵۱، در یک دادگاه نظامی به اعدام محکوم گردید این حکم در دادگاه دوم نیز تأیید شد[نیازمند منبع]. لیکن پس از اعدام بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق ایران و اعضای کمیتهٌ مرکزی سازمان، رژیم شاه تحت فشارها و موج اعتراض های گسترده در واکنش به صدور احکام اعدام درمورد مجاهدین، مجبور شد که از اعدام او و چند تن دیگر از مجاهدین صرفنظر کند. موسی به حبس ابد محکوم شد و به زندان قصر انتقال یافت. سرانجام پس از ۷ سال زندان، در روز ۳۰ دی ۱۳۵۷، به همراه آخرین دسته از زندانیان سیاسی، از زندان شاه آزاد شد.

در 30 دی ۱۳۵۷ کمی پیش از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، بعد از این که آخرین دسته از زندانیان سیاسی از جمله اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران آزاد می‌شوند، سید محمود طالقانی به دیدارشان می‌رود. بخشی از صحبت‌های طالقانی در دیدار با آن‌ها:

در مقابل شکنجه‌چی‌ها و بازجویانی که خودتان می‌شناسید، وقتی اسم مجاهدین برده می‌شد، اعصاب این‌ها به‌هم می‌لرزید و کنترلشان را از دست می‌دادند. این دلیل بر قدرت عقیده و ایمان به‌حق است. از اسم مسعود رجوی وحشت داشتند، از اسم موسی خیابانی وحشت داشتند.[۳][۴]

مرگ[ویرایش]

در پی وقایع خرداد ۱۳۶۰ آغاز عملیات مسلحانه پس از انقلاب و خروج مسعود رجوی از ایران، موسی خیابانی فرماندهی نظامی مجاهدین در ایران را بر عهده گرفت. در روز ۱۹ بهمن ‌۱۳۶۰ نیروهای کمیته انقلاب اسلامی موفق به کشف محل اختفای اصلی رهبران مجاهدین در تهران در محله زعفرانیه شده و پس از محاصره آن محل و چند ساعت درگیری مسلحانه آن را تصرف کردند. در این واقعه ۲۳ نفر از جمله موسی خیابانی مرد شماره ۲ سازمان، آذر رضایی همسر موسی خیابانی و اشرف ربیعی همسر مسعود رجوی کشته اما پسر خردسال مسعود و اشرف با نام مصطفی رجوی زنده ماند[۵]. این واقعه از سوی مجاهدین «عاشورای مجاهدین» نامیده شد.

پانویس[ویرایش]

  1. سازمان مجاهدین خلق، پیدایی تا فرجام ص ۴۴۴
  2. اداره کل ثبت احوال استان آذربایجان شرقی، بایگانی تبریز
  3. .. «زندان، رزمگاه می‌شود». سازمان مجاهدین خلق ایران، 29 دی 1393. بازبینی‌شده در 1 تیر 1394.  - .. «19 شهریور سالروز درگذشت پدر طالقانی». سازمان مجاهدین خلق ایران. بازبینی‌شده در 1 تیر 1394.  صدای طالقانی در این دیدار در این فیلم پخش می‌شود
  4. «سخنرانی پدر طالقانی در روز آزادی مسعود رجوی». این نوار صوتی توسط مجاهدین خلق منتشر شده. بازبینی‌شده در 9 تیر 1394.  - در این جا صدای سید محمود طالقانی در دیدار با مجاهدین خلق موجود است
  5. http://www.youtube.com/watch?v=87vN0qJY3kM

منابع[ویرایش]

  • عبور از بحران. 
  • Ervand Abrahamian (۱۹۸۹), Radical Islam - The Iranian Mujahedin, I.B.TAURIS, London