مرگ و تشییع اکبر هاشمی رفسنجانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

اکبر هاشمی رفسنجانی روز یکشنبه ۱۹ دی ۱۳۹۵ به علت ایست قلبی در ۸۲ سالگی درگذشت. پیکر وی همان روز از بیمارستان به حسینیه جماران منتقل شد و دو روز بعد، پس از تشییع از دانشگاه تهران در آرامگاه آیت‌الله خمینی دفن گردید.

درگذشت[ویرایش]

هاشمی رفسنجانی ساعت ۱۸:۲۰ دقیقه روز یکشنبه ۱۹ دی ۱۳۹۵ در حالی که به تنهایی در استخر کوشک متعلق به مجمع تشخیص مصلحت نظام در نزدیکی مجموعه سعدآباد[۱] شنا می‌کرد، دچار علائم ایست قلبی شد و در شرایطی که علایم حیاتی نداشت، به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شد مراحل احیای قلبی برای وی انجام شد اما بیش از یک ساعت تلاش برای احیای وی عملیات ناموفق ماند و وی ساعت ۱۹:۳۰ دقیقه همان روز در ۸۲ سالگی درگذشت وی اعلام گردید.[۲][۳][۴][۵][۶] رفسنجانی پیش از آن در جایی گفته بود که معمولاً هفته‌ای دو بار و تنها در استخر شنا می‌کند.[۷]

پس از این حادثه مهدی هاشمی از زندان با خودروی نیروی انتظامی برای دیدن آیت‌الله هاشمی وارد بیمارستان شد. سایر فرزندان وی و رئیس جمهوری نیز در بیمارستان حاضر شدند.[۸]بعد از تأیید خبر مرگ آیت‌الله هاشمی وزیر بهداشت گفت ظاهراً تیم پزشکی همراه ایشان نبوده، درحالی که همراه شخصیت‌ها باید تیم پزشکی حاضر باشد.[۹] سید مهدی طباطبایی از نزدیکان وی او را شهید راه حق دانست.[۱۰]

پیکر وی همان روز درگذشتش از بیمارستان به حسینیه جماران منتقل شد و شخصیتهای سیاسی و مذهبی برای وداع به جماران مراجعه کردند. دو روز بعد پیکر وی برای تشییع به دانشگاه تهران منتقل گردید.

محل دفن و تشییع[ویرایش]

ادای احترام ارتش ایران به هاشمی رفسنجانی.
مقامات رسمی به هنگام اقامهٔ نماز میت.
پیکر رفسنجانی به هنگام ورود به حرم سید روح‌الله خمینی.

پس از مرگ آیت الله هاشمی چندین مکان برای محل دفن وی مد نظر قرار داشت که در نهایت تصمیم بر این شد که وی در آرامگاه آیت‌الله خمینی دفن شود؛ و مراسم تشییع از ساعت ۱۰ صبح روز ۲۱ دی ۹۵ از جلوی دانشگاه تهران آغاز شد.[۱۱]

نماز میت[ویرایش]

نماز میت اکبر هاشمی رفسنجانی به اقامت رهبر ایران آیت‌الله خامنه‌ای خوانده شد. اما با این حال اقامه این نماز نیز با حواشیی همراه بود. رهبر ایران در این نماز جملهٔ مستحب «اللهم انًا لا نعلم منه الا خیرا» (ترجمه: خدایا ما جز خوبی از او ندیدیم) را که پیش از این در نماز میت محمدرضا مهدوی کنی و آیت‌الله خوشوقت و همسر آیت‌الله خمینی سه مرتبه قرائت کرده بود، نخوانده و بجای آن جمله مستحب «اللّهُمَّ إنَّکَ قَبَضتَ رُوحَهُ وَ أنتَ غَنیٌّ عَن عَذابِه وَ هُوَ مُحتاجٌ إلی رَحمَتِک» (ترجمه: خدایا تو او را قبض روح کردی و تو از عذاب او بی‌نیازی و او به رحمت تو نیازمند است) را قرائت نمود و در پایان دعای نماز نُه مرتبه تعبیر «عَفوَکَ» (ترجمه: بگذر) را تکرار نمود.[۱۲] برخی تغییرات مذکور را در نماز میت اکبر هاشمی به دلیل اختلافات سالهای اخیر او با رهبر ایران می‌دانند.

تشییع میلیونی[ویرایش]

تشییع جنازه اکبر هاشمی رفسنجانی بنابه گفته مسئولین ایران دومین مراسم بزرگ تشییع بعد از مرگ روح‌الله خمینی است. حسینعلی امیری معاون رئیس‌جمهور گفت: طبق آمار اعلامی از سوی استانداری تهران حداقل دو نیم میلیون نفر[۱۳][۱۴]برای مراسم تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی در دانشگاه تهران و اطراف آن حضور داشتند.[۱۵][۱۶][۱۷] این تشییع با به خاک سپردن وی در حرم سید روح‌الله خمینی، خاتمه یافت.[۱۸][۱۹]

تجمع حامیان جنبش سبز[ویرایش]

در تشییع جنازه آیت الله هاشمی حامیان جنبش سبز نیز به خیابان‌ها آمدند و در حمایت از سران جنبش سبز شعار دادند.[۲۰] مراسم تشییع که زنده از سیما پخش می‌شد ابتدا با صدای جمعیت بود اما به خاطر شعارهای مردم، این تصاویر پس از آن با موسیقی پخش شد.[۲۱] هزاران نفر از مردم شعار می‌دادند «حصر باید بشکنه، پیام ما روشنه»، «یاحسین میرحسین»، «ننگ ما ننگ ما، صدای و سیمای ما»، «وصیت هاشمی، حمایت از خاتمی»، «موسوی کروبی تسلیت»، «سلام بر هاشمی درود بر خاتمی»، «بلندگو مال تو صدای حق مال ما»، «خاتمی خاتمی جای تو خالی امروز»، «روحانی واقعی منتظری، هاشمی» و «عزا عزاست امروز روز عزاست امروز جنبش سبز ایران صاحب عزاست امروز»، «این همه لشکر آمده به عشق اکبر آمده» از جمله شعارهایی بود که مردم در مشایعت هاشمی سر داده‌اند.[۲۲]

چندین سایت از درگیری‌های پراکنده میان مردم و پلیس ضد شورش در اطراف پل کالج خبر دادند. خطوط تلفن‌های همراه در محدوده انقلاب نیز دچار اختلال شد است.[۲۳]

واکنش‌ها[ویرایش]

  • سید علی خامنه‌ای در پیامی تسلیت خود گفت: با فقدان هاشمی اینجانب هیچ شخصیت دیگری را نمی‌شناسم که تجربه‌ای مشترک و چنین درازمدت را با او در نشیب و فرازهای این دوران تاریخ‌ساز به یاد داشته باشم.[۲۴]
  • سید محمد خاتمی در پیامی با تسلیت درگذشت هاشمی رفسنجانی نوشته است او اندیشمندی اسلام‌شناس و آزادی‌خواه و انقلابی و خستگی ناپذیر و مورد اعتماد و عنایت ویژه آیت‌الله خمینی و گره گشا در تنگناها و بحران‌ها بود و قهرمانی که جز به اعتلاء انقلاب و ایران و دفع و رفع خطرها از نظام و مردم نیندیشید و عمل نکرد.
  • حسن روحانی امروز اسلام سرمایه‌ای پرارزش، ایران امیری بزرگ، انقلاب اسلامی پرچمداری شجاع و نظام مدبری کم‌نظیر را از دست داد. او محبوب امام بود و خادم مردم؛ هرکجا که او مسئولیت آن را بر عهده داشت، مایه آرامش امام و رهبری و مردم بود.[۲۵]
  • علی لاریجانی رئیس مجلس ایران نیز با انتشار اطلاعیه‌ای از هاشمی بعنوان مرد بزرگی با شصت سال مبارزه با استبداد و استعمار یاد کرده.[۲۶]
  • علی‌اکبر ناطق‌نوری رئیس دفتر بازرسی رهبر ایران نیز در پیام تسلیتی نوشته است: خبر ارتحال مبارز برزگ انقلاب، یار وفادار امام و رهبری و همسنگر پیشکسوتم حضرت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی عمق جانم را سوزاند.[۲۷]
  • خانواده مهدی کروبی در پیام تسلیت شان نوشته‌اند، آقای هاشمی پس از انقلاب مسئولیت‌های مهمی بر عهده داشت، اما نقطه عطف او پس از انقلاب را می‌توان در حوادث پس از سرکوب خشن ۸۸ دید. جایی که او ماندن در کنار مردم را بر قدرت حاکم ترجیح داد.
  • دختران میرحسین موسوی و زهرا رهنورد در پیامی درگذشته هاشمی را از سوی والدینشان به خانواده وی تسلی گفته‌اند و نوشته‌اند، اگر چه ایشان با قلبی زخم خورده ناشی از هجوم بی رحمانه اتهام‌ها، هتاکی‌ها و جفای بسیاری که به دلیل همدلی با مردم تحمل کرد دار فانی را وداع گفت اما این همدلی‌ها بنا بر وعده الهی ماجور در نزد حضرت حق و در کار مجاهدت‌های فراموش نشدنی در سال‌های قبل و پس از انقلاب چه در نقش انقلابی جان‌برکف یا در جایگاه مسئولیت‌های مختلف در نظام محکم و روشن و مؤثر باقی خواهد ماند.
  • سید حسن خمینی با انتشار پیامی درگذشت آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت و فقدان آیت‌الله هاشمی نه تنها درگذشته استوانه محکم خردورزی بود بلکه فقد خوبی‌هایی است که از آیت‌الله خمینی برای ما به یادگار ماند.[۲۸][۲۹]
  • هاشمی شاهرودی نیز در پیامی درگذشت هاشمی را تسلیت گفته است.[۳۰]
  • جواد ظریف در پیام خود هاشمی را ستونی سترگ برای انقلاب دانست؛ که از دست رفته است.[۳۱]
  • آیت‌الله سیستانی در پیامی به محمد هاشمی درگذشت برادر را تسلیت گفت.[۳۲]
  • مصطفی پورمحمدی وی در پیامی مرگ ناگهانی او را اندوه‌بار دانست و وی را رادمرد صبور روزهای دشوار، فرمانده کاردان صحنه‌های مدیریت و یار غمگسار آیت‌الله خمینی ذکر کرد.[۳۳]
  • محمد محمدی ری‌شهری جای ایشان پر شدنی نیست ایشان نقش بی بدیلی در نظام و انقلاب داشتند. حتماً کسی که بتواند جای آقای هاشمی در نظام اسلامی نداریم یا بسیار کم داریم من که سراغ ندارم.
  • محمدعلی جعفری فرمانده کل سپاه پاسداران او در پیامی در گذشت هاشمی رفسنجانی را به رهبر و ملت و خانواده وی تسلیت گفت.[۳۴]
  • محمود احمدی‌نژاد در پیامی از درگذشت هاشمی ابراز تاسف کرد و وی را از مبارزین صدر نهضت آیت‌الله خمینی و یار دیرین رهبری و از جمله موثرترین چهره‌های سیاسی دهه‌های اخیر کشور دانشت.[۳۵]
  • صادق لاریجانی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را مجاهدی خستگی ناپذیر و شخصیتی مؤثر در فراز و نشیب‌های انقلاب توصیف کرد.[۳۶]
  • سید احمد علم‌الهدی در پیامی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، را یار دیرین آیت‌الله خمینی دانست و مرگش مایه تاسف همه کسانی هست که در مبارزه با رژیم شاهنشاهی نقش داشته‌اند.[۳۷]
  • محمدتقی مصباح یزدی آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی قبل و بعد از انقلاب اسلامی در خدمت نظام اسلامی بوده و خدمات فراوانی نسبت به نظام اسلامی داشتند.[۳۸]
  • علی مطهری نیز گفت در سالهای اخیر مقداری با ایشان خوب برخورد نشد ولی وی تا آنجایی که مصلحت نظام را تشخیص می‌داد کار خود را انجام می‌داد و علی‌رغم اینکه مورد هجوم و توهین قرار گرفت از محبوبیتش کاسته نشد و کسی بود که خالصانه برای خدا کار می‌کرد.[۳۹]
  • علی اکبر ولایتی مرگ آیت‌الله هاشمی را یک فقدان بسیار عظیم دانست و اعلام کرد که هیچ جایگزینی برای وی نیست.[۴۰]
  • احمد جنتی در پیامی درگذشت وی را تسلیت گفت.[۴۱]
  • محمدباقر قالیباف در پیامی آیت‌الله هاشمی را یار نزدیک آیت‌الله خمینی دانست و مرگ وی را به ملت و رهبر و خانواده وی تسلیت گفت.[۴۲]
  • سید حسن نصرالله نیز پیام تسلیتی برای درگذشت هاشمی صادر کرد.[۴۳]
  • عبدالعلی علی‌عسکری در پیامی، فقدان آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را ضایعه‌ای دردناک دانست و این ضایعه را به آیت‌الله خامنه‌ای، مردم ایران و بیت ایشان تسلیت گفت.[۴۴]
  • مهدی چمران در پیامی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.[۴۵]
  • داریوش ارجمند یادش همچون امیرکبیر در قلب‌ها جاودان خواهد بود.[۴۶]
  • بیت آیت‌الله منتظری در پیامی در گذشت ایشان را تسلیت گفت.

محمود دعایی، کمال خرازی،[۴۷] محسن رضایی، حداد عادل، آیت‌الله جوادی آملی، حسین نوری همدانی، احمد خاتمی،[۴۸] آیت‌الله مکارم شیرازی،[۴۹] شمخانی، موسوی لاری، محمدرضا عارف، حائری شیرازی، محسنی اژه‌ای، محسن مهرعلیزاده، شهیندخت مولاوردی، منوچهر متکی، موسوی خوئینی‌ها، سید محمود علوی، مسعود پزشکیان، عبدالله نوری،[۵۰] معصومه ابتکار، دری نجف آبادی، محمدباقر نوبخت، صفایی فراهانی، صادق زیباکلام، احمد منتظری، سید یحیی صفوی، زهرا مصطفوی نیز پیام تسلیت دادند.[۵۱][۵۲][۵۳]

واکنش احزاب و گروه‌ها وامامان جمعه[ویرایش]

  • سازمان بسیج مستضعفین نیز پیامی برای در گذشت وی صادر کرد.[۵۴]
  • ارتش جمهوری اسلامی ایران در این پیام آمده است، خبر درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، که نمونه‌ای از مبارزان انقلابی و تکیه گاهی مطمئن برای نظام، کشور و انقلاب بود، غمی بزرگ می‌باشد که جامعه را سوگوار نمود.[۵۵]
  • سپاه پاسداران در پیامی نام هاشمی رفسنجانی را از اجزای غیرقابل انفکاک تاریخ نهضت اسلامی توصیف و کرد.[۵۶]
  • جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و شورای عالی حوزه‌های علمیه در پیامی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.[۵۷]

همچنین اکثر امامان جمعه و استانداران و فرمانداران استان‌های کشور و وزارت خانه‌ها درگذشت هاشمی را تسلیت گفتند.[۵۸]

واکنش‌های خارجی[ویرایش]

مرگ آیت‌الله هاشمی بازتاب گسترده‌ای در جهان داشت و ده‌ها نفر از سران کشورهای مختلف به مرگ وی واکنش نشان دادند.[۶۳]

  • روسیه ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه با ارسال پیامی به رئیس جمهور ایران درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.[۶۴][۶۵]
  • ژاپن شینزو آبه نخست وزیر ژاپن در پیام تسلیت خود، ابراز تاسف و همدردی با ملت ایران کرده است.[۶۶]
  • چین لو کانگ سخنگوی وزارت خارجه چین درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را تسلیت گفت.[۶۷]
  • ایالات متحده آمریکا جان کربی سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را یکی از شخصیت‌های برجسته تاریخ جمهوری اسلامی ایران خواند و درگذشت وی را تسلیت گفت.[۶۸]
  • آلمان فرانک والتر اشتاین مایر وزیر خارجه آلمان در پیامی به محمدجواد ظریف، درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را به مردم و دولت جمهوری اسلامی ایران تسلیت گفت. .[۶۹]
  • ایتالیا سرجیو ماتارلا رئیس جمهوری ایتالیا در پیامی به حسن روحانی با ابراز تاسف از درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، درگذشت وی را از طرف دولت و ملت ایتالیا به ملت ایران تسلیت گفت.[۷۰]
  • لهستان آندژی دودا رئیس جمهوری لهستان در پیامی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را به حسن روحانی تسلیت گفت.[۷۱]
  • لتونی رایموندز ویونیس رئیس جمهوری لتونی در پیامی به حسن روحانی ضمن ابراز تسلیت به مناسبت درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، از ایشان به عنوان یک شخصیت مهم سیاسی که به دنبال توسعه روابط تهران با سایر کشورهای جهان بود، یاد کرد.[۷۲]
  • بلاروس الکساندر لوکاشنکو رئیس‌جمهور بلاروس در پیامی درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی را به رئیس‌جمهور و ملت ایران و بستگان و دوستداران هاشمی تسلیت گفت.[۷۳]
  • بوسنی و هرزگوین باقر عزت بگوویچ رئیس‌جمهور بوسنی و هرزگوین در پیامی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.[۷۴]
  • ترکیه رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه و مولود چاووش‌اوغلو وزیر خارجه ترکیه در پیامهای جداگانه به همتایان ایرانی خود درگذشت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را تسلیت گفتند.[۷۵][۷۶]
    عبدالله گل رئیس‌جمهور سابق ترکیه نیز در پیامی توییتری ضمن اعلام اینکه از شنیدن خبر درگذشت آیت‌الله هاشمی بسیار ناراحت شده، این ضایعه را به خانواده ایشان و ملت ایران تسلیت گفت و طلب آرامش روح ایشان در جوار حق تعالی را کرد.[۷۷]
  • جمهوری آذربایجان الهام علی‌اف رئیس جمهورآذربایجان درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را به رهبر و رئیس جمهور ایران تسلیت گفت.
  • ارمنستان سرژ سرکیسیان رئیس‌جمهور ارمنستان درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس جمهوری سابق و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را تسلیت گفت و او را در یاد ارمنستانی‌ها ماندگار خواند.[۷۸]
  • سوریه بشار اسد رئیس جمهور سوریه نیز در پیامی در گذشت آیت‌الله هاشمی را تسلیت گفت.[۷۹]
  • عراق فؤاد معصوم رئیس‌جمهور عراق درگذشت آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، را به همتای ایرانی اش حسن روحانی تسلیت گفت.
    نوری مالکی نخست وزیر سابق عراق در پیامی درگذشت آیت‌الله رفسنجانی، را به آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، تسلیت گفت.
    عمار حکیم رئیس ائتلاف ملی عراق نیز در پیامی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را به دولت، ملت و رهبر ایران تسلیت گفت.[۸۰]
  • کردستان مسعود بارزانی نیز باارسال پیامی به حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران، درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.[۸۱]
  • لبنان میشل عون رئیس جمهوری لبنان با ارسال پیامی برای حسن روحانی رئیس جمهوری ایران درگذشت آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس جمهوری اسبق ایران را تسلیت گفت و تأکید کرد که ایشان همواره حامی لبنان و فرزندان و یکپارچگی آن بود.
    سعد حریری نخست وزیر لبنان در پیامی آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی را شخصیتی معتدل دانسته و از مرگ وی ابراز تاسف کرد[۸۲]
    سید حسن نصرالله در پیامی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلت نظام را تسلیت گفت و اعلام کرد: وی در طول مدت ۳۴ سال، حامی مقاومت در لبنان بود.[۸۳]
  • اردن عبدالله دوم پادشاه اردن در پیام تسلیت خود درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را به حسن روحانی رئیس جمهور ایران تسلیت گفت.[۸۴]
  • عمان سلطان قابوس پادشاه عمان در پیامی به رئیس جمهور ایران، درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس تشخیص مصلحت نظام را به دولت، ملت و خانواده ایشان تسلیت گفت.[۸۵]
  • امارات متحده عربی خلیفه بن زاید آل نهیان حاکم ابوظبی و محمد بن راشد آل مکتوم حاکم دبی با ارسال پیامهای جداگانه به حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفتند.[۸۶][۸۷]
  • کویت صباح احمد جابر صباح امیر کویت در پیامی درگذشت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران را به حسن روحانی تسلیت گفت.[۸۸]
  • قطر تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی امیر قطر در پیامی به حسن روحانی رئیس‌جمهور درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.[۸۹]
  • بحرین حمد بن عیسی آل‌خلیفه امیر بحرین نیز در پیامی به حسن روحانی رئیس جمهوری ایران، درگذشت آیت‌الله هاشمی را تسلیت گفت.[۹۰]
  • هند نارندرا مودینخست وزیر هند در توییتی اعلام کرد از طرف یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون نفر از هموطنانم عمیق‌ترین تسلیت‌ها را برای درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به ملت ایران ابراز می‌کنم.[۹۱]
  • پاکستان نواز شریف نخست وزیر پاکستان با ابراز تأثر و تاسف عمیق، از جانب ملت و دولت پاکستان، ضایعه درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، رئیس‌جمهوری پیشین ایران را به ملت برادر ایران تسلیت می‌گویم.[۹۲]
  • افغانستان محمد اشرف غنی رئیس‌جمهور افغانستان در پیامی خود گفته است که اکبر هاشمی رفسنجانی در جریان زعامتش در ریاست جمهوری ایران و هم‌چنان در وظایف مختلف دیگر، در مسایل منطقه یک شخصیت تأثیرگذار بود و در قلوب طرفداران خویش محبوبیت داشت.[۹۳]
    حامد کرزای رئیس‌جمهور سابق افغانستان، درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.[۹۴]
    عبدالله عبدالله ریاست اجرایی حکومت وحدت ملی افغانستان به مناسبت درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی ایران پیام تسلیتی منتشر کرد.
    سید حسن صفایی بلخابی دومین فرمانده مقاومت علیه طالبان در شمال افغانستان، معاون اول شورای مرکزی حزب اعتدال افغانستان و رئیس عمومی بنیاد فرهنگی راه تقوی و روزنامه عصرنو در بیانیه‌ای رحلت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی ایران را تسلیت گفتند.[نیازمند منبع]
  • تاجیکستان امامعلی رحمان رئیس‌جمهور تاجیکستان با ارسال پیامی برای حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، درگذشت آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.
  • قزاقستان نورسلطان نظربایف رئیس‌جمهور قزاقستان با صدور پیامی خطاب به حسن روحانی درگذشت هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.[۹۵]
  • موریتانی محمد ولد عبدالعزیز رئیس‌جمهور موریتانی در پیام خود نوشته است؛ با غم و اندوه خبر مرگ رئیس‌جمهور پیشین ایران را دریافت کردیم. تسلیت صمیمانه خود را به شما ملت ایران و خانواده آن مرحوم اعلام کرده و از خداوند متعال برای او رحمت و برای شما صبر و بردباری مسألت داریم.[۹۶]
  • آفریقای جنوبی جاکوب زوما رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی هاشمی را از پیشروان برقراری و گسترش روابط سیاسی و اقتصادی ایران با کشورهای آفریقایی و به ویژه با آفریقای جنوبی دانست که در دوره ریاست جمهوری خود نقش به سزایی در این زمینه ایفا کرد.[۹۷]
  • ساحل عاج الحسن واتارا رئیس جمهور ساحل عاج در پیامی به حسن روحانی رئیس جمهور ایران مراتب تسلیت خود و ملتش را به مناسبت درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی ابراز کرد.
  • الجزایر عبدالعزیز بوتفلیقه رئیس جمهور الجزایر با ارسال پیامی به حسن روحانی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت.[۹۸]
  • نیکاراگوئه دانیل اورتگا رئیس‌جمهور نیکاراگوئه در پیامی خطاب به رهبر ایران درگذشت آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را تسلیت گفت.[۹۹]
  • اتیوپی مولاتو تشومه رئیس جمهوری اتیوپی در پیامی به حسن روحانی درگذشت رئیس مجمع تشخیص مصلت نظام را تسلیت و با مردم و دولت ایران ابراز همدردی کرد.[۱۰۰]
  • کوبا رائول کاسترورئیس جمهوری کوبا نیز در پیامی خطاب به حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران، درگذشت اکبر هاشمی رفسنجانی را به وی و خانواده هاشمی رفسنجانی تسلیت گفت.[۱۰۱]
  • ونزوئلا دولت ونزوئلا با ارسال پیامی تسلیت خود را به مناسبت رحلت رئیس جمهوری اسبق ایران به دولت و ملت ایران ابلاغ کرد. در این پیام آمده است هاشمی نقش کلیدی و برجسته‌ای در حیات سیاسی انقلاب ایران و تشکیل جمهوری اسلامی داشت و در شرایط سخت در برابر زورگویی‌های امپریالیستی آمریکا ایستادگی کرد.[۱۰۲][۱۰۳]
  • سازمان ملل متحد نماینده سازمان ملل متحد در ایران نیز درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را از طرف تمام کارکنان این سازمان تسلیت گفت.[۱۰۴]
  • آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با حضور در سفارت ایران در وین ضمن ادای احترام و عرض تسلیت درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به ملت و دولت ایران، دفتر یادبود وی را امضا کرد.[۱۰۵]

اعلام عزای عمومی[ویرایش]

هیئت دولت ایران در اطلاعیه‌ای علاوه بر سه روز عزای عمومی، روز سه شنبه مصادف با روز تشییع آیت‌الله هاشمی را تعطیل رسمی اعلام کرد.[۱۰۶] همچنین دانشگاه آزاد نیز در اطلاعیه‌ای اعلام کرد، کلیه فعالیت‌های اداری، آموزشی و خدماتی این دانشگاه در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه ۲۰ و ۲۱ دیماه ۱۳۹۵ تعطیل است.[۱۰۷]

بازتاب داخلی و جهانی در رسانه‌ها[ویرایش]

لحظاتی پس از درگذشت آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، خبرگزاری‌های خارجی به سرعت به پوشش خبر درگذشت وی پرداختند. خبرگزاری‌های آسوشیتدپرس، گاردین، یو اس ای تودی، ایندیپندنت، فرانس۲۴، بی‌بی‌سی، رویترز، سی بی اس، نیوزویک، یدیعوت آحارنوت، پایگاه اینترنتی روزنامه ال پاییس اسپانیا، فاکس نیوز، سی ان ان، نیویورک تایمز، سی ان بی سی، دیلی استار، ان پی آر، هافینگتون پست، الاخبار، شبکه تلویزیونی لایف نیوز روسیه، شین هوا خبرگزاری رسمی چین، شبکه ان اچ کی ژاپن، تارنمای کوریا تایمز کره جنوبی و بسیاری از خبرگزاری دیگر جهان، این خبر را درصدر اخبار خود قرار دادند.[۱۰۸][۱۰۹][۱۱۰][۱۱۱]

در شبکه اجتماعی توییتر نیز هشتگ هاشمی رفسنجانی به ترند دوم جهان تبدیل شد.[۱۱۲]

برخی از روزنامه‌های به چاپ دوم رسیدند. همچنین صفحه نخست بسیاری از روزنامه‌ها تیتر اصلی خود را به در گذشت هاشمی اختصاص دادند.[۱۱۳]

منابع[ویرایش]

  1. جزئیات درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی
  2. جزئیات رحلت آیت‌الله در مصاحبه با وکیل خانواده هاشمی
  3. «علت درگذشت هاشمی رفسنجانی «ایست قلبی» اعلام شد». بازبینی‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۷. 
  4. «آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی دار فانی را وداع گفت». فارس نیوز، ۱۹ دی ۱۳۹۵. بازبینی‌شده در ۱۹ دی ۱۳۹۵. 
  5. «راوی صادق تاریخ انقلاب به امام پیوست». ایلنا، ۱۹ دی ۱۳۹۵. بازبینی‌شده در ۱۹ دی ۱۳۹۵. 
  6. «آیت‌الله هاشمی رفسنجانی یاردیرین امام و انقلاب به ملکوت اعلی پیوست». ایران آنلاین. بازبینی‌شده در ۱۹ دی ماه ۱۳۹۵. 
  7. انصاف نیوز
  8. http://www.asriran.com/fa/news/516471/حضور-مهدی-هاشمی-بر-بالین-مرحوم-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  9. http://www.mehrnews.com/news/3872248/تیم-پزشکی-همراه-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-نبوده-است
  10. http://www.entekhab.ir/fa/news/315683/آیت-الله-هاشمی-را-شهید-می-دانم-بدگویانِ-هاشمی-حداقل-از-خدا-بترسید-دیگر-او-نیست-که-شما-را-عفو-کند-به-عقل-بیایید-هاشمی-در-حرم-پیامبر-مخالفانش-را-بخشید-بعد-از-هاشمی-نمازجمعه-تعطیل-شد-صداوسیما-اگر-از-هاشمی-تجلیل-نکند-بیننده-اش-کم-می-شود
  11. http://www.entekhab.ir/fa/news/315735/پیکر-آیت-الله-هاشمی-در-جوار-امام-راحل-به-خاک-سپرده-می-شود-رهبر-معظم-انقلاب-نماز-میت-را-بر-پیکر-ایشان-می-خوانند-مراسم-تشییع-830-صبح-فردا-آغاز-می-شود
  12. http://www.mehrnews.com/news/3873495/متن-نمازی-که-رهبر-انقلاب-بر-پیکر-آیت-الله-هاشمی-اقامه-کردند-فیلم/متن نمازی که رهبر انقلاب بر پیکر آیت‌الله هاشمی اقامه کردند/فیلم
  13. http://fararu.com/fa/news/302195/25-میلیون-نفر-در-تشییع-آیت-الله-هاشمی
  14. http://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/446782-حضور-میلیون-نفری-مردم-در-مراسم-تشییع-آیت-الله-هاشمی-در-دانشگاه-تهران-امروز-شاهد-مانور-اتحاد-بودیم
  15. http://www.entekhab.ir/fa/news/316131
  16. http://www.kaleme.com/1395/10/21/klm-257361/
  17. http://www.tabnak.ir/fa/news/655653/پیکر-آیت‌الله-هاشمی-در-کنار-مرقد-امامره-آرام-گرفت-آخرین-وداع-رهبر-معظم-انقلاب-با-یار-دیرین-تصویری-از-محل-خاکسپاری-آیت‌الله-هاشمی-اولین-فیلم-هوایی-از-تشییع-آیت‌الله
  18. http://www.irna.ir/fa/News/82381675/
  19. http://alef.ir/vdcdss0o9yt0s56.2a2y.html?433736
  20. http://www.bbc.com/persian/live/institutional-38566473
  21. http://www.iran-emrooz.net/index.php/news1/2017-01-10_0909/
  22. http://www.radiofarda.com/a/f8--hashemi-farewell/28223307.html
  23. پایان مراسم تدفین هاشمی: نیروهای ضد شورش در شهر مستقر شدند، رادیو زمانه
  24. http://farsi.khamenei.ir/message-content?id=35364
  25. http://fa.euronews.com/2017/01/09/iran-reaction-death-hashemi-rafsangani
  26. http://www.entekhab.ir/fa/news/315636/لاریجانی-درگذشت-آیت‌الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  27. http://www.asriran.com/fa/news/516722/ناطق-نوری-هاشمی-تا-بود-می‌گفتند-او-این-چنین-و-آنچنان-است-بعد-از-درگذشت-هاشمی-اگر-همه-شبکه‌های-صداوسیما-از-او-تجلیل-کنند-فایده‌ای-ندارد-من-قائل-به-وجود-نفوذی-نیستم
  28. http://www.asriran.com/fa/news/516528/سید-حسن-خمینی-درگذشت-هاشمی-رفسنجانی-ناباوارانه-بود-به-فرموده-امام-هاشمى-زنده-است-چون-نهضت-زنده-است
  29. http://www.entekhab.ir/fa/news/315568/واکنش-اینستاگرامی-سیدحسن-خمینی-به-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  30. http://isna.ir/news/95101912222/هاشمی-شاهرودی-درگذشت-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  31. http://www.entekhab.ir/fa/news/315595/ظریف-ارتحال-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  32. http://www.khabaronline.ir/detail/622138/Politics/parties
  33. http://www.khabaronline.ir/detail/621770/society/judiciary
  34. http://jamejamonline.ir/online/2688502589720160135/فرمانده-کل-سپاه-ارتحال-آیت-الله-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  35. http://www.asriran.com/fa/news/516680/پیام-تسلیت-احمدی-نژاد-برای-درگذشت-هاشمی
  36. http://www.asriran.com/fa/news/516501/رئیس-قوه-قضاییه-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  37. http://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/446394-پیام-تسلیت-علم-الهدی-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  38. http://www.khabaronline.ir/detail/621510/Politics/parties
  39. http://www.asriran.com/fa/news/516653/علی-مطهری-در-سال‌های-اخیر-با-هاشمی-رفسنجانی-خوب-برخورد-نشد
  40. http://fararu.com/fa/news/302037/ولایتی-هاشمی-هیچ-جایگزینی-ندارد
  41. http://www.entekhab.ir/fa/news/315590/رییس-مجلس-خبرگان-رهبری-رحلت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  42. http://hamshahrionline.ir/details/358183/City/city-mayor
  43. http://www.entekhab.ir/fa/news/315703
  44. http://www.mashreghnews.ir/fa/news/676333/پیام-تسلیت-رئیس-رسانه-ملی-درپی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی
  45. http://isna.ir/news/95102012610/چمران-آیت-الله-هاشمی-همه-همت-و-توان-خود-را-برای-پیشبرد-اهداف
  46. http://isna.ir/news/95102013185/داریوش-ارجمند-یادش-همچون-امیرکبیر-در-قلب-ها-جاودان-خواهد-بود
  47. http://isna.ir/news/95102012613/پیام-تسلیت-کمال-خرازی-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  48. http://www.entekhab.ir/fa/news/315588/احمد-خاتمی-آیت-الله-هاشمی-به-رهبری-گفتند-حالا-با-خیال-راحت-به-خانه-می‌روم
  49. http://www.mehrnews.com/news/3872627/آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-سال-ها-در-خدمت-امام-راحل-فداکاری-کرد
  50. http://fararu.com/fa/news/302183/پیام-عبدالله-نوری-برای-درگذشت-آیت‌الله-هاشمی
  51. http://www.isna.ir/news/95102012504/یادداشت-سیدمحمود-دعایی-برای-آیت-الله-هاشمی
  52. http://www.khabaronline.ir/detail/621572/culture/religion
  53. http://isna.ir/news/95101912242/پیام-عارف-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  54. http://www.khabaronline.ir/detail/621675/Politics/military
  55. http://www.isna.ir/news/95102012790/پیام-تسلیت-ارتش-به-مناسبت-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  56. http://www.khabaronline.ir/detail/621587/Politics/parties
  57. http://www.parsine.com/fa/news/332581/پیام-تسلیت-جامعه-مدرسین-به-مناسبت-درگذشت-آیت‌الله-هاشمی
  58. http://isna.ir/news/95102013169/وزارت-دفاع-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  59. http://www.mehrnews.com/news/3872779/عبدالملک-الحوثی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-را-تسلیت-گفت
  60. http://www.farsnews.com/13951020001349
  61. http://isna.ir/news/95102113271/پیام-تسلیت-حزب-اراده-ملت-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی
  62. http://isna.ir/news/95101912223/دبیر-کل-حزب-اتحاد-ملت-در-گذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت
  63. http://www.yjc.ir/fa/news/5930724/واکنش‌های-جهانی-به-درگذشت-آیت‌الله-هاشمی-رفسنجانی
  64. http://www.tabnak.ir/fa/news/655747/تسلیت-پوتین-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی
  65. http://www.entekhab.ir/fa/news/316139/روسیه-در-گذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  66. http://www.entekhab.ir/fa/news/316239
  67. http://www.mehrnews.com/news/3873257/پیام-تسلیت-چین-به-مناسبت-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  68. http://www.mehrnews.com/news/3872341/واکنش-وزارت-خارجه-آمریکا-به-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  69. http://www.irna.ir/fa/News/82383818/وزیر خارجه آلمان ارتحال آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت
  70. http://www.irna.ir/fa/News/82383522ref/رئیس جمهوری ایتالیا درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت
  71. «پیام تسلیت رئیس جمهور لهستان برای درگذشت آیت‌الله هاشمی». عصر ایران. 
  72. «تسلیت رئیس جمهوری لتونی به مناسبت درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی». ایرنا. 
  73. «پیام تسلیت رئیس‌جمهور بلاروس در پی درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی». ایسنا. 
  74. «پیام تسلیت رئیس جمهور بوسنی برای درگذشت آیت‌الله هاشمی». عصر ایران. 
  75. http://www.farsnews.com/13951022000668/اردوغان درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت
  76. http://www.asriran.com/fa/news/516527/وزیر-خارجه-ترکیه-درگذشت-آیت‌الله-هاشمی-را-تسلیت-گفت
  77. http://www.farsnews.com/13951019001860
  78. http://www.entekhab.ir/fa/news/316111/رئیس-جمهوری-ارمنستان-آیت-الله-هاشمی-در-یاد-ارمنستانی-ها-ماندگار-است
  79. http://www.mehrnews.com/news/3873131/بشار-اسد-درگذشت-آیت-الله-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  80. ««عمار حکیم» درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت». تسنیم. 
  81. http://www.isna.ir/news/95102113603/مسعود-بارزانی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  82. http://www.khabaronline.ir/(X(1)S(gecday5yjdwfgo4h54cfikfg))/detail/622108/World/diplomacy
  83. «پیام تسلیت «سید حسن نصرالله» در پی درگذشت آیت‌الله رفسنجانی». فارس نیوز. 
  84. http://isna.ir/news/95102113273/پادشاه-اردن-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-را-تسلیت-گفت
  85. http://www.fardanews.com/fa/news/613424/سلطان-قابوس-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-را-تسلیت-گفت
  86. http://www.mehrnews.com/news/3872284/مقام-اماراتی-نام-هاشمی-رفسنجانی-با-جمهوری-اسلامی-گره-خورده-است
  87. http://www.isna.ir/news/95102012345/تسلیت-رهبران-امارات-درپی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی/تسلیت رهبران امارات درپی درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی
  88. http://isna.ir/news/95101912232/مقامات-کویتی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-را-تسلیت-گفتند
  89. «امیر قطر درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را تسلیت گفت». ایسنا. 
  90. http://isna.ir/news/95101912217/وزیر-خارجه-بحرین-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  91. http://www.mehrnews.com/news/3872196/نخست-وزیر-هند-درگذشت-آیت-الله-رفسنجانی-را-به-ملت-ایران-تسلیت
  92. http://isna.ir/news/95102012605/نخست-وزیر-پاکستان-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت
  93. http://www.emruzonline.com/1395/10/پیام-تسلیت-حامد-کرزی-به-مناسبت-درگذشت-ه/
  94. http://isna.ir/news/95102013003/پیام-تسلیت-حامد-کرزی-به-مناسبت-درگذشت-هاشمی-رفسنجانی
  95. «پیام تسلیت رئیس‌جمهور قزاقستان به‌مناسبت درگذشت آیت‌الله هاشمی». ایلنا. 
  96. http://www.isna.ir/news/95102113627/پیام-تسلیت-رئیس-جمهور-موریتانی-به-روحانی-در-پی-درگذشت-آیت-الله
  97. http://www.irna.ir/fa/News/82381002/
  98. «پیام تسلیت رئیس‌جمهور الجزایر برای درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی». خبرآنلاین. 
  99. http://isna.ir/news/95102012856/پیام-تسلیت-رئیس-جمهور-نیکاراگوئه-در-پی-درگذشت-آیت-الله-هاشمی
  100. «رئیس جمهوری اتیوپی درگذشت آیت‌الله هاشمی را تسلیت گفت». ایرنا. 
  101. «پیام تسلیت سران کشورهای آمریکای لاتین برای درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی». پارس تودی. 
  102. http://www.mehrnews.com/news/3873035/تسلیت-ونزوئلا-به-ایران-به-مناسبت-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی
  103. «تسلیت ونزوئلا به ایران به مناسبت درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی». مهر. 
  104. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/10/19/1291618/نماینده-سازمان-ملل-در-ایران-درگذشت-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-را-تسلیت-گفت-تصویر
  105. «آمانو درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی را تسلیت گفت». ایسنا. 
  106. http://www.tabnak.ir/fa/news/655271/روحانی-او-در-مظلومیت-چون-شهید-بهشتی-بود-اعلام-سه-روز-عزای-عمومی-و-تعطیلی-سه-شنبه
  107. http://www.fardanews.com/fa/news/612990/تعطیلی-دانشگاه-آزاد-در-روزهای-دوشنبه-و-سه‌شنبه
  108. http://www.khabaronline.ir/detail/621408/World/diplomacy
  109. http://www.irna.ir/fa/News/82379760/
  110. http://www.khabaronline.ir/detail/621351/multimedia/movie
  111. http://alef.ir/vdcf1mdjcw6dmya.igiw.html?43txt
  112. http://www.entekhab.ir/fa/news/315610/درگذشت-آیت-الله-هاشمی-ترند-دوم-توییتر-شد-عکس
  113. http://isna.ir/news/95102012837/روزنامه-ها-در-سوگ-یار-دیرین-امام-ره-فیلم