سید محمود هاشمی شاهرودی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از هاشمی شاهرودی)
پرش به: ناوبری، جستجو
سید محمود هاشمی شاهرودی
Hashemi Shahroodi 01.jpg
آیت‌الله شاهرودی - سال ۱۳۹۴
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
شروع به کار
۲۳ مرداد ۱۳۹۶
پس از محمدعلی موحدی کرمانی (رئیس موقت)
نمایندهٔ مجلس خبرگان رهبری از استان خراسان رضوی
مشغول به کار
۵ اسفند ۱۳۷۷ – اکنون
ریاست قوه قضائیه ایران
مشغول به کار
۲۴ مرداد ۱۳۷۸ – ۲۴مرداد ۱۳۸۸
رهبر سیدعلی حسینی خامنه‌ای
پس از محمد یزدی
پیش از صادق لاریجانی
اطلاعات شخص
زاده ۲۴ مرداد ۱۳۲۷ (۶۹ سال)
نجف، عراق
ملیت ایران-عراق
شغل سیاستمدار و مرجع تقلید شیعه
مذهب اسلام شیعه
لقب(ها) آیت الله العظمی
این مقاله بخشی از رشته مقالات دربارهٔ سیاست در ایران است
سیاست در ایران
Emblem of Iran.svg
نظام جمهوری اسلامی ایران

نشان درگاه درگاه ایران


سید محمود هاشمی شاهرودی (زادهٔ ۲۴ مرداد ۱۳۲۷ نجف) سیاست‌مدار ایرانی زادهٔ عراق، از مراجع تقلید شیعه،[۱][۲][۳] عضو فقیه شورای نگهبان (از سال ۱۳۷۳ تاکنون بجز ده سال ریاست قوه قضائیه)،[۴][۵] نائب رئیس دوم مجلس خبرگان رهبری، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام است. همچنین وی با حکم رهبر انقلاب اسلامی ایران، رئیس مؤسسهٔ «دائرةالمعارف فقه اسلامی بر طبق مذهب اهل بیت» است.[۶]

در مرداد ماه سال ۱۳۹۰ طی حکمی از طرف رهبری انقلاب اسلامی هاشمی شاهرودی بعنوان رئیس هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه منصوب شد و این سمت را تاکنون عهده‌دار است. هاشمی شاهرودی سابقه ریاست قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۸ و ریاست مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق را نیز دارد. درتاریخ ۲۳ مرداد ۱۳۹۶ طی حکمی از رهبری، هاشمی شاهرودی به عنوان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد.[۷][۸]

زندگی‌نامه[ویرایش]

تولد و دوران کودکی[ویرایش]

سید محمود هاشمی شاهرودی در سال ۱۳۲۷ در شهر نجف اشرف و در خانواده‌ای مذهبی و از سادات منسوب به حسین بن علی به دنیا آمد.[۹] پدرش سید علی حسینی شاهرودی، از استادان و بزرگان حوزه علمیه نجف بود.[۱۰] مادرش فرزند سید علی مددی موسوی قائنی از علمای دینی و از اهالی روستای سیدان استان خراسان جنوبی بود.[۱۱][۱۲]

Hashemi Shahroudi youth.jpg

دوران تحصیل[ویرایش]

وی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه علویه نجف به پایان رساند و سپس به تحصیلات حوزوی پرداخت. وی با توجه به موقعیت علمی خانوادگی توانست در مدتی اندک، دروس دوره سطح را به پایان برساند.[۱۳] پس از آن به درس سید محمدباقر صدر رفت. وی در کلاس‌های درس امام سیّد روح‌الله خمینی و سید ابوالقاسم خویی هم حضور داشت.

بیماری[ویرایش]

اعتراضات پیرامون بیمارستانی که شاهرودی در آن بستری است؛ ۷ ژانویه/ ۱۷ دی.

هاشمی شاهرودی در اردیبهشت ۱۳۹۶ به دلیل بیماری در یکی از بیمارستان‌های تهران مدتی بستری شد. برخی دیگر از مقامات از جمله رهبر ایران از او عیادت کردند.[۱۴] پزشک معالج شاهرودی دلیل جراحی او را «بیماری گوارشی نسبتاً شایع» عنوان کرده بود. در دی ماه ۱۳۹۶ پسر شاهرودی اعلام کرد او برای ادامهٔ معالجات به خارج از کشور سفر کرده ولی به کشوری که او به آن رفته اشاره ای نکرد.[۱۵] روزنامه هانوفریشه آلگماینه در ۴ ژانویه ۲۰۱۸ گزارش داد محمود شاهرودی هم اکنون در بنیاد علمی بین‌المللی علوم مغز و اعصاب در هانوفر آلمان به سر می‌برد.[۱۶]

مؤسس و رئیس هیئت امنا دانشگاه عدالت[ویرایش]

«دانشگاه عدالت»، دانشگاهی غیردولتی و غیرانتفاعی است که در راستای سند جامع علمی کشور و به منظور احیاء فرهنگ و تمدن اسلامی - ایرانی با اهتمام مرجع جهان تشیع آیه الله هاشمی شاهرودی، پس از طی مراحل قانونی در تاریخ ۱۳۹۱/۰۳/۱۶ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده‌است. از آنجا که شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان مرجع عالی سیاستگذاری، تعیین خط مشی، تصمیم‌گیری و هماهنگی و هدایت امور فرهنگی، آموزشی و پژوهشی کشور در چارچوب سیاست‌های کلی نظام محسوب می‌شود، بنابراین تصمیمات و مصوبات آن لازم‌الاجرا و در حکم قانون است. از مهمترین اهداف تأسیس «دانشگاه عدالت» می‌توان به؛ تقویت ارتباط بین حوزه و دانشگاه، بومی سازی علوم انسانی، توسعه پژوهش‌های بنیادی و کاربردی به منظور نظریه‌پردازی در رشته‌های مختلف علوم و معارف اسلامی، دستیابی به علم بومی (ایرانی ـ اسلامی) با نگاه انتقادی ـ علمی به نظریه‌های ترجمه‌ای در زمینه‌های علوم انسانی و نیز تلاش در جهت نشر فرهنگ اسلامی و معارف اهل‌بیت (ع)، اشاره کرد. ریاست این دانشگاه اکنون بر عهده محمد حسین بیاتی می‌باشد. وی که از شاگردان آیت‌الله سید محمود هاشمی شاهرودی به‌شمار می‌آید دارای رتبه اجتهاد حوزوی و دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی از دانشگاه تهران است.

فعالیت‌های سیاسی[ویرایش]

در سال ۱۳۵۳، حکومت وقت عراق با حمله به حوزه علمیه نجف، جمعی از علما به ویژه روحانیون ایرانی وشاگردان آیت‌الله صدر را دستگیر و زندانی کرد. آقای هاشمی شاهرودی از جمله کسانی بود که روانه زندان شد اما پس از مدتی با وساطت مراجع وقت توانست آزاد شود.[۱۷]

سید محمود هاشمی شاهرودی پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ در ایران به ایران آمد و رابط سید روح‌الله خمینی و سید محمدباقر صدر گردید و پیام‌های مراجع تقلید ساکن شهر نجف را به روح‌الله خمینی می‌رساند. او همچنین تشکیلاتِ جامعه روحانیت مبارز و مجلس اعلای عراق را به راه انداخت و آن را مدیریت و سازمان‌دهی کرد.[۱۸]

Heads of State & Participants of 31th International Islamic Unity Conference Meeting with Ayatollah Sayyed Ali Khamenei 07.jpg

سید محمود هاشمی شاهرودی سال‌ها از اعضای شورای نگهبان بود تا اینکه با حکم سید علی خامنه‌ای در ۴ مرداد ۱۳۷۸ به ریاست قوه قضائیه ایران منصوب شد و تا سال ۱۳۸۸ این منصب را در اختیار داشت. وی پس از محمد یزدی عهده‌دار این منصب شد. یزدی به مدت ده سال عهده‌دار این منصب بود.[۱۹] وی در سال ۱۳۷۸ به عضویت شورای عالی انقلاب فرهنگی درآمد و پس از پایان دوره ریاست در قوه قضائیه به عضویت در شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب گشت. همچنین در مردادماه سال ۱۳۹۰ سید علی خامنه‌ای در حکمی سید محمود هاشمی شاهرودی را به ریاست هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه منصوب نمود.[۱۳]

علی‌اکبر ناطق‌نوری در خاطراتش مطرح می‌کند: «آیت‌الله سید محمود هاشمی شاهرودی نه جزء جناح راست یا چپ بوده و نه در یک فراکسیونی می‌باشد …»[۲۰][۲۱] هاشمی شاهرودی به عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی برای رهبری آینده جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.[۲۲]

آثار[ویرایش]

وی در زمینه‌های گوناگون کتاب‌هایی منتشر کرده‌است که برخی از آن‌ها به شرح زیر است:[۱۰][۱۳][۱۸]

  • بحوث فی علم الاصول (تقریرات درس‌های اصول شهید صدر در ۷ جلد)
  • اضواء و آراء: تعلیقات علی کتابنا بحوث فی علم الاصول (۳ جلد)
  • دروس فی علم الاصول
  • درسنامه اصول فقه (۵ جلد)
  • قاعده الفراغ و التجاوز
  • قراءات فقهیه معاصره (۲ جلد)
  • بحوث فی الفقه الزکاه (۴ جلد)
  • بحوث فی الفقه الخمس (۲ جلد)
  • بحوث فی الفقه المضاربه
  • بحوث فی الفقه الشرکه
  • بحوث فی الفقه الزراعی
  • کتاب الاجاره (۲ جلد)
  • موسوعه الفقه الاسلامی طبقا لمذهب اهل البیت علیهم السلام (تاکنون ۳۲ جلد)
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام (تاکنون ۵ جلد)
  • معجم فقه الجواهر (۶ جلد)
  • المعجم الفقهی لکتب الشیخ الطوسی (۶ جلد)
  • موسوعه الفقه المقارن (تاکنون ۶ جلد)
  • تحقیق و بازنگری کتاب الغدیر علامه امینی (چاپ جدید ۱۴ جلد)
  • منهاج الصالحین
  • مناسک الحج
  • استفتائات فی الحج
  • تدوین السیره النبویه و دراستها
  • محاضرات فی الثورة الحسینیة
  • الصوم، تربیة و هدایة
  • بایسته‌های فقه جزا
  • صحیفه عدالت
  • توضیح المسائل
  • استفتائات
  • رساله احکام جوانان
  • مناسک حج
  • احکام عمره مفرده
  • رسالت حسینی
  • تفسیر آیه «مودت ذی القربی»
  • حکومت اسلامی
  • جهان‌بینی اسلامی

پانویس[ویرایش]

  1. اعلام مرجعیت آیت‌الله هاشمی شاهرودی
  2. هاشمی شاهرودی اعلام مرجعیت کرد
  3. ورود رسمی آیت‌الله هاشمی شاهرودی به جرگه مرجعیت
  4. اسامی اعضای شورای نگهبان از ابتدا تاکنون
  5. ابقای سه تن از فقهای شورای نگهبان و انتصاب عضو جدید
  6. موسوعةالفقه‌الاسلامی طبقا لمذهب اهل‌البیت
  7. پایان آخرین بازمانده حکیم فرارو
  8. سید محمود هاشمی شاهرودی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
  9. «پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله العظمی هاشمی شاهرودی». پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله العظمی هاشمی شاهرودی. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۰۲-۰۴. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ زندگینامه آیت‌الله هاشمی شاهرودی
  11. هاشمی شاهرودی از روستای " سیدان" زادگاه جد مادری اش دیدن کرد
  12. والده آیت‌الله هاشمی شاهرودی و مادر سه شهید درگذشت
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ ۱۳٫۲ زندگینامه: سید محمود هاشمی شاهرودی (1327-)
  14. «عیادت رهبر ایران از هاشمی شاهرودی». euronews. 2017-05-13. بازبینی‌شده در 2018-01-05. 
  15. فردا، رادیو. «هاشمی شاهرودی برای «تکمیل دوره درمان» به خارج از کشور رفته‌است». رادیو فردا. ۲۰۱۷-۱۲-۲۳. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۰۵. 
  16. Zeitung, Hannoversche Allgemeine. „Iranischer Ex-Justizchef Mahmud Haschemi Schahrudi zur Behandlung in Hannover – HAZ – Hannoversche Allgemeine“. Hannoversche Allgemeine Zeitung. 2018-01-04. Abgerufen am 2018-01-05. 
  17. «هاشمی شاهرودی، از مجلس اعلای عراق تا تشخیص مصلحت ایران». بی‌بی‌سی فارسی. 23 مرداد 1396. 
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ زندگینامه آیت‌الله سید محمود هاشمی شاهرودی پایگاه اطلاع‌رسانی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
  19. David Menashri (2001). post revolutionary politics In iran. Frank Cass. p. 48. 
  20. خاطرات علی اکبر ناطق نوری
  21. http://www.mashreghnews.ir/fa/news/58620/آیت‌الله-هاشمی-شاهرودی-کیست
  22. فردا، رادیو. «هاشمی شاهرودی به دلیل «بیماری جدی» در هانوفر تحت درمان است». رادیو فردا. ۲۰۱۸-۰۱-۰۸. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۰۸. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]