علوم دامی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گاو

علوم دامی، شاخه‌ای از مهندسی کشاورزی بشمار می‌آیند که با فیزیولوژی دام، ژنتیک و اصلاح نژاد دام، تغذیه دام و مدیریت سر و کار دارند.

علوم دامی که در گذشته دامپروری خوانده می‌شد و دربارهٔ پرورش دام و طیور وابزیان و زنبور عسل اطلاعات کاملی به دست می‌دهد.

به عبارتی فن تربیت حیوان یا روش تربیت و رام کردن حیوانات است.

تاریخچه دامپروری در ایران[ویرایش]

بنا به مدارک موجود سابقه دامداری در ایران به بیش از ۷ هزار سال می‌رسد. شاید شروع دامداری در ایران جهت دسترسی دامها به منابع علوفه به صورت شبانی و یا دام مهاجر و عمدتاً به صورت کوچ و ده نشینی بوده است. بتدریج در طی گذشت هزاران سال با توجه به نیاز زمان مراکز کشاورزی وسیع تر و در کنار آن شهرها ایجاد شده است.

مباحث[ویرایش]

علوم دامی توانایی‌هایی را در زمینه صنایع کشاورزی، مهارت در مباحث تئوری و عملی تولید و پرورش حیوان، امنیت محصولات غذایی، جنبه‌های اخلاقی کیفیت و امنیت غذایی، رفاه حیوان، تغییر روشهای قدیمی، و تلفیق تئوری و عملی مهارتهای صنعتی ارایه می‌کند.

عمده مباحث در مهندسی علوم دامی دربارهٔ فیزیولوژی، تغذیه، ژنتیک واصلاح دام است. مبحث تغذیه دام به طور تخصصی شامل گرایشهای تغذیه نشخوارکنندگان وتک معده‌ای ها(خوک، اسب، طیور)می‌باشد. ژنتیک واصلاح دام در دو سطح سلولی-مولکولی (شناسائی حیوان دارای ژن مورد نظر با استفاده از مارکرها- تولید حیوانات ترانسژنیک) و همچنین در سطح روشهای اصلاح ژنتیک کمی به انتخاب حیوانات برتر از نظر سطح تولید و ماندگاری و یا مقاومت به بیماریها و شرایط سخت آب وهوائی می‌پردازد. فیزیولژی دام به طور اختصاصی در علوم دامی به بررسی و مطالعه نقش عوامل تغذیه‌ای ومحیطی در بهبود تولید و تولید مثل دام برای بیشینه کردن فراورده‌های دامی می‌پردازد. اما این بخش حاوی زیر واحدهای فیزولوژی رشد و فیزیولووژی گوارش نیز است.

چالش ها و مشکلات[ویرایش]

برای رسیدن به توانایی بالقوه ی خودکفایی محصولات لبنی وگوشتی و تولیدات دامی کشور، نیاز به متخصصان علوم دامی در واحد های پرورشی و تولیدی در سراسر کشور حس میشود تا نیل به اهداف توسعه کشاورزی پایدار و رقابت با بازارجهانی محقق شود.

گرایش‌ها[ویرایش]

در مقطع کارشناسی پیوسته:مهندسی علوم دامی دانشجویان پس از ورود به این رشته و پس از چهارترم گرایش خودکه شامل: دام یا طیور است را انتخاب میکنند.یا به صورت عمومی (تلفیقی از هردو)را انتخاب میکنند. دانشگاه های مورد پذیرش در مقطع کارشناسی عبارتند از : دانشگاه دولتی ، دانشگاه ازاد اسلامی ، دانشگاه پیام نور ، دانشگاه جامع علمی کاربردی ، دانشگاه فنی و حرفه ای


رشته مهندسی علوم دامی دارای چهار گرایش در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا می باشد که شامل: تغذیه دام، مدیریت، ژنتیک و اصلاح دام و فیزیولوژی دام است.

بازار کار[ویرایش]

برای رشته‌های علوم کشاورزی مخصوصا علوم دامی وضعیت بازار کار در بخش‌های دولتی بسیار محدود می‌باشد اما در بخش خصوصی اگر سرمایهٔ لازم برای کار آفرینی وجود داشته باشد،با تاسیس مزرعه پرورش دام و با فروش دام پس از دوره ی پروار در کشتارگاه ها یا میادین فروش زنده دام و یا فروش شیر دام به کارخانه های لبنیات و همچنین لبنیاتی های سطح شهر یا روستا میتوان درامد زایی قابل توجهی ایجاد کرد. با توجه به اینکه افراد در محیط های روستایی و با دام سرو کار دارند ، نباید به بوی دام و یا حشرات و بوی فضله ی دام حساسیت داشته باشند و باید امادگی برای کار و زندگی در روستا و دامداری ها را داشته باشند افرادی که در مقاطع مختلف این رشته فارق التحصیل می‌شوند می‌توانند مشاغل زیر را برعهده بگیرند:

  • کارشناس اصلاح نژاد دام در مراکز اصلاح نژاد
  • جیره نویس غذایی در مجتمع‌های دامپروری وکارخانه‌های تولید خوراک دام
  • به عنوان مدرس در هنرستان‌های کشاورزی
  • ایجاد واحد دامپروری سنتی و نیمه صنعتی و صنعتی در صورت داشتن سرمایه لازم

علوم مرتبط[ویرایش]

منابع[ویرایش]