تدریس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
۳۰۰px

تدریس یا آموختن به آن بخش از پویندگی (فعالیت) های آموزشی که با حضور آموزگار در کلاس درس رخ می‌دهد نام نهاده می‌شود. تدریس بخشی از روند آموزش و پرورش است که یک رشته کردارهای به سامان و از پیش برنامه ریزی شده را در برمی‌گیرد و هدفش پیدایش شرایط دلخواه یادگیری از سوی آموزگار است.

به آن بخش از کردارهای آموزشی که از سوی رسانه‌ها و بدون حضور و تعامل آموزگار با فراگیران رخ می‌دهد، تدریس گفته نمی‌شود و آموزش و پرورش معنایی بسیار گسترده تر از تدریس دارد.

ویژگی‌های تدریس[ویرایش]

چهار ویژگی خاص در شناختار(تعریف) تدریس هست که به گونه زیر است:

  1. هستی گفت و شنود میان آموزگار و فراگیران
  2. کردار بر پایه اهداف پیدا و از پیش برنامه ریزی شده
  3. طراحی آراسته با پرداختن به جایگاه و توانایی ها
  4. پیدایش فرصت و ساده سازی برای یادگیری

برداشت نابجا از تدریس[ویرایش]

واژه تدریس اگرچه آشنا و آشکار می‌نماید اما بیشتر معلمان و مجریان برنامه‌های آموزشی به ندرت با آرِش و چیستی درست تدریس آشنایی دارند. برداشتهای گوناگون آموزگاران از از مفهوم تدریس، می‌تواند در نگرش آنان نسبت به دانش‌آموزان و شیوه کار کردن با آنان و به طور کلی فرایند آموزش و پرورش، بسیار تأثیرگذار -چه مثبت و چه منفی- باشد.

برداشت چندگانه یا نابجااز یافتار تدریس می‌تواند ریشه های گوناگونی داشته باشد مانند سستی و ناتوانی در دانش پایه، اختلاف در ترجمه و برداشت نادرست آموزگاران از دیدگاههای پرورشی.

شناختار تدریس از دیدگاههای گوناگون[ویرایش]

برخی از شناختارهای تدریس:

  • بیان رو در رو یافته های علمی از سوی آموزگار به فراگیران
  • همورزی یا تعامل میان آموزگار و دانش‌آموز و محتوا در کلاس درس
  • فراهم آوردن موقعیت و اوضاعی که یادگیری را برای شاگردان آسان کند

اسمیت (۱۳۴۰) به پنج نوع شناختار تدریس را یاد کرده است که به این گونه اند: توصیفی، موفقیتی، خودخواسته، هنجاری، دانشی.

الگوهای نوین تدریس[ویرایش]

در دهه‌های گذشته روشها و الگوهای جدیدی برای تدریس پدید آمده است که کارایی و بازده بسیار بیشتری از روشهای سنتی تدریس دارد و در پرورش اندیشیدن و روحیهٔ دانش‌آموز ردپای بسیار خوبی بر جای می‌گذارد. برخی از این روشهای نوین عبارتند از:

یادگیری تفکر به شیوهٔ استقرایی، دریافت یافتار(مفهوم)، الگوی استقرایی کلمه-تصویر، کاوشگری دانشی و ورزیدگی‌آموزی در کاوشگری، بدیعه‌پردازی، یادگیری از عرضهٔ مطالب (پیش‌سازمان‌دهنده)، یاران در یادگیری، بررسی ارزشها (ایفای نقش و آموزش خط‌مشی عمومی)، تدریس غیر مستقیم، توسعهٔ مفهوم مثبت از خویشتن، یادگیری از شبیه‌سازها و ...[۱]


منابع[ویرایش]

  1. جویس، بروس و همکاران، الگوهای تدریس، ترجمهٔ محمدرضا بهرنگی، انتشارات کمال تربیت، ۱۳۸۵. (مقدمه)