نشخوارکنندگان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نشخوارکنندگان
محدودهٔ زمانی: ائوسن پیشین تا امروز
White-tailed deer.jpg
گوزن دم‌سفید
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: جفت‌سم‌سانان
زیرراسته: نشخوارکنندگان
اسکوپولی، ۱۷۷۷
خانواده‌ها

گاوان
گوزنیان
کَل‌بُزان (شاخ چنگالان)
زرافگان
موش‌آهوان
مُشکین‌آهوان

در جانورشناسی، نُشخوارکنندگان (Ruminantia) گروهی از جانوران گیاه‌خوار و نشخوارکننده از راستهٔ جفت سم سانان هستند. تا کنون حدود دویست گونه از این حیوانات شناسایی شده‌اند.

پستاندارانی مانند گاو، بز، گوسفند، آهو، زرافه و غزال از جمله نشخوارکنندگان هستند. این جانوران پستاندارانی با معده چهار قسمتی هستند که در معدهٔ آن‌ها انواع بافت‌های گیاهی به کمک باکتری‌ها به قندها، پروتئین و چربی‌هایی تبدیل می‌شود که حیوان قادر به گوارش آنها است. در این حیوانات ابتدا غذای نیمه جویده به سرعت بلعیده و وارد سیرابی می‌شود. مولکول‌های درشت مثل سلولز در غذای نیمه جویده شده در معرض آنزیم سلولاز میکروب‌ها قرار می‌گیرد. میکروب‌ها به کمک حرارت بدن و ترشح مایعات و حرکات سیرابی تا حدودی غذا را گوارش می‌دهند. توده‌های غذایی پس از عبور از نگاری و مری به دهان بر می‌گردند تا به‌طور کامل جویده شوند و غذای کامل جویده شده دوباره به سیرابی وارد شده و بیشتر حالت مایع پیدا می‌کند و سپس به نگاری جریان می‌یابد(در تمام این مراحل غذا دو بار از سیرابی عبور می کند). مواد از نگاری به هزارلا وارد و تا حدودی آبگیری شده و سرانجام وارد شیردان می‌شوند. در نشخوارکنندگان گوارش سلولز قبل از گوارش سایر ترکیبات آلی صورت می‌گیرد.

در پستانداران نشخوارکننده مثل گاو، گوزن، گوسفند و بز که معده چهارقسمتی دارند، گوارش میکروبی پیش از گوارش آنزیمی صورت می‌گیرد، اما در غیرنشخوارکنندگانی مثل فیل ابتدا گوارش آنزیمی صورت گرفته، سپس گوارش میکروبی انجام می‌شود.

خانواده‌ها[ویرایش]

موش‌آهوان (Tragulidae)
مشکان (Moschidae)
گوزن ها (Cervidae)
زرافگان (Giraffidae)
شاخ‌چنگالان (Antilocapridae)
گاوان (Bovidae)
   آب‌بازجفت‌سمان   

 پینه‌پایان

   آب‌بازجفت‌سمان   

 گرازسانان    

   آب‌بازنشخوارکنندگان   

 نشخوارکنندگان

   نهنگ‌اسب‌آبی‌ریختان   

 اسب‌آبیان

 آب‌بازسانان

منابع[ویرایش]

  • عطری، مرتضی، واژه‌نامه علوم زیستی، دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.
  • دانیل بوتکین، ادوارد کلر، ترجمه عبدالحسین وهاب زاده. شناخت محیط زیست . انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد. ۱۳۸۷.