دام (حیوان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دام یا چارپایان اهلی یا احشام به مجموعه حیوانات چارپای اهلی گفته می‌شود که در دامداری‌ها یا مزرعه‌ها برای مصرف خوراکی و پوشاکی و کمک در کار، پرورش داده می‌شوند.

با وجودی که ماکیان و ماهیهای پرورشی هم حیوانات مشابه هستند که انسان‌ها برای مصرف خوراکی آنها را پرورش می‌دهند ولی در این مقاله در مورد آنها بحث نمی‌شود.

پرورش دام‌ها به خاطر بدست آوردن سود و منفعت و استفاده از محصولات آنها می‌باشد که در تقسیم‌بندی‌های مدرن دامداری زیر مجموعه کشاورزی محسوب می‌گردد.

تاریخچه[ویرایش]

از زمان‌های دور از زمانی که بشر از کشاورز به شکارچی-گردآورنده تبدیل شد به دامداری نیز می‌پرداخت.

اهلی کردن حیوانات[ویرایش]

تعریف دام در اکثر اوقات فقط به حیواناتی که گوشت قرمز دارند گفته می‌شود. در زیر فهرستی از حیوانات اهلی شده قرار دارد که در ایران فقط به تعدادی از آنها دام گفته می‌شود

حیوان / نوع وضعیت اهلی کردن گونه‌های وحشی اولین بار که اهلی شد منطقه اهلی شدن برای اولین بار استفاده تجاری امروز نگاره
آلپاکا
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی شترچه‌‌ بین ۵۰۰۰ پیش از میلاد و ۴۰۰۰ پیش از میلاد آند (رشته‌کوه) پشم Corazon Full.jpg
بنتنگ
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی بنتنگ نامعلوم آسیای جنوب شرقی، جاوه گوشت، شیر (خوراکی)، بارکشی KA Zoo Huftieranlage.jpg
بوفالوی آمریکایی
پستانداران، گیاه‌خواران
شیفته نامعلوم اواخر سده ۱۹ میلادی آمریکای شمالی گوشت، چرم American bison k5680-1.jpg
شتر
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی شتر یک‌کوهانه وحشی و شتر دوکوهانه بین ۴۰۰۰ پیش از میلاد و ۱۴۰۰ پیش از میلاد آسیا سواری، باربری، گوشت، لبنیاتی، موی شتر Chameau de bactriane.JPG
گربه
پستانداران، گوشت‌خوار
اهلی گربه‌وحشی آفریقایی ۷۵۰۰ پیش از میلاد[۱][۲][۳] خاور نزدیک کنترل حیوانات موذی مثل موش، حیوان خانگی، گوشت Neighbours Siamese.jpg
گاو
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی نیاگاو (منقرض) ۶۰۰۰ پیش از میلاد غرب آسیا، هند، آفریقای شمالی (?) گوشت (گوشت گاو، خونلبنیاتی، چرم، بارکشی Long horned european wild ox.jpg
گوزن
پستانداران، گیاه‌خواران
شیفته نامعلوم ۱۹۷۰ آمریکای شمالی [نیازمند منبع] گوشت، چرم، شاخ، شاخ های مخملی Silz cerf22.jpg
سگ
پستانداران، همه‌چیزخوار
اهلی گرگ ۱۲۰۰۰ پیش از میلاد بارکشی، پیام رسانی، شکار، تجسس، نگهبانی، گوشت Pembroke Welsh Corgi 600.jpg
خر
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی خر وحشی آفریقایی ۴۰۰۰ پیش از میلاد مصر باربری، کشیدن کالاسکه یا گاری، سواری، گوشت، لبنیاتی Donkey 1 arp 750px.jpg
گیال
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی گااور نامعلوم آسیای جنوب شرقی گوشت، بارکشی Bandipur 2.jpg
بز
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی بز کوهی ۸۰۰۰ پیش از میلاد غرب آسیا لبنیاتی، گوشت، پشم، چرم، بارکشی Capra, Crete 4.jpg
خوکچه هندی
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی Cavia tschudii ۵۰۰۰ پیش از میلاد آمریکای جنوبی گوشت Caviaklein.jpg
اسب
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی اسب وحشی ۴۰۰۰ پیش از میلاد Eurasian Steppes باربری ،سواری، لبنیات، گوشت، چهارپایان Nokota Horses cropped.jpg
لاما
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی گواناکو ۳۵۰۰ پیش از میلاد آند (رشته‌کوه) بارکشی، سواری، گوشت، پشم Pack llamas posing near Muir Trail.jpg
قاطر
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی ترکیب خرو اسب     باربری، سواری 09.Moriles Mula.JPG
خوک اهلی
پستانداران، همه‌چیزخوار
اهلی گراز ۷۰۰۰ پیش از میلاد ناحیه آناتولی شرقی گوشت (گوشت خوک، بیکن و غیره)، چرم، حیوان خانگی، پژوهش Sow with piglet.jpg
خرگوش
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی وحشی خرگوش بین ۴۰۰-۹۰۰ پیش از میلاد فرانسه گوشت، خز، چرم، حیوان خانگی، پژوهش Miniature Lop - Side View.jpg
گوزن شمالی
پستانداران، گیاه‌خواران
نیمه اهلی گوزن شمالی ۳۰۰۰ پیش از میلاد شمال روسیه گوشت، چرم، شاخ, لبنیات، بارکشی, Caribou using antlers.jpg
گوسفند
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی Asiatic mouflon sheep بین ۱۱۰۰۰ پیش از میلاد-۹۰۰۰ پیش از میلاد غرب آسیا پشم، لبنیاتی، چرم، گوشت (گوشت گوسفند، گوشت گوسفند) Pair of Icelandic Sheep.jpg
گاومیش
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی گاومیش وحشی, (Arni) ۴۰۰۰ پیش از میلاد آسیای جنوبی بارکشی، گوشت، لبنیات BUFFALO159.JPG
غژگاو
پستانداران، گیاه‌خواران
اهلی غژگاو ۲۵۰۰ پیش از میلاد تبت، نپال گوشت، لبنیات، پشم، بارکشی، Bos grunniens - Syracuse Zoo.jpg

تولید گازهای گلخانه‌ای[ویرایش]

صنعت دامپروری ۵۱ درصد از گازهای گلخانه‌ای را که انسان تولید می‌کند را شامل می‌شود.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیا انگلیسی