متانول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
متانول
Skeletal formula of methanol with some explicit hydrogens added Spacefill model of methanol
Stereo skeletal formula of methanol with all explicit hydrogen added Ball and stick model of methanol
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۶۷-۵۶-۱ ✔Y
پاب‌کم ۸۸۷
کم‌اسپایدر ۸۶۴ ✔Y
UNII Y4S76JWI15 ✔Y
شمارهٔ ئی‌سی 200-659-6
شمارهٔ یواِن 1230
KEGG D02309 ✔Y
MeSH Methanol
ChEBI CHEBI:17790 ✔Y
ChEMBL CHEMBL۱۴۶۸۸ ✔Y
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس PC1400000
1098229
449
3DMet B01170
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی C۱H۴O۱
جرم مولی ۳۲٫۰۴ g mol−1
شکل ظاهری Colorless liquid
چگالی 0.7918 g cm−3
دمای ذوب −۹۸ تا −۹۷ درجه سلسیوس (−۱۴۴ تا −۱۴۳ درجه فارنهایت; ۱۷۵ تا ۱۷۶ کلوین)
دمای جوش
‎65 °C, 338 K, 149 °F
log P -0.69
فشار بخار 13.02 kPa (at 20 °C)
اسیدی (pKa) 15.5[۲]
گرانروی 5.9×10−4 Pa s (at 20 °C)
گشتاور دوقطبی 1.69 D
خطرات[۳]
شاخص ئی‌یو 603-001-00-X
طبقه‌بندی ئی‌یو Flammable F Toxic T
کدهای ایمنی R۱۱, R23/24/25, R39/23/24/25
شماره‌های نگهداری (S1/2), , S۱۶, S36/37, S45
لوزی آتش
Special hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
نقطه اشتعال 11–12 °C
دمای خودآتشگیری 385 °C
محدودیت‌های انفجار ۳۶٪
ترکیبات مرتبط
ترکیبات مرتبط متان‌تیول
سیلانول
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 ✔Y (بررسی) (چیست: ✔Y/N؟)
Infobox references

متانول.

متانول، متیل الکل، الکل متیلیک، کاربینول یا الکل چوب که ساده‌ترین نوع الکلهاست با فرمول شیمیایی CH۳OH شناخته می‌شود. متانول از فعالیت بی‌هوازی گونه‌های زیادی از باکتریها تولید می‌شود و در نتیجه مقدار اندکی از بخار متانول وارد جو می‌شود و پس از چندین روز به‌وسیله اکسیژن و با کمک نور خورشید اکسید شده به آب و دی‌اکسید کربن تبدیل می‌گردد. البته در فرایند سوختن متانول هم از نظر مواد بدست آمده چنین اتفاقی رخ می‌دهد ولی بسیار سریعتر. در ضمن شعله سوختن متانول بی‌رنگ است و باید مراقب باشیم تا با شعله آن دچار سوختگی نشویم.

۲CH۳OH + 3 O۲ → ۲ CO۲ + ۴ H۲O

در سال ۱۹۲۳ شیمیدان آلمانی، «ماتیاس پیِر»، متانول را از گاز سنتز (مخلوطی از CO و H۲ که از کُک به دست می‌آید) تولید کرد. در این فرایند، از کروماتِ روی به عنوان کاتالیزور استفاده می‌شد و واکنش در شرایط سختی مانند فشار ۱۰۰۰–۳۰۰ اتمسفر و دمای حدود ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد انجام می‌گرفت. در شیوهٔ مدرنِ تولید متانول، از کاتالیزورهایی استفاده می‌شود که در فشارهای پایین عمل می‌کنند و کارایی مؤثرتری دارند.

امروزه گاز سنتز مورد نظر برای تولید متانول مانند گذشته از زغال به دست نمی‌آید، بلکه از واکنش متان موجود در گازهای طبیعی تحت فشار ملایم ۱۰–۲۰ اتمسفر و دمای ۸۵۰ درجه سانتی‌گراد با بخار آب و در مجاورت کاتالیزور نیکل تولید می‌شود. CO و H۲ تولید شده، تحت تأثیر کاتالیزوری که مخلوطی از مس و اکسید روی و آلومینیوم است، واکنش داده، متانول ایجاد می‌کنند. این کاتالیزور نخستین بار در سال ۱۹۶۶ توسط ICI استفاده شد. این واکنش در فشار ۵۰–۱۰۰ اتمسفر و دمای ۲۵۰ درجه سانتی‌گراد صورت می‌گیرد.

روش دیگر تولید متانول، واکنش دی‌اکسیدکربن با هیدروژن اضافی است که تولید متانول و آب می‌کند.

تولید متانول[ویرایش]

متانول ازتخریب چوب (باکتری های بی هوازی) ساخته شده است و به طور عمده از منوکسید کربن و هیدروژن تولید می‌شود.

می‌توان به طور کلی جهت تولید این ماده از سه مرحله استفاده کرد:

  • تولید گاز سنتز
  • سنتز متانول از گاز سنتز تولید شده در مرحله اول
  • تقطیر

مرحله اول: تولید گاز سنتز[ویرایش]

گاز سنتز (synthesis gas or syngas) به وسیله آب و متان تولید می‌شود، این مرحله که ریفرمینگ بخار نیز نام دارد یکی از متدوال ترین روش های تولید گاز سنتز (ترکیب دو ماده کربن مونو اکسید و هیدروژن) می‌باشد. در این مرحله از کاتالیست (نیکل) جهت انجام فرایند استفاده می‌شود.

مرحله دوم[ویرایش]

در این مرحله، گاز سنتز تولید شده تحت فشار قرار می‌گیرد و مجدد از کاتالیست (مس) عبور داده شده و به متانول، بخار آب و هیدروژن تبدیل می‌گردد.

در این فرایند هیدروژن مازاد تولید شده است و اگر دی اکسید کربن در دسترس باشد می توان با آن ترکیب شده و متانول تولید کند.

مرحله سوم[ویرایش]

در اینجا متانول خام تولید شده از مرحله قبل، جهت خالص سازی از برج های تقطیر عبور داده می‌شود و متانول با کیفیت مورد نظر حاصل می‌گردد.

کاربرد[ویرایش]

به‌عنوان ضدیخ، حلال و سوخت بکار برده می‌شود. از متانول برای تقلیب اتانول نیز استفاده می‌شود، این عمل به منظور غیرقابل شرب نمودن اتانولی که برای مصارف صنعتی تولید می‌شود انجام می‌پذیرد (در کشورهای اسلامی به جهت مسائل شرعی و در کشورهای دیگر به جهت معافیت از مالیات فروش مواد مست‌کننده) بدین منظور از مواد دیگری چون پریدین و تربانتین نیز استفاده می‌شود.

متانول به صورت محدود به عنوان سوخت در موتورهایی با سیستم احتراق داخلی استفاده می‌شود. متانول تولید شده از چوب و سایر ترکیبات آلی را متانول آلی یا بیو الکل می‌نامند که یک منبع تجدید شدنی برای سوخت است و می‌تواند جایگزین مشتقات نفت خام شود. با این همه، از بیو الکل ۱۰۰ درصد نمی‌توان در ماشین‌های دیزلی بدون ایجاد تغییر در موتور ماشین استفاده کرد. متانول به عنوان حلال، ضدیخ و در تهیه سایر ترکیبات شیمیایی استفاده می‌شود.

۴۰ درصد از متانول تولیدی برای تهیه فرمالدئید استفاده می‌شود که آن هم در تهیه پلاستیک، تخته سه لایی، رنگ و مواد منفجره استفاده می‌شود. برای تغییر ماهیت اتانول صنعتی و جلوگیری از کاربرد آن به عنوان نوشیدنی، مقداری متانول به آن اضافه می‌کنند. دی متیل اتر از مشتقات متانول است که به جای CFCها در افشانه‌های آتروسل به عنوان پیشرانه استفاده می‌شود. همچنین از متانول در تهیه استیک اسید و متیل ترشیو بوتیل اتر نیز استفاده می‌شود.

شناسایی خطرات[ویرایش]

متانول اثرات مخربی بر روی بینائی داشته و از راه پوست جذب می‌شود. فوق‌العاده قابل احتراق بوده اما در دمای محیط آتش نمی‌گیرد. بین متانول و فلزاتی از قبیل پتاسیم، منیزیم، اکسیدکننده‌هایی مثل پرکلرات باریم، برومین کلرین، پراکسید هیدروژن و سدیم در صورت وجود حرارت خاصیت انفجاری ایجاد می‌کند متانول با کلروفرم، دی اتیل روی، کلریدسیانوریک و نیتریک اسید شدیداً واکنش می‌دهد. در صورت تجزیه حرارتی متانول به دی اکسیدکربن (CO2,CO) و فرمالدئید تولید می‌شود.

نکات ایمنی[ویرایش]

متانول ماده‌ای سمی است و نوشیدن آن موجب نابینایی و حتی مرگ می‌شود. هنگام استفاده از متانول باید از ماسک و دستکش استفاده کرد چون از طریق تنفس و پوست وآشامیدن نیز می‌تواند جذب شود.

اقدامات اورژانسی[ویرایش]

پس از مسمومیت با متانول باید سریعاً الکل اتانول به صورت وریدی یا خوراکی برای بیمار شروع ودیالیز انجام شود.

منابع[ویرایش]

  1. "Methanol". The PubChemProject. USA: National Center for Biotechnology Information.
  2. Ballinger, P.; Long, F.A. (1960). "Acid Ionization Constants of Alcohols. II. Acidities of Some Substituted Methanols and Related Compounds". J. Am. Chem. Soc. 82 (4): 795–798. doi:10.1021/ja01489a008.
  3. "The Emergency Response Safety and Health Database: Systematic Agent: METHANOL". Centers for Disease Control and Prevention. Retrieved 26 August 2009.

pharmacology vetrinary azad karaj <javadtakdehghan> ویکی‌پدیای انگلیسی http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=متانول&SSOReturnPage=Check&Rand=0