حسن یوسفی اشکوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
حسن یوسفی اشکوری
Hasan Yousefi Eshkevari.jpg
سخنرانی یوسفی‌اشکوری در جمعیت رحمان
پاریس، رمضان ۱۳۹۴
شناسنامه
نام کامل حسن یوسفی‌اشکوری
معروف به اشکوری
زادروز ۱۳۲۸
۲۰ مارس ۱۹۴۹(۱۹۴۹-03-۲۰) ‏(۶۷ سال)
زادگاه اشکور، رودسر، ایرانی پرچم ایران
دین اسلام
اطلاعات سیاسی
حزب سیاسی ملی - مذهبی
سمت‌های پیشین نماینده اولین دورهمجلس شورای اسلامی
فعالیت‌ها نویسنده، محقق، دین‌پژوه و روزنامه‌نگار
وب‌گاه رسمی اشکوری

حسن یوسفی اشکوری (زاده ۱۳۲۸ دراشکور) نویسنده، محقق، دین‌پژوه و روزنامه‌نگارِ ملی - مذهبی است. وی از چهره‌های شاخص اولین دورهمجلس شورای اسلامی در ایران بود که در پس از سخنرانی در کنفرانس برلین که جنجال سیاسی و تبلیغاتی گسترده در ایران به دنبال داشت به همراه چند تن دیگر از سخنرانان ایرانی کنفرانس دستگیر و در دادگاه ویژه روحانیت تهران محاکمه و در دادگاه اول به اعدام محکوم شد ولی پس از نقض آن حکم در دادگاه دوم به هفت سال حبس محکوم شد. وی پس از گذراندن کمتر از پنج سال از دوران محکومیت در بهمن ماه ۱۳۸۳ . از زندان آزاد شد. او هم‌اکنون ساکن آلمان است.[۱]

زندگی‌نامه[ویرایش]

یوسفی اشکوری در اشکور از توابع شهرستان رودسر گیلان متولد شد. پس از آموزش علوم مقدماتی در سال ۱۳۴۰ به عنوان طلبه وارد حوزه علمیه رودسر شد. در سال ۱۳۴۴ به حوزه علمیه قم رفت و تا سال ۱۳۵۷ در آن حوزه به آموزش اشتغال داشت. در این دوران دانشهای رایج در حوزه مانند ادبیات، منطق، تفسیر، کلام، فلسفه، اصول و فقه را آموخت. وی افزون بر تحصیل به مطالعه و تحقیق نیز اهتمام کرد و به نویسندگی نیز پرداخت. نخستین مقاله‌اش در سال ۱۳۴۹ در “مجله دانشمند” چاپ شد و تا سال ۱۳۵۷ با آن مجله همکاری کرد. در این دوران نیز با نشریاتی چون “ندای حق”، طلوع اسلام، ماهنامه مکتب اسلام، سالنامه معارف جعفری، سالنامه نسل جوان و سالنامه پیام اسلام همکاری کرد و مقالاتی در آن نشریات نوشت. چهار کتاب «علل جرائم و راه مبارزه با آنها»، «عدل در جهان­بینی توحید»، «بت‌های شکسته» و «مردی از کویر» را در همین دوران نوشت. او از سال ۱۳۴۰ همزمان با آغاز نهضت روحانیت به فعالیت­های سیاسی روی آورد و دوبار در سالهای ۱۳۵۳ و ۱۳۵۴ بازداشت شد.[۱]

پس از انقلاب[ویرایش]

اشکوری در نخستین دورهمجلس شورای اسلامی به عنوان نماینده دو شهرستان شهسوار و رامسر برگزیده شد اما پس از پایان مجلس در سال ۱۳۶۳ بیشتر به فعالیتهای فرهنگی و پژوهشی و قلمی روی آورد. از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۸ در دانشگاه علامه طباطبایی به تدریس تاریخ اسلام و معارف اسلامی اشتغال داشت ولی پس از سخنرانی در مجلس ختم زنده­یاد دکتر کاظم سامی در سال ۱۳۶۷ از تدریس در دانشگاه منع گردید. از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۹ به عنوان دبیر هیأت تحریریه شرکت سهامی انتشار فعالیت کرد. از سال ۱۳۶۴ تا کنون به عنوان نویسنده با مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی همکاری دارد و ده­ها مقاله در مجلدات آن مجموعه نگاشته است. از سال ۱۳۶۹ به دعوت مدیریت دائرةالمعارف تشیع به عنوان ویراستار و نویسنده به آن مرکز علمی پیوست و این همکاری تا سال ۱۳۷۷ ادامه پیدا کرد. از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۰ پنج شماره گاهنامه «احیاء» را با همکاری برخی هم‌فکران منتشر کرد. از سال ۱۳۷۱ به عنوان عضو هیأت تحریریه و عضو شورای سردبیری مجله ایران فردا و نویسنده، با مدیریت مهندس عزت‌الله سحابی، با آن مجله همکاری کرد که تا توقیف آن مجله در سال ۱۳۷۹ ادامه یافت. افزون بر آنها در طول سه دهه اخیر، با نشریات و روزنامه­های مختلف و دانشنامه های متعدد همکاری علمی و قلمی داشته است که از جمله آنها می‌توان روزنامه‌های کیهان و اطلاعات (در دهه شصت)، جامعه، توس، نشاط، خرداد، صبح امروز، مناطق آزاد، هم‌میهن، عصر آزادگان، شرق، کارگزاران، اعتماد، آفتاب یزد و نشریاتی چون آبان، مبین، پیام هاجر، هاتف، امید زنجان، پیام هامون، مدرسه، آیین، دانشنامه قرآن و فرهنگ آثار اشاره کرد. در عین حال کار اصلی وی همان همکاری علمی و پژوهشی مستمر با دایره المعارف بزرگ اسلامی است.[۱] وی از آغاز تحت تأثیر آموزه­های نواندیشان مسلمان به ویژه اقبال لاهوری، مهندس بازرگان، آیت‌الله طالقانی و بیش از همه دکتر علی شریعتی بوده است. او در سال ۱۳۷۶ ” دفتر پژوهش‌های فرهنگی دکتر علی شریعتی” با همکاری چندی از همفکران تأسیس کرد و از آن زمان تا کنون به عنوان مسئول دفتر فعالیت می­کند، نیز وی در تأسیس «بنیاد فرهنگی مهندس مهدی بازرگان» همکاری داشته است. ‌‌‌ در یک دهه اخیر برخی مقالات ایشان در نشریات مختلف خارجی (انگلیسی، آلمانی، فرانسوی و عربی)، چاپ شده است. در سال ۲۰۰۶ / ۱۳۸۵ کتابی تحت عنوان «انگلیسی: Islam and democracy in Iran/ Eshkevari and the quest for reform» به قلم و همت دکتر زیبا میرحسینی و ریچارد تپر به زبان انگلیسی در لندن انتشار یافته که شامل زندگینامه تحلیلی و فکری وگزیده­ای از افکار و مقالات ایشان است.[۱]

کنفرانس برلین[ویرایش]

اشکوری در طول سه دهه پس از انقلاب در محافل مختلف سیاسی و دانشگاهی به ایراد سخنرانی پرداخته و درباره موضوعات گوناگون سخن گفته است. او بارها به دعوت محافل مختلف ایرانی و غیر ایرانی به برخی کشورهای اروپایی و امریکا سفر کرده و در کنفرانسهای مختلف در باب موضوعات دینی و اجتماعی سخنرانی کرد. در آوریل ۲۰۰۰ / فروردین ماه ۱۳۷۹ به برلین رفت تا در کنفرانس برلین سخنرانی کند. در پی انجام سه روزه این کنفرانس، که جنجال سیاسی و تبلیغاتی گسترده در ایران و جهان به دنبال داشت، یوسفی اشکوری به همراه چند تن دیگر از سخنرانان ایرانی کنفرانس دستگیر و در دادگاه ویژه روحانیت تهران محاکمه و در دادگاه اول به اعدام محکوم شد ولی پس از نقض آن حکم در دادگاه دوم به هفت سال حبس محکوم شد. اتهام وی در دادگاه ارتداد بود و استناد قاضیان نیز به گفته ها و عقاید ایشان مبنی بر تغییر پذیری احکام اجتماعی اسلام و از جمله آزادی حجاب زنان مسلمان بود.[۲][۳]وی پس از طی دو سوم از مدت زندان، در بهمن ماه ۱۳۸۳ آزاد شد و پس از خروج از زندان گفت که همچنان همان مسیری را دنبال خواهد کرد که تا پیش از بازداشتش در پیش داشت.[۴][۱]

آثار[ویرایش]

سال انتشار نام کتاب نویسنده مترجم
۱۳۵۳ علل جرائم و راه مبارزه با آنها YesY
۱۳۵۴ عدل در جهان­بینی توحید YesY
۱۳۵۶ بتهای شکسته تاریخ YesY
۱۳۵۶ مردی از کویر YesY
۱۳۵۸ نگاهی به تاریخ صد ساله اخیر ایران۱۲۶۸-۱۲۹۹ YesY
۱۳۶۴ نقدی بر کتاب «شهید مطهری افشاگر توطئه» YesY
۱۳۶۹ امام صادق و مذاهب چهارگانه YesY


۱۳۷۱ ابن بادیس و الجزایر YesY


۱۳۷۶ درای قافله هفت مقاله در معرفی، زندگی، آثار و افکار سید جمال­الدین اسدآبادی YesY
۱۳۷۶ پیشگامان تجددگرای مسلمان در عصر جدید YesY


۱۳۷۷ شریعتی، ایدئولوژی، استراتژی YesY
۱۳۷۷ بازخوانی قصه خلقت YesY
۱۳۷۸ نوگرایی دینی YesY
۱۳۷۹ شریعتی و نقد سنت YesY
۱۳۷۹ در تکاپوی آزادی سیری در زندگی، آثار و افکار مهندس مهدی بازرگان قسمت نخست YesY
۱۳۷۹ در تکاپوی آزادی سیری در زندگی، آثار و افکار مهندس مهدی بازرگان قسمت دوم YesY
۱۳۷۹ یاد ایام رویکردهای سیاسی در جنبش اصلاحات YesY
۱۳۷۹ خرد در ضیافت دین YesY
۱۳۸۲ تأملات تنهایی دیباچه­ای بر هرمونتیک YesY
۱۳۸۳ نامه­هایی از زندان به دخترم مروری بر تاریخ دو قرن اول ایران و اسلام YesY
۱۳۸۳ نقد گفتمان دینی YesY


[۵]


جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ‏ «زندگی‌نامه». وب‌گاه یوسفی اشکوری، ۲۹ اسفند ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۱۹ مارس ۲۰۱۶. 
  2. «کنفرانس برلین؛ ده سال بعد». بی بی سی فارسی، ۲۳ فروردین ۱۳۸۹. 
  3. «هفت سال زندان برای طرح اختیاری بودن حجاب زنان». عصر ایران، ۲۳ مهر ۱۳۸۱. 
  4. «حسن یوسفی اشکوری آزاد شد». بی بی سی فارسی، ۶ فوریه ۲۰۰۵. 
  5. ‏ «آثار حسن یوسفی اشکوری». وب‌گاه شخصی حسن یوسفی، ۲۹ اسفند ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۱۹ مارس ۲۰۱۶.