حسن‌البنا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
حسن البنا
زادروز ۱۴ اکتبر ۱۹۰۶ میلادی
محمودیه، مصر
درگذشت ۱۲ فوریه ۱۹۴۹ میلادی (۴۲ سال)
قاهره
از دانشگاه دارلعلوم
جنبش اخوان المسلمین

حَسن بَنّا (به عربی: حسن البنا) (۱۹۰۶ میلادی - ۱۲ فوریه ۱۹۴۹ میلادی) و بنیانگذار جماعت اخوان المسلمین و نخستین مرشد عام آن در سال ۱۹۲۸ در مصر است. وی در سال ۱۹۴۹ میلادی توسط عوامل دولت مصر ترور شد.[۱] حسن البنا تأثیر بسیار عمیقی بر اندیشه های اسلامی در قرن بیستم گذاشت. از او با عنوان امام شهید یاد می شود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

حسن البنا به سال ۱۹۰۶ در دهکده محمودیه در دلتای رود نیل از نواحی بحیره مصر چشم به جهان گشود. او در خانواده‌ای مذهبی پرورش یافت[۲]، پس از اتمام دورهٔ تحصیلات در دانشسرای مقدماتی معلمان، در شانزده سالگی به قاهره رفت تا در دارالعلوم که مؤسس آن محمد عبده بود تحصیل کند. در آنجا وی به عضویت انجمن مکارم اخلاق الاسلامی و همچنین انجمن جوانان مسلمان در آمد.[۳]. حسن بنا در ۱۹۲۷، معلم دولتی شهر اسماعیلیه شد و در مارس ۱۹۲۸، جمعیت اخوان‌المسلمین را با شش عضو طرفدار و شاگردان محلی تشکیل داد.[۴]

ترور[ویرایش]

مدتی پس از جنگ عرب‌ها و اسرائیل (۱۹۴۸)، اختلافات بین حکومت پادشاهی و جامعه مصر که نیروهای داوطلبی به این جنگ اعزام نموده بود، بالا گرفت. با افزایش شمار هواداران اخوان، شایعاتی نیز مبنی بر قصد جماعت اخوان در مورد کودتا پخش شد که نهایتاً باعث شد که در دسامبر سال ۱۹۴۸ میلادی نخست وزیر محمود فهمی نقراشی پاشا جماعت اخوان المسلمین را غیرقانونی اعلام کرده و اعضایش را دستگیر و زندانی کند. متعاقب آن یکی از دانشجویان عضو اخوان المسلمین اقدام به ترور نخست وزیر می کند. او در جریان این ترور کشته می شود. حسن البنا بیانیه‌ای می‌دهد و در آن این اقدام را محکوم و اعلام می کند که ترور شیوه اسلام نیست.

در 12 فوریه ۱۹۴۹ حسن البنا در دفتر جماعت جوانان مسلمان در قاهره منتظر رسیدن زکی علی پاشا به نمایندگی از دولت جهت مذاکره بود ولی او نیامد. هنگامی که حسن البنا به همراه عبدالکریم منصور ،شوهر خواهرش، از دفتر بیروان آمده و منتظر تاکسی بودند، توسط دو مرد و با شلیک گلوله کشته شدند.

پدر شیخ حسن‌البنا یکی از علمای الازهر و معروف به شیخ احمد الساعاتی بود. این شیخ، فقیه و حدیث‌شناس معروفی بود، ولی برای امرار معاش خود، در اوقات فراغت به تعمیر ساعت می‌پرداخت و به همین دلیل به "ساعاتی" معروف شده بود. در کنار او شخصی به نام حاج محمد سلطان هم مغازه آموزش تعمیر ساعت داشت که شاگردان بسیاری را تعلیم داد. یکی از این شاگردان وی "حسن‌البنا" بود. مغازه او و شیخ احمد، مرکز تجمع و رفت‌وآمد "سلفی‌ها" - به شمار می‌رفت و می‌گویند که سید جمال‌الدین اسدآبادی در مدت اقامت خود در قاهره، از جمله افرادی بود که اغلب در این محل حضور می‌یافت و به سخن گفتن می‌پرداخت و به همین دلیل، علی‌رغم فاصله زمانی، بعضی‌ها مدعی هستند که حسن‌البنا از طریق حاج سلطان و پدر خود با افکار سید آشنا شده و راه جدیدی را در پیش گرفته است. خود شیخ حسن‌البنا در کتاب خاطراتش به نام "مذکره الدعوه و الداعیه" تصریح میکند که راه او "استمرار راه جمال‌الدین و محمد عبده" است. (http://www.rajanews.com/detail.asp?id=79036

عباس محمود عقاد" نویسنده و ادیب مصری در ژانویه ی ۱۹۴۶در مطلبی با عنوان "فتنه ی اسراییلی" که در روزنامه ی "الاساس" مصر چاپ شد رازی از اخوان المسلمین مصر فاش نمود که شاید بر همگان پوشیده بود. وی در مقاله‌ی خود نوشته بود: موسس اخوان المسلمین مصر "حسن البنا" یک یهودی است، پدر و مادر او یهودی هستند و وی اصلاً مصری نیست بلکه با شعله ور شدن آتش جنگ جهانی اول از مراکش به مصر آمده و گروه‌های یهودی مصر از او حمایت نموده و خدمات در اختیار او قرار داده‌اند، و پدرش را در بخش راه آهن این کشور مشغول کرده‌اند. وی می‌افزاید: نام اصلی وی "حسن احمد عبدالرحمن" است، پدرش به دستور گروه‌های یهودی کلمه‌ی "البناء" که معادل همان "MASON" است را به نام وی اضافه نموده است. وی مقیم منطقه‌ی "البحیره" در مصر بوده است که یکی از بزرگترین مناطق یهودی‌نشین کشور است و ضریح «ابوحصیره» نیز در آن وجود دارد، ضریحی که یهودی‌ها امروز نیز آن را زیارت می‌کنند. (مجله بنیاد وحدت، ش 91) ص 5)

منابع[ویرایش]

  1. دانشنامهٔ جهان اسلام، مدخل «البنا»
  2. عسگر قهرمان‌پور، ماهنامه مهرنامه، سال دوم، شماره دهم، فروردین ۱۳۹۰، ص ۸۳
  3. دانشنامهٔ جهان اسلام، مدخل «البنا»
  4. دانشنامهٔ جهان اسلام، مدخل «البنا»

جستارهای وابسته[ویرایش]