پرش به محتوا

هبت‌الله آخندزاده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

هِبت‌الله آخندزاده
رهبر امارت اسلامی افغانستان[۱][۲]
آغاز به کار
۷ سپتامبر ۲۰۲۱
نخست‌وزیرمحمدحسن آخند (سرپرست)
قائم‌مقامسراج‌الدین حقانی
محمد یعقوب
عبدالغنی برادر
پس ازاختر محمد منصور
سومین رهبر طالبان
آغاز به کار
۲۵ مه ۲۰۱۶
پس ازاختر محمد منصور
اطلاعات شخصی
زاده۱۹۶۱ (۶۲–۶۳ سال)
ولسوالی پنجوائی، ولایت قندهار، پادشاهی افغانستان
حزب سیاسی طالبان
خدمات نظامی
وفاداری امارت اسلامی افغانستان
خدمت/شاخهمجاهدین افغانستان (قبل از ۱۹۹۲)
جنگ‌ها/عملیات‌جنگ شوروی در افغانستان

جنگ داخلی افغانستان (۲۰۰۱–۱۹۹۶)

جنگ در افغانستان (۲۰۲۱–۲۰۰۱)

هِبَتُ‌الله آخُندزاده (زادهٔ ۱۹۶۱ در ولایت قندهار)، سوّمین رهبر طالبان و رهبر امارت اسلامی افغانستان است. او از طایفهٔ نورزیی درانی و پشتون است.[۳] در پی حملهٔ پهپادی نیروهای آمریکایی به خودروی اختر محمد منصور و مرگ او در سال ۲۰۱۶ میلادی، سخنگوی گروه طالبان در بیانیه‌ای هبت‌الله آخوندزاده را رهبر و فرمانده جدید خود اعلام کرد و عنوان امیرالمؤمنین به وی داده شد.[۳] همچنین سراج‌الدین حقانی و محمد یعقوب به‌عنوان معاونان او معرفی شدند. از زمان تشکیل دولت دوّم طالبان در اوت ۲۰۲۱، وی در انظار عمومی ظاهر نشده‌است.

پیشینه

آخوندزاده شیخ الحدیث است و تخصص در حدیث دارد. او در دوران حکومت‌داری طالبان قاضی‌القضات بود و صدور بسیاری از فتواهای طالبان توسط او انجام گرفته‌است.[۴][۵]

او حدود ۶۰ سال سن دارد و به طایفه هوتک تعلق دارد و در ولسوالی ملاکوت جوزجان متولد شده‌است. شیخ هبت‌الله در میان طالبان بیشتر یک چهره مذهبی است و اگرچه تجربیات زیادی در زمینه مسائل نظامی ندارد و بیشتر مسئول فتواهای مذهبی این گروه است اما در تمام تحولات طالبان عضو رهبری این گروه بوده‌است.[۶]

حضور در طالبان

سابقه حضور او در طالبان به سال ۱۹۹۴ میلادی بازمی‌گردد.[۷] رسانه‌های غربی او را از بنیان‌گذاران طالبان می‌دانند.[۸] پس از به کنترل درآمدن ولایت فراه در سال ۱۹۹۵ به‌وسیلهٔ طالبان، او بخشی از وزارت دعوت و ارشاد، امر بالمعروف و نهی المنکر شد. مدتی بعد در ولایت ننگرهار به امر قضاوت مشغول شد و پس از مدتی در یک مدرسه دینی در قندهار به آموزش مشغول شد.[۹]

بعد از سقوط دولت اول طالبان در سال ۲۰۰۱ توسط ایالات متحده آمریکا، آخوندزاده رئیس شورای علمای دینی این گروه شد.[۱۰] وی بعداً به عنوان رئیس دادگاه‌های شرع امارت اسلامی افغانستان در مناطقی که هنوز تحت کنترل طالبان بود منصوب شد. او برخلاف امرای گذشته طالبان یک شخص نظامی نیست بلکه یک عالم دین است، به‌طوری که ملا عمر و اختر محمد منصور در خصوص مسائل شرعی و فتوا با او به مشورت می‌پرداختند و از نفوذ او برای حل و فصل مسائل مذهبی در میان اعضای طالبان استفاده می‌کردند.[۱۱] او همچنین از اعضای ارشد شورای کویته طالبان محسوب می‌شد.[۱۲][۱۳]

انتخاب به‌عنوان رهبر طالبان

در پی حمله پهپادی نیروهای آمریکایی به خودروی ملا اختر محمد منصور و مرگ او در سال ۲۰۱۶ سخنگوی طالبان، در بیانیه‌ای هبت‌الله آخوندزاده را رهبر و امیرالمؤمنین جدید خود اعلام کرد.[۱۴] انتخاب آخند زاده موجب تعجب برخی در افغانستان و تحلیلگران غربی شد، چرا که آنان انتخاب سراج‌الدین حقانی یا محمد یعقوب که نفرات اول و دوم طالبان پس از ملا اختر محمد منصور بودند را محتمل تر می‌دانستند. از آنجا که اطلاعات اندکی از فعالیت هبت‌الله آخندزاده در اختیار سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا بود مقامات پیشین افغانستان و آمریکایی سوالات مربوط به او را اکثراً بی پاسخ می‌گذاشتند، این موجب شد تا برخی رسانه‌ها حمله آمریکا به افغانستان که با ادعای نابودی طالبان صورت گرفته بود را ناکام بدانند.[۱۵] در واقع در همین ایام است که فشارها برای روند صلح افغانستان و مذاکرات مستقیم آمریکا با طالبان افزایش می‌یابد.[۱۶]

سوء قصدها

آخوندزاده تاکنون دو بار مورد سوءقصد قرار گرفت.[۱۷] سوءقصد اول سال ۲۰۱۲ در کویته مرکز ایالت بلوچستان پاکستان در خلال یک سخنرانی که مردی در میان دانش آموزان ایستاد و از فاصله نزدیک یک تپانچه را به سمت آخوندزاده نشانه گرفت، اما تپانچه کار نمی‌کند. شخص اقدام به کشیدن مجدد گلنگدن می‌کند تا دوباره شلیک کند اما به سرعت توسط اطرافیان زمین‌گیر می‌شود. یکی از شاگردان که شاهد ماجرا بوده‌است به نیویورک تایمز گفته که در زمان شلیک ناموفق اول تا کشیدن مجدد گلنگدن آخوندزاده بی حرکت ایستاده بود.[۱۸] طالبان پس از این سوءقصد بلافاصله با انتشار بیانیه‌ای ریاست عمومی امنیت ملی افغانستان را عامل این ترور نافرجام دانست.[۱۹]

سوءقصد دوم در ۱۶ اوت ۲۰۱۹ با یک انفجار بزرگ در مسجدی واقع در کوچلاک روی داد، در این انفجار بسیاری از نزدیکان وی از جمله حافظ احمدالله برادر او و پدرشان جان باختند.[۲۰] طبق اعلام رئیس پلیس کویته، بمب زیر کرسی چوبی امام جماعت کار گذاشته شده بود.[۲۱]

انظار عمومی

از زمان قدرت‌گیری طالبان در اوت ۲۰۲۱ و اعلام امارت اسلامی در سرتاسر افغانستان وی به پیروی از تدابیر امنیتی گذشته همچنان در انظار عمومی ظاهر نشده‌است.[۲۲] پس از ترور اختر محمد منصور توسط ایالات متحده آمریکا،[۲۳] طالبان برای محافظت از امرای خود تدابیر جدیدی اتخاذ کرد، اطلاعات موجود از هبت‌الله آخندزاده به حدی اندک است که حتی مقام‌های پیشین افغانستان و آمریکا سوالات مربوط به او را اکثراً بی‌پاسخ می‌گذارند و رسانه‌های غربی او را شخصی گوشه نشین معرفی می‌کنند. البته این نوع رفتار در امیران طالبان تازگی ندارد، چرا که ملا عمر رهبر اسبق طالبان در دهه ۹۰ میلادی نیز زمانی که طالبان در قدرت بود کمتر در انظار عمومی ظاهر می‌شد.

هبت‌الله آخندزاده پس از قدرت‌گیری طالبان چند بار بدون اعلام قبلی و با تدابیر شدید امنیتی بدون انتشار هیچ‌گونه تصویری سخنرانی کرده‌است. یکبار در مدرسه حکیمه واقع در قندهار و یک‌بار هم بدون نمایش چهره در بین نمازگزاران مسجد عیدگاه قندهار به مناسب عید فطر به سخنرانی پرداخت.[۲۴][۲۵]

فتواها و دیدگاه‌ها

از زمان قدرت‌گیری طالبان در اوت ۲۰۲۱ وی تاکنون چندین سخنرانی داشته و به اظهار نظر در مسائل گوناگونی پرداخته‌است.

  • در ۱ ژوئیه ۲۰۲۲ (۱۰ تیر ۱۴۰۱) او با انتقاد شدید از غربی‌ها گفت:

شما از مادر همه بمب‌ها علیه ما استفاده کرده‌اید و حتی اگر از بمب اتم هم استفاده کنید، نه با شما تعامل می‌کنم و نه هم شریعت را با شما معامله می‌کنم.[۲۶][۲۷][۲۸]

  • ۲۲ دسامبر ۲۰۲۱ (۱۲ آذر ۱۴۰۰):

رضایت دختران بالغ در اثنای نکاح ضروری است، البته نکاحی که درآن فتنه و فساد نباشد. کسی حق ندارد که زنی را به جبر مجبور به نکاح سازد.[۲۹]

  • ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۲ (۳۱ تیر ۱۴۰۱):

اتهام‌های بی‌جا به مسئولان طالبان و نقد نمودن دور از واقعیت آنان شرعاً جواز ندارد.[۳۰]

منابع

  1. "Who are the Taliban leaders ruling Afghanistan?". france24. 19 August 2021. Retrieved 19 August 2021.
  2. "Taliban announce new government for Afghanistan". بی‌بی‌سی نیوز. 2021-09-07. Archived from the original on 2021-09-07. Retrieved 2021-09-07.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «Afghan Taliban announce successor to Mullah Mansour» (به انگلیسی). BBC News. ۲۰۱۶-۰۵-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۱۵.
  4. «ملا هبت الله رهبر جدید طالبان کیست؟». خبرگزاری افق. ۵ خرداد ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۵ مه ۲۰۱۶.
  5. "Hibatullah's Roots Were Non-Political And Reclusive". TOLOnews (به انگلیسی). Retrieved 2021-02-15.
  6. «هبت‌الله، رهبر جدید گروه طالبان کیست؟». بی‌بی‌سی فارسی. ۵ خرداد ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۵ مه ۲۰۱۶.
  7. "Hibatullah Akhundzada". Wikipedia (به انگلیسی). 2022-07-27.
  8. "The Taliban is back. Who are the leaders of the group?". The Taliban is back. Who are the leaders of the group? (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-30.
  9. «Profile: New Taliban chief Mawlawi Hibatullah Akhundzada» (به انگلیسی). BBC News. ۲۰۱۶-۰۵-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۳۰.
  10. «Profile: New Taliban chief Mawlawi Hibatullah Akhundzada» (به انگلیسی). BBC News. ۲۰۱۶-۰۵-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۳۰.
  11. «Mawlawi Hibatullah: Taliban's new leader signals continuity» (به انگلیسی). BBC News. ۲۰۱۶-۰۵-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۳۰.
  12. "Hibatullah Akhundzada". Wikipedia (به انگلیسی). 2022-07-27.
  13. Qazi, Shereena. "Afghan Taliban appoints Mullah Mansoor's successor". www.aljazeera.com (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-30.
  14. «Afghan Taliban announce successor to Mullah Mansour» (به انگلیسی). BBC News. ۲۰۱۶-۰۵-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۳۰.
  15. "Afghan Taliban appoint Mullah Haibatullah Akhundzada as new leader". the Guardian (به انگلیسی). 2016-05-25. Retrieved 2022-07-30.
  16. «جمشید ایرانی | آمریکا و طالبان چگونه و چرا به توافق رسیدند؟». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۱-۰۹-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۳۰.
  17. National, The (2021-08-18). "Taliban in Afghanistan: who is in charge?". The National (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-30.
  18. Mashal، Mujib؛ Shah، Taimoor (۲۰۱۶-۰۷-۱۱). «Taliban's New Leader, More Scholar Than Fighter, Is Slow to Impose Himself» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۳۰.
  19. Mashal، Mujib؛ Shah، Taimoor (۲۰۱۶-۰۷-۱۱). «Taliban's New Leader, More Scholar Than Fighter, Is Slow to Impose Himself» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۳۰.
  20. Qazi, Sami Yousafzai,Shereena. "Brother of Afghan Taliban leader killed in Pakistan mosque blast". www.aljazeera.com (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-30.
  21. "Brother of Afghan Taliban leader killed in Pakistan mosque blast" (به انگلیسی). 2019-08-16. Retrieved 2022-07-30.
  22. «رهبر طالبان برای نخستین بار در انظار عمومی ظاهر شد». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۱-۱۰-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۲.
  23. «اداره امنیت ملی افغانستان مرگ ملا منصور را تأیید کرد». BBC News فارسی. ۲۰۱۶-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۲.
  24. 1261 (۲۰۲۱-۱۰-۳۱). «رهبر طالبان برای نخستین بار در انظار عمومی ظاهر شد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۲.
  25. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «رهبر طالبان افغانستان برای نخستین بار در انظار عمومی ظاهر شد | DW | 31.10.2021». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۲.
  26. «ملا هبت الله: فرمایشات دنیا را قبول نداریم، حتی اگر بم اتم استفاده کنند». رادیو آزادی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۳۰.
  27. «Taliban Chief Slams Foreign 'Interference' in His 'Islamic' Governance». www.voanews.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۳۰.
  28. "'Stop interfering in Afghanistan', says Taliban leader in rare appearance". news.yahoo.com (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-30.
  29. «فرمان ملا هبت الله آخندزاده دربارهٔ حقوق زنان». طلوع‌نیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۳۰.
  30. YJC، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | (۱۴۰۱/۰۴/۳۱–۱۲:۳۷). «هبت‌الله آخندزاده نقد از طالبان را غیرشرعی اعلام کرد». fa. دریافت‌شده در 2022-07-30. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)