جیش المهدی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


جیش المهدی
شرکت‌کننده در the جنگ عراق
Flag of Promised Day Brigades.svg
Flag of the Mahdi Army
فعالیت ۲۰۰۳–۲۰۰۸
رهبران مقتدی صدر
ستاد نجف، کوفه، شهرک صدر
ناحیهٔ
عملیات‌ها
بغداد و جنوب عراق
نیرو ۶۰٬۰۰۰ (۲۰۰۷)[۱]
بخشی از شورشیان عراق
تبدیل شده به سرایاالسلام
متحدان Shiism arabic blue.PNG Special Groups
 ایران
 سوریه
مخالفان
 انصار السنه
دولت اسلامی عراق و شام
IAILogo.png Islamic Army in Iraq
al-Qaeda in Iraq
 ایالات متحده آمریکا
 بریتانیا
Other coalition forces
نبردها/جنگ‌ها جنگ عراق

جیش المهدی گروهی شبه‌نظامی شیعه عراقی و شاخه نظامی حزب جریان صدر بود.

در تابستان سال ۲۰۰۳ میلادی پس از سرنگونی حکومت صدام، توسط یک روحانی جوان شیعه بنام مقتدی صدر با هدف حکومت اسلامی تشکیل شد. این گروه نظامی فداییان مقتدی صدر بسرعت محبوبیت زیادی در شیعیان عراق یافت، بطوریکه اعضای آن در سال ۲۰۰۶ به شصت هزار نفر می‌رسید و نمایش اقتدار و رژه‌های علنی در شهرهای عراق از جمله شهرک صدر، نجف، بصره، کوفه انجام می‌دادند.[۲] در زمان حضور نیروهای آمریکایی، بعنوان شیعه ناراضی از حضور اشغالگران علاوه بر دو گروه دیگر: القاعده تسنن و بازماندگان صدام، درگیری‌های خونین متعددی بین شبه‌نظامیان این گروه با دولت عراق و ارتش آمریکا در شهرهای مختلف عراق روی داده‌است که موجب کشته‌شدن صدها نفر از نیروهای دو طرف و همچنین غیرنظامیان شده‌است.

جیش المهدی در زمان اشغال عراق توسط آمریکا رویارویی‌های بسیاری از جمله کوت، کوفه و شهرک صدر و البته انتفاضه مهدویه جنگ نجف ۲۰۰۴ با ارتش آمریکا داشت که در آن جنگ یکماهه حتی به حرم آسیبهایی وارد شد.[۲]

لباس شبه نظامیان جیش المهدی، سیاه رنگ با صورت پوشیده بود که ایجاد رعب و وحشت در دشمنان می‌نمود. این پوشش بعدها مورد تقلید دیگر گروه‌های شبه نظامی عراق حتی منطقه قرار گرفت.[۲]

جیش المهدی به حوثی‌های یمن نیز کمک نظامی نموده‌است.[۳] مقتدی صدر در ۲۰۰۵ با اشاره به وظیفه جیش‌المهدی در حمایت از اسلام گفته بود:اگر کشورهای اسلامی و همسایه از جمله ایران مورد حمله قرار گیرند، از آن کشورها حمایت می‌کنیم.[۴]

همچنین جیش المهدی نقشی فعال در انتقامجویی‌ها و درگیریهای مذهبی خونین با افراطیون سنی بعثی بعد از تخریب ۲۰۰۶ اماکن مقدس شیعه سامرا حرمین عسکریین انجام داد.[۲]

جیش المهدی مقتدی صدر با انشعابها و جدایی‌هایی در ۲۰۰۶ هم مواجه شد که عواملی چون قدرت طلبی و رقابت با مقتدی و حمایتهای ایران را مؤثر می‌دانند؛ گروه‌هایی مانند «عصائب اهل الحق» و «حرکت النجبا» و «فضیلت» از آن جمله اند؛ این گروه‌ها خود را صدری می‌دانند اما تابع مقتدی نبوده و زیرمجموعه او نیستند و رقابت دارند.[۵]

نیروهای جیش المهدی مقتدی صدر در واقعه نیمه شعبان کربلا ۲۰۰۷ با سپاه بدر مجلس اعلای حکیم، دیگر گروه شیعی عراق، درگیر شدند که به معاهده صلح انجامید و تعلیق شش‌ماهه جیش المهدی از سوی مقتدی صدر شد.[۲]

بعد از آنکه بریتانیایی‌ها در ابتدای ۲۰۰۸ از بصره خارج شدند، نیروهای شیعی جیش المهدی مقتدی صدر برای ایجاد حکومت اسلامی، عملاً کنترل شهر بصره را در اختیار داشتند اما دولت مرکزی نوری مالکی، شیعه همپیمان، با آنان درگیر شده و جنگ خیابانی سنگینی درگرفت که بیش از یکهفته ادامه داشته و ناامنی و کشته‌های فراوان داشت که نهایتاً دو طرف آتش‌بس کرده توافق شد که: حکومت و اداره کشور با دولت مرکزی باشد و جیش المهدی منحل شده، در عوض اما سلاح صدر دراختیار خودش باشد و مقتدی صدر هم در عرصه سیاسی فعالیت نماید.[۶]

نهایتاً در سال ۲۰۰۸ مقتدا صدر جیش المهدی را منحل کرد.

مقتدی صدر با حفظ پایبندی به توافق انحلال، بعدتر سازمان نظامی داخلی جدیدی ایجاد کرد تا جای عنوان جیش المهدی را بگیرد، ابتدا لواء یوم موعود که بعدتر منحل شد، و جای آن را سرایا السلام گرفت که نیروهایش همان جیش المهدی سابق هستند. شبه نظامیان صدر از ژوئن ۲۰۱۴ با هدف دفاع از «عتبات و شیعیان» دوباره فعال شده و مقابل پیکارجویان داعش دفاع می‌کند ازجمله در عملیاتهای بازپس گیری سامرا و آمرلی و جرف الصخر و طوزخورماتو.[۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Ricks, Thomas E. "Intensified Combat on Streets Likely". The Washington Post. Retrieved May 12, 2010. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «شروع و پایان جیش‌المهدی، گروه نظامی جریان صدر». ۲۷ فروردین ۱۳۹۳. 
  3. «جیش المهدی با حوثی‌ها همکاری دارد!». ادیان نیوز، ۱۷ فروردین ۱۳۹۳. 
  4. «جیش‌المهدی از کشورهای اسلامی که مورد حمله قرار گیرند حمایت می‌کند». خبرگزاری فارس، ۲ بهمن ۱۳۸۴. 
  5. «ساختار حشد شعبی عراق؛ مهمترین گروه‌های تشکیل دهنده آن». پایگاه اطلاع‌رسانی قربانیان ترور، ۲۲ تیر ۱۳۹۴. 
  6. «مالکی رو در روی مقتدی صدر، خشمگین از بریتانیا». دیپلماسی ایرانی، ۲۱ فروردین ۱۳۸۷. 
  7. «مقتدی صدر به نبرد با داعش می‌آید». حوزه نیوز، ۱۷ اسفند ۱۳۹۳. 

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mahdi Army». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی .