اکوسوسیالیسم
| بخشی از مجموعه مباحث درباره |
| سوسیالیسم |
|---|
 |
اکوسوسیالیسم، سوسیالیسم سبز یا سوسیالیسم بوم یک ایدئولوژی است که از ترکیب و ادغام جنبهها و نمودهایی از مارکسیسم، سوسیالیسم، سیاستهای سبز، بوم شناسی و جنبش ضد جهانی سازی شکل گرفتهاست. اکوسوسیالیستها عموماً معتقدند که سیستم سرمایهداری (کاپیتالیسم) باعث محرومیتهای اجتماعی، فقر، و نابودی محیط زیست از طریق جهانیسازی و امپریالیسم تحت حاکمیت حکومتهای سرکوبگر و ساختارهای چنددولتی میشود.[۱][کدام صفحه؟] اکوسوسیالیستها مدافع خلع سلاح و نابودی بدون خشونت کاپیتالیسم و حکومتها هستند و کانون تفکرات خود را بر مالکیت اشتراکی ابزار تولید بهوسیله شرکای آزاد تولید و استقرار مجدد کمونها (مردم عادی) بر قدرت بنا نهادهاند.
اکوسوسیالیستها منتقد بسیاری از فرمهای گذشته و حال سوسیالیسم و سیاست سبز میباشند. معمولاً اکوسوسیالیستها (که گاهی بهصورت کنایهآمیز به آنها «سبزهای سرخ» گفته میشود) گروهی از فعالان و نظریهپردازان هستند که سیاستهای سبز را با نقد ریشهای کاپیتالیسم و گرایش به اصول سوسیالیسم ترکیب میکنند. اکوسوسیالیستها غالباً باور دارند که سازوکار سرمایهداری بهخودیخود باعث بحرانهای زیستمحیطی، نابرابری اجتماعی و تخریب منابع طبیعی میشود و بنابراین خواهان تغییرات بنیادی در ساختار اقتصادی و اجتماعی هستند تا عدالت اجتماعی و حفاظت از محیط زیست را با هم محقق کنند.[۲]
در ادبیات سیاسی، اکوسوسیالیستها معمولاً با نام **Red Greens** شناخته میشوند — یعنی طرفداران سیاستهای سبز که دیدگاههای ضدکاپیتالیستی دارند و اغلب از منابع فکری مارکسیسم الهام میگیرند (در مقابل اکوسوسیالیستهای معتدلتر یا «سبزهای آبی»). این اصطلاح اشاره به این دارد که این گروهها در ظاهر «سبز» هستند ولی خواستار تغییرات بنیادی اقتصادی میباشند که بیشتر با رویکردهای چپ یا سوسیالیستی همسو است.[۳]
در برخی متون سیاسی، اصطلاح **«هندوانه»** نیز برای توصیف افرادی بهکار میرود که در ظاهر دغدغهٔ محیط زیست دارند اما در باطن رویکردهای اجتماعی-اقتصادی رادیکالتر را دنبال میکنند. این کاربرد معمولاً بهصورت **غیررسمی و کنایهآمیز** در گفتار سیاسی در کشورهای انگلیسیزبان بهویژه در استرالیا و نیوزیلند دیده میشود و به دو منتقد محیط زیست، یعنی **پتر بکمن** و **وارن ت. بروکس** نسبت داده شده است.
اکوسوسیالیستها نقدهایی نسبت به برخی شکلهای تاریخی سوسیالیسم مانند مائوئیسم، استالینیسم و دیگر گونههایی دارند که بهعنوان «سرمایهداری دولتی» یا «بوروکراسی اشتراکی» توصیف شدهاند و خواهان تغییرات رادیکالتر در نحوهٔ مالکیت و کنترل منابع و ابزار تولید هستند. آنها به جای مالکیت خصوصی، بر **مالکیت جمعی ابزار تولید** و کنترل اجتماعی (بهویژه برای حفظ همزمان عدالت اجتماعی و زیستمحیطی) تأکید دارند.
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ Kovel, J.; Löwy, M. (2001). An ecosocialist manifesto.
- ↑ "Eco-socialism". Wikipedia. Retrieved 31 December 2025.
- ↑ "Eco-socialism explained". Everything Explained. Retrieved 31 December 2025.
