استتار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
استتار تک تیرانداز در محیط جنگلی.

اِستِتار یکی از راه‌هایی است که برای در امان ماندن موجودات زنده و غیر زنده از دیده شدن به وسیله دشمن از طریق غیرقابل تشخیص شدن از محیط اطراف به‌کار می‌رود.

در طبیعت[ویرایش]

استتار کفشک‌ماهی فلاندر بر روی سنگریزه‌های کف دریا

در طبیعت جانورانی که با محیط خود هم‌رنگ هستند از این روش سود می‌برند.[۱] مانند طرح و رنگ یکسان بدن یوزپلنگ با گیاهان زیست‌بومش و همرنگ‌شدن آفتاپ‌پرست با محیط اطرافش.

نظامی[ویرایش]

US Marines on reconnaissance exercise 2003 crop.jpg

انسان‌ها نیز در دفاع نظامی از این روش استفاده می‌کنند. به مجموعه اقداماتی که فرد یا افراد برای در امان ماندن خود و یا تجهیزات‌شان از دید دشمن انجام می‌دهند، استتار گویند. بدیهی‌ست دشمن نمی‌تواند کسی را که نمی‌بیند یا نمی‌داند کجاست، هدف قرار دهد.[۲]

اصول استتار[ویرایش]

اصول استتار شامل انتخاب محل، انضباط استتار و ساختمان استتار است.

انتخاب محل[ویرایش]

انتخاب محل یا موضع یابی، انتخاب بهترین و مطلوبترین نقطه و محل استقرار است به طوری که پنهان و مخفی نمودن نیروی انسانی، وسایل و تجهیزات و فعالیتها را به بهترین وجه امکانپذیر سازد؛ بنابراین اگر انتخاب محل به خوبی انجام شود، به کارگیری و استفاده از وسایل و ابزار مصنوعی جهت استتار و اختفا ضرورتی پیدا نمی‌کند و یا این ضوررت به حداقل ممکن تقلیل خواهد یافت. مکان یابی صحیح آسیب‌پذیری را تا حد قابل توجهی تقلیل می‌دهد، وضعیت پدافندی مناسبی ایجاد می‌کند، دشمن را در حمل با مشکل و محدودیت مواجه و ابتکار عمل را از وی سلب می‌کند، نیاز به تسلیحات پدافندی را تقلیل می‌دهد و نهایتاً صرفه جویی قابل توجهی را در حفظ سرمایه‌های ملی به دنبال دارد. اثرات تخریبی حملات و بمبارانهای هوایی عراق در جنگ ایران و عراق به مراکز حساس و حیاتی ایران مانند پالایشگاه آبادان، سایت سی.آر. سی، دهلران، پالایشگاه اصفهان، نیروگاه آبی سد دز، مرکز مخابرات ماهواره‌ای شهید قندی و ... نتایج متفاوتی داشته است که یکی از عوامل عمده آن وضعیت و موقعیت مکانی مناسب و یا غیر مناسب این مراکز بوده است.[۳]

انضباط استتار[ویرایش]

انضباط استتار عبارت از کارهایی است که ظاهر طبیعی یک منطقه را تغییر داده یا موقعیت افراد و تجهیزات را بدون اینکه حتی دیده شوند برای دشمن آشکار می‌سازد. رعایت شدید و قاطع و دقیق انضباط استتار به صورت فردی و گروهی دومین اصل و شرط اساسی دستیابی به استتار و موفقیت در آن است.[۴]

دهان قورباغه‌ای پاپوایی جنس نر در حالت استتار بر روی یک درخت

روشهای استتار[ویرایش]

سه روش اصولی استتار عبارتند از: مخفی نمودن، همگون‌سازی، بدل‌سازی (شبیه‌سازی)

مخفی نمودن[ویرایش]

استتار آفتاب‌پرست جکسون در میان گیاهان

مخفی نمودن اختفاء کامل یک شیء به وسیله پوششهای فیزیکی می‌باشد، همانند پوشاندن پناهگاه، تجهیزات، پرسنل و غیره به شاخ و برگ و سایه درخت که آنها را از دیده‌بانی هوایی پنهان می‌دارد.[۵]

همگون‌سازی[ویرایش]

همگون‌سازی به کارگیری وسایل استتار در بالا و اطراف هدف می‌باشد به طوری که با زمینه طبیعی اطراف آن نوعی آمیختگی ایجاد نموده و هدف، جزئی از زمینه به نظر آید. برای مثال، سرباز با استفاده از پماد سیاه کننده صورت، قسمتهای شفاف و صیقلی صورت را با محیط اطراف آن یکسان نموده و یا با استفاده از شاخ و برگ طبیعی درختان بر روی کلاه کاسک خود، نوع آمیختگی و همگونی با محیط اطراف ایجاد می‌نماید. همگون‌سازی در تجهیزات و تأسیسات نیز می‌تواند موجب عدم توجه و حساسیت دشمن به آنها گردد.[۶]

بدل‌سازی (شبیه‌سازی)[ویرایش]

بدل‌سازی (شبیه‌سازی) تغییر قیافه هدف حقیقی و اصلی و استفاده از تجهیزات و تأسیسات کاذب و فریبنده در فاصله مجاز و منطقی از هدف حقیقی می‌باشد که در صورت حسن اجرا موجب مصون و محفوظ ماندن هدفهای حقیقی و اصلی می‌شود.[۶]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. جوزف آلبرز. تأثیر متقابل رنگ‌ها. ترجمهٔ عربعلی شروه. نشر نی. 
  2. «گفتار هفتم: تاکتیک – رزم انفرادی». آمادگی دفاعی - سال سوم (بازنشر در شبکه آموزش صدا و سیما). بازبینی‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۰۸. 
  3. جعفر موحدی نیا، دفاع غیر عامل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تهران، 1383، ص 114.
  4. جعفر موحدی نیا، دفاع غیر عامل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تهران، 1383، ص 113.
  5. جعفر موحدی نیا، دفاع غیر عامل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تهران، 1383، ص 116.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ جعفر موحدی نیا، دفاع غیر عامل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تهران، 1383، ص 117.