جاندار

برای فیلمی با همین نام، جان‌دار (فیلم) را ببینید.

«جانداران» و «بیجان» به اینجا تغییرمسیر دارند. برای روستایی نام جانداران، جانداران (مهاباد) را ببینید. برای کاربردهای دیگر بیجان، بیجان (ابهام‌زدایی) را ببینید.

جانداران سه دسته هستند: پروکاریوت‌ها، یوکاریوت‌ها، آرکی‌ها

سطوح مختلف طبقه‌بندی علمی.

---

سلسله مراتب هشت طبقه آرایه‌شناختی اصلی در طبقه‌بندی زیستی. طبقه‌های میانی جزئی‌تر نشان داده نشده‌اند.

جاندار، موجود زنده، اُرگانیسم (به انگلیسی: Organism) یا اَندامْگان، به معنای یک سامانهٔ زنده و پیچیده از اعضا است که با تأثیرشان بر یکدیگر، امکان سازگاری با محیط و تضمین بقا و پایداری کل آن جاندار را فراهم می‌کنند. جاندار در برابر بی‌جان قرار دارد.

واژهٔ ارگانیسم، از واژهٔ یونانی باستان Οργανον با آوایِش organon به معنی ابزار یا وسیله اقتباس شده است.

موجودات زنده با عامل‌های زیر از غیر زنده‌ها متمایز می‌شوند (جانداران همهٔ هفت ویژگی اول را با هم دارند):

(این ویژگی‌ها تنها در حالت طبیعی، سالم و بالغ می‌باشد)

1. نظم و ترتیب
2. هومئوستازی
3. تکوین
4. فرآیند جذب و استفاده از انرژی
5. پاسخ به محیط
6. زادآوری
7. سازش با محیط

اَندامگان‌ها (جانداران) گونه‌های گوناگونی دارند که عبارت‌اند از:

• آرکی‌ها
• پروکاریوت‌ها:
  1. باکتری‌ها
  2. باستانیان
• یوکاریوت‌ها:
  1. آغازیان (مانند جلبک‌ها)
  2. گیاهان
  3. قارچ‌ها
  4. جانوران (شامل انسان‌ها)

طبیعی، سالم و بالغ

این سه ویژگی را همهٔ جانداران ندارند. برای نمونه قاطر که از جفت‌گیری خر نر و اسب ماده به‌وجود می‌آید یا یابو که از جفت‌گیری اسب نر و خر ماده به‌وجود می‌آید قابلیت تولید مثل ندارند. این موجود با آنکه جاندار به حساب می‌آید یکی از ویژگی‌های جانداران را ندارد؛ زیرا در حالت طبیعی نیست.

نمونهٔ دیگر نوزادان هستند. این‌ها با آن‌که جاندارند، ولی قابلیت زادآوری ندارند؛ زیرا در حالت بالغ نیستند.

جُستارهای وابسته

• میکروب