خطای دید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یک خطای دید. مربع A و B دقیقاً تیرگی یکسانی دارند.
Water clock zibad

سیستم بینایی ما طوری تنظیم شده است که ما بتوانیم در محیطی سه بعدی و سرشار از نور، سایه، رنگ، بافت و اشیاء و اشکالی متنوع و متعدد در فواصل دور و نزدیک ببینیم. بسیاری از ما بدون توجه به اینکه ایجاد تصویری صحیح از جهان اطراف ما برای سیستم بینایی و مغز چه عملیات پیچیده‌ای به همراه دارد، دیدن را امری ساده و پیش پا افتاده تلقی می‌کنیم.

خطای دید (نام‌های دیگر: خطای باصره، خطای بصری، خطای چشم) به احساس دیدن تصاویری گفته می‌شود که فریبنده یا گمراه کننده هستند. در این حالت اطلاعاتی که بوسیله چشم جمع‌آوری شده و توسط مغز پردازش می‌گردد منجر به درک تصویری می‌شود که با واقعیت آن تصویر تطابق ندارد. در تصویر سه ظرف زیر، به سینی نگاه کنید. لبه‌های سینی را به طرف پایین می‌بینید ولی اگر از لبه پایینی به سینی نگاه کنید متوجه خطای دید خواهید شد. لبه‌های پایینی دایره‌ای شکل سینی در واقع به طرف بالا است.

پدیدهٔ سراب[ویرایش]

سراب نیز یک نوع خطای چشم است. این خطای چشم، توسط انعکاس نور به وجود می‌آید. در هوا لایه‌های هوایی زیادی وجود دارند. لایه‌هایی که نزدیک ترند، مطمئناً داغ تر و شل‌تر هستند. وقتی که خورشید به زمین می‌تابد پرتوهای نور ان به زمین می‌رسند و زمین را گرم می‌کنند و با رد شدن نور خورشید از این لایه‌ها، سراب به وجود می‌آید. سراب را بیشتر می‌توانید در بیابان و در تابستان وقتی که در جاده هستید، مشاهده کنید. این خطای چشمی، گاهی اوقات به صورت اب و یا به صورت آبادی دیده می‌شود.

رنگین کمان[ویرایش]

رنگین کمان نیز یک خطای چشم است. محل قرار گرفتن رنگین کمان مهم نیست، چیزی که در تشکیل رنگین کمان مهم است، محل قرار گرفتن خورشید و قطره‌های باران است. زیرا وقتی نور خورشید از پشت به قطره‌های باران بتابد، قطره‌های باران مانند منشور عمل می‌کنند و نور خورشید را به هفت رنگ مختلف تجزیه می‌کند. رنگین کمان، این پدیدهٔ زیبا، چیزی است که همه ان را می‌توانند مشاهده کنند ولی این تنها بازی نور است.

پرتوهای خلاف جهت خورشید یا آنتی سولار[ویرایش]

گاهی به نظر می‌رسد که پرتوهای خورشید در خلاف جهت منشاء خود قرار گرفته‌اند و به سمت ضد خورشید، افکنده شده‌اند. این پرتوها به دلیل انکسار و پراکندگی نور خورشید در اثر عبور از میان ذرات معلق موجود در هوا مانند گرد و غبار و بخار آب به وجود می‌آید. گاهی در بعضی نواحی ابرها یا پستی و بلندی زمین جلو خورشید را می‌گیرند و موجب می‌شوند این پرتوها به طور واضح دیده شوند. آنتی سولار نیز جزو خطای دید است.

پرتوهای خورشید همه با یکدیگر موازی هستند زیرا خورشید بسیار از زمین دور است. با این وجود در اکثر مواقع و به خصوص در هوای ابری یا در حوالی غروب و طلوع خورشید به نظر می‌رسد که این پرتوها از یک نقطه آغاز و به اطراف پراکنده شده‌اند یا در مورد پرتوهای آنتی سولار، درست در خلاف جهت خورشید پراکنده می‌شوند.

نگارخانه[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]