پرش به محتوا

حسین علیزاده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
حسین علیزاده
حسین علیزاده در حال نواختن شورانگیز در برنامهٔ شب حسین علیزاده به میزبانی مجلهٔ بخارا، اردیبهشت ۱۴۰۴
حسین علیزاده در حال نواختن شورانگیز در برنامهٔ شب حسین علیزاده به میزبانی مجلهٔ بخارا، اردیبهشت ۱۴۰۴
تصویر پس‌زمینه
زاده۱ شهریور ۱۳۳۰ ‏(۷۴ سال)
تهران، ایران
ژانر(ها)کلاسیک ایرانی
ساز(ها)تار، سه‌تار، تنبور، شورانگیز، سلانه، دیوان، بربط و رباب
ناشر(ان)ماهور، مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود، دل‌آواز

حسین محمد علیزاده (زادهٔ ۱ شهریور ۱۳۳۰) موسیقی‌دان، آهنگساز، پژوهش‌گر و نوازنده تار و سه‌تار اهل ایران است. او ۳ بار نامزد دریافت ۳ جایزه گرمی شده است.

وی یکی از چهره‌های تحسین‌شده موسیقی فیلم در ایران به‌شمار می‌آید. آثاری چون در چشم باد (۱۳۸۲)، دلشدگان (۱۳۷۰)، گبه (۱۳۷۴)، زشت و زیبا (۱۳۷۷)، زمانی برای مستی اسب‌ها (۱۳۷۸)، لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند (۱۳۸۶)، آواز گنجشک‌ها (۱۳۸۷)، ملکه (۱۳۹۰) و همه مادران من (۱۳۸۸) از ساخته‌های او هستند.[۱] حسین علیزاده با کسب ۴ سیمرغ بلورین برای فیلم‌های گبه، زشت و زیبا، آواز گنجشک‌ها و ملکه مشترکاً به همراه مجید انتظامی و محمدرضا علیقلی برنده بیشترین سیمرغ بلورین در بخش بهترین موسیقی متن از جشنواره فیلم فجر است.[۲]

حسین علیزاده از مهم‌ترین ارکان تربیتی و مربیان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سال‌های دهه پنجاه بوده است.[۳].

زندگی

[ویرایش]

حسین علیزاده در سال ۱۳۳۰ در منطقه سید نصرالدین بازار تهران[۴] از پدری اهل ارومیه زاده شد.[۵] پس از تحصیل در هنرستان موسیقی به دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران رفت و هم‌زمان در مرکز حفظ و اشاعهٔ موسیقی به یادگیری و اجرای کنسرت پرداخت. او نزد هوشنگ ظریف، حبیب‌الله صالحی، محمود کریمی، علی‌اکبر شهنازی، داریوش صفوت، نورعلی برومند، سعید هرمزی، یوسف فروتن و عبدالله دوامی موسیقی آموخته است.[۶] علیزاده در سال‌های آغازین دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی در مدرسهٔ عالی هنرهای برلین غربی (دانشگاه هنرهای برلین امروز) نیز تحصیل کرده است.[۷]

علیزاده در سال ۱۳۴۷ عضو ارکستر رودکی شد. او با عضویت در کانون فرهنگی و هنری چاووش همراه با دیگر استادان موسیقی ایران از جمله محمدرضا لطفی و پرویز مشکاتیان آثار جاودانه‌ای در موسیقی ایران به نام مجموعه آلبوم‌های چاووش اجرا کرد. همچنین با آموزش هنرجویان موسیقی تأثیر مهمی در تربیت موسیقی‌دانان و نوازندگان پس از انقلاب ۱۳۵۷ گذاشت. بخش مهمی از تصنیف‌های انقلابی آن روزگار از جمله تصنیف شهید با صدای شهرام ناظری از ساخته‌های علیزاده در آن دوران است.

علیزاده پس از انقلاب به دلیل فشارهای وارد بر جامعه هنری در سال ۱۳۶۲ از ایران خارج شد و نخست برای مدت کوتاهی به ایتالیا و پس از آن به آلمان رفت و در سال ۱۳۶۴ به ایران بازگشت.[۸]

علیزاده در اوایل دههٔ هفتاد ریاست هنرستان موسیقی را بر عهده داشت. وی از اواخر دهه ۷۰ تا سال ۱۳۸۴ با محمدرضا شجریان در قالب گروهی چهار نفره همراه با کیهان کلهر و همایون شجریان به برگزاری کنسرت و اجرای برنامه در کشورهای مختلف مشغول بود.

زندگی شخصی

[ویرایش]

حسین علیزاده دارای دو فرزند به نام‌های صبا (نوازندهٔ کمانچه) و نیما (نوازندهٔ رباب و تار) است که هم‌اکنون در گروه هم‌آوایان زیر نظر علیزاده فعالیت دارند.[۹][۱۰]

افتخارات

[ویرایش]
از راست به چپ: علیزاده، همایون شجریان، محمدرضا شجریان و کیهان کلهر

حسین علیزاده تا به حال سه بار برای آلبوم‌های فریاد، بی تو به سر نمی‌شود و به تماشای آب‌های سپید نامزد جایزه گرمی در بخش بهترین آلبوم سنتی جهان شده است.[۱۱]

  • حسین علیزاده چهار بار جایزه بهترین موسیقی فیلم را از جشنواره فیلم فجر برای فیلم‌های گبه، زشت و زیبا، آواز گنجشک‌ها و ملکه به دست آورده است.
  • دریافت جایزه بهترین موسیقی متن برای فیلم آسمان زرد کم‌عمق در جشن انجمن منتقدان سینمای ایران در سال ۱۳۹۲.[۱۲]
  • علیزاده در ۷ آذر ۱۳۹۳ در نامه‌ای از دریافت نشان شوالیه هنر و ادب فرانسه (لژیون دونور) اعلام انصراف کرد و نوشت که «خود را بی‌نیاز از دریافت هر نشانی» می‌داند. علیزاده در عین حال گفت «هدیه ملت بافرهنگ فرانسه» را «ارج می‌نهیم». او در نامه خود گفت: «اگر سفیر سیاسی و فرهنگی کشور فرانسه هدیه ملت بافرهنگ فرانسه را به سینه هنرمندان بزرگ ما نصب می‌کند، آن را ارج می‌نهیم و ما نیز ستایش می‌کنیم ستارگان پرافتخار تاریخ خود را.» علیزاده با این حال اضافه کرد: «شاید اگر در دیار ما توجه و درک از هنر والای موسیقی نزد مسئولان می‌بود، یک هدیه و عنوان غیرخودی این همه انعکاس نداشت. وقتی در فضای هنری نور کافی نباشد، چراغی کوچک خورشید می‌شود». او در پایانِ نامه خود نوشت: «ضمن قدردانی از مسئولان کشور و سفارت فرانسه، به احترام مردم هنرپرور و هنردوست ایران، به نام حسین علیزاده قناعت کرده، تا آخر عمر به آن پیشوند یا پسوندی نخواهم افزود.»[۱۳][۱۴]
  • دریافت جایزهٔ دو سالانهٔ موسیقی جهانی آسیا (به انگلیسی: Asian world music Award) از بنیاد مرکز موسیقی جهان (به انگلیسی: World Music center) کره‌جنوبی در ۴ خرداد ۱۳۹۶ (۲۶ می ۲۰۱۷). این جایزه به هنرمندانی که باعث ارتباط کشورشان با دیگر نقاط جهان به‌ویژه کشورهای آسیایی شده‌اند، اهدا می‌شود.[۱۵][۱۶]

ابتکارها

[ویرایش]

سلانه، سازی است که سیامک افشاری زیر نظر علیزاده ساخته است و صدایی شبیه عود و تار دارد.

از دیگر ابتکارهای حسین علیزاده ابداع مقام داد و بیداد که از ترکیب گوشهٔ «داد» از دستگاه ماهور و گوشهٔ «بیداد» از دستگاه همایون است.[۱۷]

آثار

[ویرایش]
آلبوم‌ها
نام آلبومسال انتشارآهنگسازنوازندهخوانندهناشرتوضیحات
واریاسیون‌های کردی، ارکسترال-آریآری
عصیان، ارکسترال-آریآری
سواران دشت امید۱۳۵۶آریآریبیژن کامکار، شهرام ناظری
حصار۱۳۵۶آریآریقطعه موسیقی
دستگاه نواآریآریپریسا
ماهورآریآریپریسا
کنسرت همایون-آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهوردونوازی ابداعی با سه‌تار و تنبک مجید خلج
راست پنجگاه-آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهوردونوازی ابداعی با تار و تنبک مجید خلج
کنسرت نوا-آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهوردونوازی با تار و تنبک مجید خلج
سرودهای آذربایجان-آریآری
ماهور۱۳۶۱آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهورتک نوازی با تار
سه‌گاه۱۳۶۲آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهورتک نوازی با تار
نی‌نوا۱۳۶۲آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور - کرشمه
نوروز۱۳۶۲آریآریشهرام ناظریworld network
ترکمن۱۳۶۷آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهورتک نوازی ابداعی با سه‌تار
شورانگیز۱۳۶۷آریآریشهرام ناظریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
راز و نیاز۱۳۶۷آریآریعلی‌رضا افتخاریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهوراجرا با گروه عارف
نوبانگ کهن۱۳۶۸آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
آوای مهر۱۳۷۰آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
صبحگاهی۱۳۷۲آریآریمحسن کرامتیمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
همنوایی۱۳۷۲آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهوربا همکاری ارشد طهماسبی و داریوش زرگری
پایکوبی۱۳۷۲آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهورتک نوازی ابداعی با سه‌تار
پریا و قصهٔ دخترای ننه دریا۱۳۷۳آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
راز نو۱۳۷۵آریآریافسانه رثایی، محسن کرامتی، علی صمدپورمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
از اعصار (آلبوم)۱۳۷۸آریآریافسانه رثایی، محسن کرامتی، علی شیرازیمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
چهارگاه ـ بیات ترک۱۳۸۰آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهوربا همکاری حسین عمومی و محمد قوی‌حلم
هجرانی۱۳۸۰آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
پرنده‌هاآریآریهما نیکنامو تنبک مجید خلج
ساز نوآریآریافسانه رثاییو تنبک مجید خلج
مادران زمینآریآریهما نیکنام، افسانه جهانگیری، پروین نمازیتنبک مجید خلج
زمستان است۱۳۸۰آریآریمحمدرضا شجریاندل آواز
بی تو بسر نمی‌شود۱۳۸۱آریآریمحمدرضا شجریاندل آواز
سلانه۱۳۸۱آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
فریاد۱۳۸۳آریآریمحمدرضا شجریاندل آواز
به تماشای آب‌های سپید۱۳۸۲آریآریافسانه رثاییهرمسبا همکاری جیوان گاسپاریان- نامزد دریافت جایزه گرمی برای بهترین موسیقی سنتی جهان شد.[۱۸]
ساز خاموش۱۳۸۶آریآریمحمدرضا شجریاندل آواز
سرود مهر۱۳۸۶آریآریمحمدرضا شجریاندل آواز
سرود گل۱۳۸۶آریآریافسانه رثاییتنبک مجید خلج
آن و آن۱۳۸۷آریآریهرمسدو نوازی سه‌تار و تنبک با پژمان حدادی
ماه و مه۱۳۸۸آریآریهرمستکنوازی ساز شورانگیز
من اگر پرنده بودم۱۳۸۸آریآریراحله برزگری (رها)انتشارت کالیفرنیا، آمریکاگروه‌نوازی، تصنیف و آواز به همراه گروه هم‌آوایان
نوای نور۱۳۸۸آریآریآوای خورشید در ایران و شرکت باموزیک در اروپادونوازی شورانگیز و تنبک مجید خلج
باده تویی۱۳۹۲آریآرینغمه حصاربه‌همراه گروه هم‌آوایان
سربداران۱۳۹۲فرهاد فخرالدینیآریبیژن کامکاراستودیو صباموسیقی متن مجموعه تلویزیونی سربداران
کنسرت باده توییاردیبهشت ۱۳۹۳آریآریمحمد معتمدیبه‌همراه گروه هم‌آوایان، آلبوم تصویری (ضبط کنسرت) مربوط به اجرای زنده آلبوم باده تویی
عشقیم گل ۱۳۹۴ آری آری تکخوان محمد معتمدی به همراه گروه هم آوایان
غمنومه فریدونتیر ۱۳۹۶آریآرینویسنده و کارگردان پیمان قدیمی، اثر شنیداری
دستگاه‌های موسیقی ایرانی به روایت حسین علیزاده[۱۹] مهر ۱۴۰۳ آری آری انتشارات کارمان

موسیقی فیلم

[ویرایش]
موسیقی متن فیلم و سریال
نام فیلم/آلبومسال آهنگسازنوازندهخوانندهناشرتوضیحات
چوپانان کویر۱۳۵۹آریآری
میراث کهنآریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
دلشدگان۱۳۷۰آریآریمحمدرضا شجریاندل آواز
گبه۱۳۷۴آریآریماهوربرندهٔ سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن جشنواره فیلم فجر
ابر و آفتاب۱۳۷۵آریآری
مدرسه‌ای که باد برد۱۳۷۶آریآری
ایران سرای من است۱۳۷۷آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
زشت و زیبا۱۳۷۷آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهوربرندهٔ سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن جشنواره فیلم فجر
از اعصار۱۳۷۸آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
دختران خورشید۱۳۷۸آریآری
عشق طاهر۱۳۷۸آری
زمانی برای مستی اسب‌ها۱۳۷۸آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
ابجد۱۳۸۱آریآری
قلمرو بهشتآریبخشی از موسیقی متن پادشاهی بهشت، اثر ریدلی اسکات، ۲۰۰۵
لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند۱۳۸۳آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
زیر تیغ۱۳۸۵آریآریمؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
نیوه‌مانگ۱۳۸۶آریآری
آواز گنجشک‌ها۱۳۸۷آریآریهرمسبرندهٔ سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن جشنواره فیلم فجر
در آن سوی۱۳۸۸آریآریآوای خورشیدموسیقی متن فیلم مستند همه مادران من
ملکه۱۳۹۰آریآریبرندهٔ سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن جشنواره فیلم فجر
در چشم باد۱۳۹۱آریآریمجموعه تلویزیونی
آسمان زرد کم عمق۱۳۹۱آریآری
آتابای۱۳۹۸آریآری

کتاب‌ها

[ویرایش]

نگارخانه

[ویرایش]

پانویس

[ویرایش]
  1. ↑ «دربارهٔ خانه موسیقی». وبگاه رسمی خانهٔ موسیقی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱ مهر ۱۳۹۰.
  2. ↑ «حسین علیزاده رکورددار سیمرغ داران موسیقی متن فجر». باشگاه خبرنگاران جوان. دریافت‌شده در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۲.
  3. ↑ «حسین علیزاده دیروز و امروز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را بررسی می‌کند». خبرگزاری پانا | Pupils Association News Agency. ۲۰۲۴-۰۳-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۳-۲۲.
  4. ↑ «زندگی‌نامه؛ حسین علیزاده». دریافت‌شده در ۲۷ فروردین ۱۳۹۰.
  5. ↑ «آپارات - سرویس اشتراک ویدیو». آپارات - سرویس اشتراک ویدیو. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۳-۰۶.
  6. ↑ محمود خوشنام (۱۵ مهر ۱۳۸۹). «نوآوران سنتی؛ حسین علیزاده». وبگاه بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۰ مهر ۱۳۸۹.
  7. ↑ «زندگینامه: حسین علیزاده». وبگاه همشهری‌آنلاین. ۳ آذر ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۲۰ مهر ۱۳۸۹.
  8. ↑ حسین علیزاده: هیچ دلیل قانع‌کننده‌ای برای ممنوعیت صدای زنان ارائه نشده است - گفت‌وگوی ویژه در یوتیوب (۱۶ آذر ۱۴۰۳)
  9. ↑ «صبا علیزاده: یکی از دلایلی که به سمت موسیقی الکترونیک کشیده شدم اساتیدی مثل شهناز، بهاری و کسایی بودند». Musicema.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۶.
  10. ↑ «تجربه زیسته کمانچه‌نوازی که پدرش حسین علیزاده است و مادرش فرشته خسروپور، در یک آلبوم». خبرگزاری ایلنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۶.
  11. ↑ فیروزه خطیبی (۲۷ اسفند ۱۳۸۵). «حسین علیزاده و ساز تازه‌ای به نام «شورانگیز»». وبگاه رادیوفردا. دریافت‌شده در ۲۰ مهر ۱۳۸۹.
  12. ↑ «سایت سلام سینما». بایگانی‌شده از اصلی در ۱ فوریه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۴.
  13. ↑ حسین علیزاده نشان شوالیه فرانسه را نپذیرفت رادیو فردا
  14. ↑ حسین علیزاده نشان هنر شوالیه دولت فرانسه را نپذیرفت بی‌بی‌سی فارسی
  15. ↑ «حسین علیزاده برنده جایزه موسیقی جهانی آسیا شد». ایسنا. ۲۰۱۷-۰۵-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۵-۲۹.
  16. ↑ «برنده جایزه موسیقی جهانی آسیا». شرق. ۲۰۱۷-۰۵-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۱-۰۴.
  17. ↑ ««راز نو» اثر جاودانه استاد حسین علیزاده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱ فوریه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۸ آوریل ۲۰۱۱.
  18. ↑ وبگاه آمازون
  19. ↑ «دستگاه-های-موسیقی-ایران – انتشارات کارمان». دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۲۵.
  20. ↑ «بوسه‌های باران تصنیف‌های حسین علیزاده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۴ ژوئیه ۲۰۰۷.

منابع

[ویرایش]

پیوند به بیرون

[ویرایش]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=حسین_علیزاده&oldid=43445213»