حفاری

تصویری از یک متهٔ مورد استفاده در صنعت حفاری

کندن زمین جهت رسیدن به‌هدف مورد نظر را حفاری گویند. حفاری می‌تواند جهت رسیدن به نفت، آب، گاز و غیره انجام گیرد. عملیات‌های حفاری با سرعت بسیار زیادی انجام می‌گیرند، زیرا استفاده از دکل حفاری به‌مدت طولانی از نظر اقتصادی بسیار پرهزینه می‌باشد. عملیات حفاری بسیار خطرناک می‌باشد و همواره از باتجربه‌ترین افراد جهت انجام این کار استفاده می‌شود.

تعیین محل حفاری در صنعت نفت کاریست که مهندسین زمین‌شناس انجام می‌دهند و پس از آن با هماهنگی با مهندسین مخزن و تعیین محل دقیق وجود نفت عملیات حفاری آغاز می‌گردد.

لوازم و قطعات حفاری

یک دکل حفاری شامل شش زیر مجموعه است
سیستم تولید نیروی دکل
سیستم بالا برنده
سیستم گردش گل
سیستم دورانی
سیستم کنترل چاه
سیستم ثبت تجهیزات و عملیات حفاری

گل حفاری

در حفاری‌ها از انواع گل استفاده می‌شود. این گل‌ها از دهانهٔ چاه وارد شده و از نوک لولهٔ حفاری توسط روزنه‌هایی خارج می‌شود و دوباره از اطراف مته و فضای دالیزی چاه به‌بالای چاه منتقل می‌شود. این گل در سر چاه دوباره تصفیه شده و جهت انجام عملیات مشابه استفاه می‌شود.

نقش گل حفاری

نخست، خارج کردن خرده سنگ‌های کنده شده از اطراف مته و آوردن آن‌ها به سطح؛ دوم، خنک کردن و تقلیل اصطکاک مته با زمین؛ سوم، محافظت دیوارۀ چاه و ممانعت از ریزش طبقات؛ چهارم، ایجاد تعادل بین مایعات طبقه‌ای و مایعات داخل چاه؛ پنجم، انتقال گاز و یا نفت طبقات زیرزمینی به سطح و دستگاه‌های اندازه‌گیری مثل دستگاه شناسی گازها و یا دستگاه تعیین‌کننده نوع گاز.

وظیفهٔ اصلی گل حفاری

مهمترین وظیفه گل حفاری حمل خرده های حفاری به سر چاه می باشدویکی از وظایف اصلی دیگر گل حفاری ایجاد شناوری برای وسایل و تجهیزات درون چاه می‌باشد؛ بدین صورت که با شناور شدن اجزا از وزن آنها کاسته شده و در نتیجه از فشار وارد بر رشته‌های حفاری به‌مقدار زیاد کم می‌شود. همچنین دومین وظیفهٔ مهم گل ایجاد فشار بر چاه جهت جلوگیری از فوران چاه می‌باشد.

حفاری انحرافی

حفاری انحرافی به‌نوع خاصی از حفاری گفته می‌شود که قسمت بالایی مخزن در سطح زمین به‌دلیل خانه‌سازی یا صعب‌العبور بودن قابل دسترسی نبوده، در نتیجه حفاری از محل‌های مجاور آغاز می‌شود و پس از مقدار مشخصی از حفاری با استفاده از یک برش درون لولهٔ جداری حفاری به‌صورت انحرافی آغاز می‌شود و تا نقطهٔ مورد نظر ادامه می‌یابد. حفاری انحرافی در کوهستان‌ها و دریاها و مناطق شهری بسیار مناسب می‌باشد. قابل توضیح است که حفارهای ایرانی به عنوان پیشگامان حفاری انحرافی در جهان شناخته می‌شوند.