پرتو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
این تصویر توانایی سه گون مختلف پرتو را نشان می‌دهد:ذرات آلفا (α) با برخورد به برگ کاغذ متوقف می‌شوند.ذرات بتا (β) با برخورد به ورقه آلومینیوم ولی قسمتی از ذرات گاما (γ) می‌توانند از ورقه سربی بگذرند.

در فیزیک پرتو به معنای ذرات انرژی یا امواج گذرنده در درون محیط یا فضاست.دو گونه پرتو وجود دارد:گونه نخست پرتوی یونی و گونه دوم پرتوی غیر یونی می‌باشند.اما واژه پرتو بیشتر برای گونه یونی بکار می‌رود (انرژی کافی برای یونیزه کردن اتم) اما گاهی ممکن است برای گونه غیر یونیزه (امواج رادیویی و نور) هم بکار رود.انرژی تابش از مبدا خود به همه‌جا به طرف بیرون و در خط راست سیر می‌کند.این هندسه بطور طبیعی منجر به سیستم اندازه‌گیری‌ها و واحدهای فیزیک که قابل اجرا بر روی تمام گونه‌های پرتو است، شد.هر دو گونه تابش یونی و غیر یونی می‌تواند برای اندامگان آسیب‌رسان باشد و همچنین ممکن است منجر به تغییراتی در زیست‌بوم شود.

پرتوی یونی[ویرایش]

نوشتار اصلی: پرتوی یونی

پرتو با انرژی کافی می‌تواند اتم‌ها را یونش کند.از آنجا که یاخته از اتم ساخته شده یونیزه شدن می‌تواند سبب سرطان شود.هر یاخته (سلول) انسان از تیلیریون‌ها اتم ساخته شده و احتمال ابتلا به سرطان از راه تابش به میزان تابش و میزان حساسیت فرد بستگی دارد.

ذرات آلفا، ذرات بتا، گاما و پرتوهای ایکس و نوترون همگی ممکن است که با شتاب دادن، انرژی کافی برای یونش اتم‌ها را پدید آورند.

پرتوی آلفا[ویرایش]

نوشتار اصلی: واپاشی آلفا

ذرات آلفا (α) معمولاً در هنگام واپاشی هسته بزرگ منتشر می‌شوند.هر ذره آلفا (همانند هسته هلیوم،He2+) دربرگیرنده دو نوتورون و دو پروتون است.

پرتوی بتا (+/-)[ویرایش]

نوشتار اصلی: واپاشی بتا


پرتوی گاما[ویرایش]

نوشتار اصلی: پرتو گاما


پرتوهای ایکس[ویرایش]

نوشتار اصلی: پرتو ایکس


نوتورن‌ها[ویرایش]

پرتوی غیر یونی[ویرایش]

نوشتار اصلی: تابش غیر یونی

گونه‌ای از پرتوها بر روی بافت موجودات زنده است که تنها به‌تازگی روی آن مطالعه انجام گرفته است.

منبع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Radiation»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۲ شهریور ۱۳۸۹).

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پرتو موجود است.