جلبک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

جلبک یا گاوآب [۱]به موجودات گیاه مانند آبی می گویند. هر جا که اندکی خیس و یا مرطوب باشد گیاهان بدون گل یافت می‌شوند. ساده‌ترین آنها، جُلبَک‌ها، خزه‌ها، هپاتیکها و کرفها هستند. اکثر آنها نزدیک و یا داخل آب زندگی می‌کنند و ریشه حقیقی ندارند بازدانگان، پیشرفته‌ترین گیاهان بدون گل محسوب می‌شوند. آنها دارای ریشه‌های عمیق و برگهای ضد آب هستند و می‌توانند در مکانهای خشک زندگی کنند.

جلبک‌ها معمولاً در حاشیه‌ها می‌رویند

اشنه دریایی غول پیکر، طویل‌ترین و زودرشدترین علف دریایی است. این گیاه که در سواحل کالیفرنیا یافت می‌شود در یک فصل می‌تواندبه طول ۹۱ متر (۳۰۰ پا) رشد کند. درخت سرخسی که در نواحی مداری یافت می‌شود، می‌تواند به ارتفاع بیش از ۲۳ متر(۷۵ پا) برسد و برگ ساقهایش نیز به طول ۵ متر (۱۶ پا) برسند. زمانی گیاهان ماقبل تاریخ از خانواده پنجه‌گرگیان جنگلهای عظیمی را شکل داده بودند آنها سنگواره شدند تا رگه‌های زغال سنگ امروزی را تشکیل دهند.

از دیگز نمونه‌های جلبک می‌توان به علف دریایی قرمز و علف صخره و کاهوی دریایی اشاره کرد.


جلبک صخره[ویرایش]

این جلبک در طول خط ساحلی بین موجهای بلند و کوتاه رشد می‌نماید و توسط زایده‌ای دکمه مانند به نام قسمت نگه دارنده، خود را به صخره‌ها قلاب می‌کند و دارای برگ ساقه‌های قهوه‌ای زیتونی که دارای شناورهای پر شده از هوا است در موجهای کوتاه برگ ساقه‌ها روی صخره‌ها وموجها پهن می‌شوند در موجهای بلند توسط شناور روی سطح آب شناور می‌گردند و بصورت لایه‌ای ضخیم گسترش می‌یابند علفهای صخره‌ای بر روی نوک برگ ساقه‌های خود هاگ تولید می‌کنند این هاگها در حالیکه هنوز به گیاه متصلند ساختارهایی را تشکیل می‌دهند که سلولهای نر و ماده را درون آب می‌ریزد.

جلبک های سبز[ویرایش]

بسیاری از جلبک های سبز تک سلولی اند و در آب شیرین زندگی می کنند؛ بعضی دیگر پرسلولی بوده و در آب شور زندگی می کنند. بسیاری از پلانکتون های میکروسکوپی آب شور از جلبک های سبز هستند. جلبک های سبز میکروسکوپی در خاک های مرطوب و حتی درون سلول های موجودات دیگر زندگی می کنند. این دسته از جلبک های سبز به صورتِ هم زیست با روزن داران، که آنها هم از فرمانروی آغازیان هستند، زندگی می کنند.
رنگیزه های فتوسنتزیِ جلبک های سبز همانند رنگیزه های کلروپلاستی گیاهان است. بیشترِ جلبک های سبز هر دو نوع تولیدمثل جنسی و غیر جنسی را دارند.

کاهوی دریایی[ویرایش]

کاهوی دریایی علیرغم نامش، یک جلبک سبز است نه یک گیاه گلدار. در آبهای کم عمق رشد می‌کند و اغلب در جاهاییکه جریان آب به زور وارد دریا می‌شوند، یافت می‌گردد. برگهای ساقه‌ای سبز رنگ باریک و نیمه شفاف هستند و در جریانهای آرام به اطراف تکان می‌خورند مانند بسیاری دیگر از علفهای دریایی کاهوی دریایی چرخه زندگی پیچیده‌ای دارد که شامل دو شکل دو شکل گیاهی مختلف یا دو نسل است.

جلبک های قرمز[ویرایش]

جلبک های قرمز موجوداتی پرسلولی هستند که در آبهای گرم اقیانوس ها زندگی می کنند. ای جلبک ها به علت داشتن رنگیزه‌های فیکوسیانین(سبز مایل به آبی) و فیکواریترین(قرمز)، به رنگهای بنفش، سبز زیتونی، ارغوانی و صورتی و غیره دیده می‌شوند. رنگیزه های این جلبک ها برای جذب امواج نوری در اعماق دریا به روشی مناسب سازماندهی شده است و آنها قادرند در اعماق دریا به راحتی زیست کنند. در دیواره سلولی بعضی از این جلبک ها کربنات کلسیم وجود دارد. از بعضی از جلبک های قرمز برای تهیه آگار استفاده می شود. چرخه زندگی جلبک های قرمز پیچیده بوده و معمولاً از نوع تناوب نسل است. از بعضی جلبکهای قرمز به عنوان منبع غذایی سرشار از پروتئین استفاده می‌کنند.

جلبک های قهوه ای[ویرایش]

کِلپ ها که نوعی جلبک قهوه ای اند، از طویل ترین موجودات روی زمین هستند.

جلبک های قهوه ای نیز پر سلولی هستند و در دریا ها زندگی می کنند. کِلپها که بزرگترین آغازیان پرسلولی اند و طول آنها به به چند متر هم می رسد، از جلبک قهوه ای هستند. چرخه زندگی همه جلبک های قهوه ای دارای تناوب نسل است.


سیانوباکتر




Cyanelles



Rhodoplasts

جلبک قرمز



ناجورتاژکان




Cryptophytes



Haptophytes




Chloroplasts

Euglenophytes





سبزتبارانs




سنگ‌خزه‌تبارانs



رویان‌داران





Chlorarachniophytes






جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. گاوآب واژه یاب
  • دانشنامهٔ رشد.
  • گروه مولفان. «فصل ۱۰:آغازیان». در زیست‌شناسی دورهٔ پیش‌دانشگاهی. چاپ یازدهم. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۹۱. صفحه ۲۲۵ و ۲۲۸ و ۲۳۲ و ۲۳۳.