کربن مونوکسید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مونواکسید کربن)
پرش به: ناوبری، جستجو
کربن مونوکسید
نام‌های دیگر Carbon monooxide
Carbonous oxide
Carbon(II) oxide
Carbonyl
شناساگرها
CAS 630-08-0 YesY
پاب‌کم 281 YesY
کم‌اسپایدر 275 YesY
UNII 7U1EE4V452 YesY
شماره EINECS 211-128-3
شماره UN 1016
KEGG D09706 YesY
MeSH Carbon+monoxide
ChEBI CHEBI:17245 YesY
شماره RTECS
FG3500000
بیلشتین 3587264
Gmelin Reference 421
Jmol-3D images Image 1
خصوصیات
فرمول شیمیایی
CO
جرم مولی
‎ 28.010 g/mol
شکل ظاهری colourless gas
بوی odorless
چگالی 789 kg/m3, liquid
1.250 kg/m3 at 0 °C, 1 atm
1.145 kg/m3 at 25 °C, 1 atm
دمای ذوب
‎−205.02 °C, 68 K, -337 °F
دمای جوش
‎−191.5 °C, 82 K, -313 °F
محلول در آب 27.6 mg/1 L (25 °C)
محلول soluble in کلروفرم, استیک اسید, اتیل استات, اتانول, هیدروکسید آمونیوم, بنزن
ضریب شکست (nD) 1.0003364
قطب‌ها 0.122 D
ترموشیمی
آنتالپی استاندارد
تشکیل
ΔfHo298
−110.5 kJ·mol−1
آنتروپی مولار
استاندارد
So298
198 J·mol−1·K−1
خطرات
برگه داده‌های ایمنی ماده ICSC 0023
EU Index 006-001-00-2
طبقه‌بندی EU Highly flammable (F+)
Very toxic (T+)
شماره ایمنی R۶۱ R۱۲ R۲۶ R48/23
شماره نگهداری S53 S45
لوزی آتش
NFPA 704.svg
4
4
2
دمای اشتعال −۱۹۱ درجه سلسیوس (۸۲٫۱ کلوین; −۳۱۱٫۸ درجه فارنهایت)
دمای
آتش‌گیری خودبه‌خود
۶۰۹ درجه سلسیوس (۸۸۲ کلوین; ۱٬۱۲۸ درجه فارنهایت)
ترکیبات مرتبط
مرتبط با carbon oxides کربن دی‌اکسید
کربن سابوکسید
Oxocarbon
 YesY (verify) (what is: YesY/N?)
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

کربن مونوکسید (به انگلیسی: Carbon monoxide)، (با فرمول شیمیایی CO)، گازی است که بر اثر ناقص سوختن کربن بوجود می‌آید. این گاز بسیار سمی است اما رنگ و بوی خاصی ندارد. به همین دلیل کربن مونوکسید قاتل نامریی نامیده می شود. میل ترکیبی کربن مونوکسید با هموگلوبین خون حدود 300 برابر بیشتر از میل ترکیب گاز اکسیژن است. جالب است بدانید که در خون همه ی ما حدود 5 درصد کربن مونوکسید وجوددارد اما اگر این مقداربه 20 درصد برسد باعث مرگ ما خواهد شد.

۱۱۲/۸ پیکومتر فاصلهٔ میان کربن و اکسیژن است.

وقتی کربن مونوکسید وارد سیستم تنفسی شخصی شود بلافاصله با گلبول های قرمز شخص وارد واکنش شده و باعث می شود تا اکسیژن کمتری به اعضای بدن برسد که اولین عوارض این مساله در ابتدا سوزش چشمها و پس از سپری شدن زمانی بین 1 الی 2 ساعت بسته به غلظت گاز کربن مونواکسید موجود در مکان فرد احساس خواب آلودگی و احساس خستگی مفرط میکند . در این حات اعضای بدن گِزگِز کرده و اگر بدن شخص حساس باشد دچار خونریزی بینی می شود. اگر شخص سعی کند سرپا بایستد دچار سرگیجه به همراه حالت تهوع شده و چشمها در این حالت اغلب سیاهی می رود. در ادامه ممکن است شخص دچار بیهوشی شود. البته روند حصول تمام این عوامل منوط به شرایط فیزیکی بدن فرد و شرایط محل سکون و البته عواملی از جمله شزایط زندگی فرد مورد نظر از جمله سیگاری بودن محیط کاری و .... که باعث تغییر در عملکرد ریه ها و سایر نثاط بدن بستگی دارد اما باز هم نتایج و روند مسمومیت در افراد مختلف با تمام شرایط بالا باز هم متغیر است و حتمی نیست . احتیاط را همیشه به خاطر داشته باشید . بعضاً دیده و شنیده هایی حاکی از اقدام عمدی افراد در معرض خطر مسمومیت ثابت کرده که دلایلی از جمله خود کشی با این گاز به ثبت رسیده پس اگر فرزند برادر خواهر یا هر فردی که دلایل یا شرایط نابهنجاری را تجربه کرده اند در زمره مسمومیت یا مرگ ناشی از استشمام این گاز قرار دارند . این افراد را تنها رها نکنید و سرکشی و مراقبت را فراموش نکنید .

فرتور شبیه سازی شدهٔ سه‌بُعدی.

یکی از نشانه های مسمومیت با کربن مونوکسید این است که وقتی شخص محیط خود را تغییر می دهد بهبود یافته و در قرار گرفتن مجدد در محیط دچار حالات قبلی میگردد. اگر غلظت کربن مونوکسید در خون بیشتر از 30 درصد شود ضربان قلب شخص نیز افزایش می یابد. در غلظت های بیش از 40 درصد اختلالت حرکتی، سرگیجه، کاهش حافظه و ناتوانی در حرکت اندام ها می شود.

تمامی وسایل و دستگاه‌هایی که وظیفه سوزاندن چیزی را دارند (مانند یک بخاری گازی یا نفتی، یک آب‌گرم‌کن و یا حتی موتور یک خودرو) تا حدودی مونواکسیدکربن تولید می‌کنند، میزان این تولید به شرایط احتراق (سوختن) بستگی دارد؛ هرچه میزان اکسیژن در هنگام سوختن کمتر باشد بخش بیشتری از کربن‌ها دچار ناقص سوزی می‌شوند و به جای دی‌اکسید کربن (CO۲) مونواکسیدکربن تولید می‌کنند.

افرادی که در یک فضای سربسته در معرض استنشاق این گاز قرار می‌گیرند ابتدا احساس کرختی و خواب آلودگی می‌کنند و در صورتی که هرچه سریعتر مکان را ترک نکنند و یا هوای تازه تنفس نکنند دچار بیهوشی و در نهایت خفگی می‌شوند.

برای دوری از خطرات همین گاز است که مدام توصیه می‌شود برای بخاری‌های گازی منازل حتماً از دودکش‌های کلاهک دار استفاده شود.

کربن مونوکسید از هوا سبکتر می باشد و در قسمت های فوقانی محل های سرپوشیده بیشتر تجمع می کند. در کربن مونوکسید یک پیوند سه گانه کربن را به اکسیژن متصل می نماید که طول آن حدود 112.8 پیکومتر می باشد.


منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Carbon monoxide»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۰ فوریه ۲۰۱۴).