غار کلماکره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
غارٍ کَلماکَرِه
نام غارٍ کَلماکَرِه
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان استان لرستان
شهرستان شهرستان پل‌دختر
اطلاعات اثر
کاربری غار
دورهٔ ساخت اثر دوره عیلامیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱۹
تاریخ ثبت ملی ۲۲ مرداد ۱۳۸۴

غار کَلْماکَره یک غار با اهمیت تاریخی در استان لرستان در غرب ایران است. این غار در شهرستان پلدختر در استان لرستان واقع شده‌است.[۱] در غار کلماکره آثار زیادی از ایران باستان به دست آمد که به دلیل بی تدبیری مسئولان همگی از کشور خارج گردید. کاسه‌های ماهی بادامی این غار بسیار معروف می‌باشد. تکوک‌های بسیار نفیسی از این خزانه ایران باستان به خارج از کشور قاچاق شد. گفته می‌شود که این خزانه یکی از مهم‌ترین خزائن دولت‌های ایران باستان مانند هخامنشیان و ساسانیان بوده‌است. معنی واژه کلماکره به زبان محلی به معنی جایگاه بز (کل کوهی) و انجیر است.[۲][۳]

غارکلماکره مربوط به دوره عیلامیان است و در شهرستان پل دختر، بخش مرکزی، روستای طاق ملک حسین واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۳۱۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۴]

نحوه کشف[ویرایش]

غار کلماکره در شرق یکی از آخرین کوه‌های شهرستان پلدختر واقع شده است. پیشانی غار ۵۰/۱ متر جلوتر از پایین دهانه آن است و به همین دلیل این غار از دید پنهان است. کلماکره به صورت اتفاقی در سال ۱۳۶۸ توسط یک چوپان که در تعقیب یک بز گمشده از گله‌اش بود کشف شد. او در دهانه غار کلماکره که دالانی طولانی و منتهی به تالارهای اصلی است یک سکه کشف کرد که این به کنجکاوی وی و کشف کل گنجینه انجامید. سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری پس از مدتی از وجود چنین غاری مطلع شد و گروهی را برای حفاظت از آن راهی کرد اما تمام اشیاء موجود در این غار که شامل سکه و تعدادی مجسمه نقره‌ای از اشکال حیوانات و جام‌های نقره‌ای که مربوط به اوایل حکومت هخامنشیان و اواخر دوره مادها بود توسط افراد محلی و قاچاقچیان از غار خارج شده بود. این اشیاء احتمالاً در خزانه دولت هخامنشیان در شوش نگهداری می شده است. تا اینکه کوروش، بابل و بین‌النهرین را به تصرف خود در آورد و تمام خزائن را از معابد بابل به این غار انتقال داده است. در زمان حمله اسکندر به ایران این گنجینه به کوه‌های پلدختر منتقل شد و چهار نگهبان مخفیانه از این گنج محافظت می‌کردند تا اینکه بر اثر گذر زمان هر چهار بر اثر مرگ طبیعی مردند، پس از کشف غار در سال ۱۳۶۸ هنوز آثاری از چهار سرباز نگهبان وجود داشت.[۵]

یافته‌های غار[ویرایش]

تعداد زیادی اشیا نفیس با قدمت تاریخی فراوان در کاوشهای غیر مجاز از این غار به دست آمده‌اند که در موزه‌های اروپایی مانند لوور و موزه بریتانیا و نیز موزه متروپولیتن نیویورک نگهداری می‌شوند. این اشیاء شامل پیکره‌ها، بشقاب‌ها و تکوک‌های نفیس هستند.

نقاب‌های یافته شده از غار کلماکره
نقاب‌های یافته شده از غار کلماکره

در سالهای اخیر، برخی از اشیای دزدیده شده توسط نیروهای انتظامی و اطلاعاتی کشف شده و در اختیار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قرار گرفته‌اند. این اشیا در موزه ایران باستان در تهران و نیز در موزه قلعه فلک الافلاک در خرم‌آباد نگه داری می‌شوند.[۱]

ششمین گنجینه بزرگ جهان[ویرایش]

بسیاری از اشیای تاریخی و ارزشمند این غار که به صورت اتفاقی در سال ۱۳۶۸ کشف شد و از آن به عنوان یکی از ۶ گنجینه بزرگ کشف شده در جهان یاد می‌کنند امروز در موزه‌های خارج از کشور است.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ غار کلماکره. وبگاه تبیان لرستان، بازدید ۲۶/۳/۱۳۸۷.
  2. «کلماکره ششمین گنجینه کشف شده بزرگ جهان در لرستان می‌درخشد». خبرگزاری مهر. بازبینی‌شده در ۲۲ آوریل ۲۰۰۸. 
  3. «غار کلماکره با بوی باروت و جام شیردال». تارنمای سفرنویس. 
  4. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «"کلماکره" ششمین گنجینه بزرگ جهان در موزه‌های خارجی»(فارسی)‎. خبرگزاری مهر، ۱۳۸۹/۰۸/۱۶. بازبینی‌شده در ۱۶ آبان ۱۳۸۹. 

پیوند به بیرون[ویرایش]