شهرستان دلفان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شهرستان دلفان
تصویری از شهرستان دلفان
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان لرستان
مرکز نورآباد
سال شهرستان شدن ۱۳۶۸
مردم
جمعیت ۱۴۱،۱۶۱نفر[۱]
زبان‌های گفتاری لکی[۲]
مذهب شیعه،[۳]
اهل حق[۳][۴][۵]
شهرها
نورآباد، هفت‌چشمه
تعداد بخش‌ها
مرکزی، کاکاوند


شهرستان دلفان را شهر مفرغ نیز می‌گویند. یکی از شهرستان‌های استان لرستان است و مرکز آن شهر نورآباد می‌باشد. نورآباد شهری است در شمال غرب استان لرستان. این شهر دارای آب و هوایی سرد و کوهستانی و طبیعتی زیبا برای گردشگری دارد. این شهر یکی از پنج شهر با ارتفاع بیش از ۲۰۰۰ متر از سطح دریا در ایران است که در سال ۱۳۶۴ خورشیدی از بخشداری به فرمانداری تغییر وضعیت داد..[۶]

زبان[ویرایش]

طوایف لک ساکن دلفان به زبان لکی مکالمه می‌کنند که در شاخه زبان‌های کردی از شاخه زبان‌های ایرانی تبار غربی قرار دارد[۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]

مردم[ویرایش]

دلفان نام سرزمین ومردمانی متشکل ازروستاییان و عشایر لک، تخته قاپوشده (یک جان نشین شده وخلع سلاح) است ایشان همچنین نسبت نزدیک خویشاوندی با عشایر کوهدشت لرستان دارند.

طوایف:

  • دلفانی
  • میربگ
  • نورعلی
  • کاکاوند
  • ایتیوند
  • اولادقباد
  • چواری
  • سنجابی

تاریخچه[ویرایش]

دلفان اسم خود را از ابودلاف که «ملک» وی از قرن سوم تا نهم واقع در شمال لرستان بوده‌است گرفته‌است.[۱۶]

جمعیت[ویرایش]

بنا بر سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ مرکز آمار ایران، جمعیت نورآباد لرستان۶۰،۲۳۴ نفر بوده‌است.[۱۷]

بخش‌ها و دهستانها[ویرایش]

تپه‌های باستانی دلفان[ویرایش]

  • تپّهٔ مقبره نوح نبی
  • تپّهٔ کفراج
  • تپّهٔ مردآویز
  • تپّهٔ شهن آباد
  • تپّهٔ حسن گاویار
  • تپّهٔ ورشونه گلباغی
  • تپّهٔ چقا بزرگ حسین نورعلی
  • تپّهٔ چقا کوچک حسین‌آباد نورعلی
  • تپّهٔ گلباغی
  • تپّهٔ چغاعلی آباد
  • تپه باباجان (دلفان)
  • تپّهٔ دوشه جا
  • تپّهٔ نعمت الهی
  • تپّهٔ گوهرگوش
  • تپّهٔ عبدالحسینی
  • تپّهٔ خرم چیا
  • تپّهٔ زلیوا
  • تپّهٔ چغاسیفل
  • تپّهٔ چغا کبود
  • تپّه ولی آبادکوله مرز
  • تپّهٔ سیکوند
  • تپّهٔ نام چیا
  • تپّهٔ مرادآباد نورعلی
  • تپّهٔ توبره زیر تنگ پری
  • تپّهٔ غار اسب
  • تپّهٔ چیا غلامعلی
  • تپّهٔ شرف ده کبود
  • تپّهٔ شهبازآباد
  • تپّهٔ گنبد میران بیگ (گمه می رومبگ)
  • تپّهٔ گندم بان (حبیب وند)
  • تپّهٔ مراد ویسی
  • تپّهٔ مرد آویز
  • تپّهٔ نام چیا
  • تپّهٔ نورآباد- آنا پارک
  • تپّهٔ ورشون (گلباغ)
  • تپّهٔ هزار منی

سوغات دلفان[ویرایش]

  • عسل
  • روغن حیوانی ممتاز (روین دان، وژی)
  • برساق
  • گرده
  • داروهای گیاهی کمیاب
  • گردکان (گردو)
  • ته ر خئنه (ترخینه)
  • کولئره (نوعی نان)
  • شل کئنه (نوعی نان که به صورت خمیر آبکی روی ساج (تنور دایره‌ای سیاه رنگ نان پزی محلی) می‌ریزند و شکل می‌گیرد)

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. دلفان - lakestan
  2. دلفان - lakestan
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ آگاهی‌هایی درباره ایلها و طایفه‌های لرخرم‌آباد
  4. ایزدپناه، حمید. پیروان اهل حق در لرستان (جمع خانه و تنبور نوازی و تنبور نوازان). کاوه (مونیخ)، تابستان ۱۳۵۵، شماره 60
  5. فرهنگ فرق اسلامی:اهل حق
  6. دانشنامهٔ رشد: توزیع شهرهای ایران برحسب ارتفاع از سطح دریا
  7. دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد دهم، تهران ۱۳۸۰، ص. ۵۴۸-۵۴۹
  8. Rüdiger Schmitt: Die iranischen Sprachen in Gegenwart und Geschichte. Wiesbaden (Reichert) 2000,.
  9. Rüdiger Schmitt (Hg.): Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden (Reichert) 1989,
  10. ethnologue: Laki
  11. Britannica Online Encyclopedia: Kurdish language
  12. آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. انتشارات پرسمان. ۱۳۸۲
  13. ethnologue: Laki
  14. زبانها و گویش‌های ایران. منبع: کتاب تاریخ زبان فارسی نویسنده: دکتر پرویز ناتل خانلری
  15. فرهنگ کردی کرمانشاهی، علی اشرف درویشیان، (کردی به فارسی)، نشر سهند، تهران، ۱۳۷۵
  16. [Encyclopaedic ethnography of Middle-East and Central Asia: A-I, Volume 1 By R. Khanam]
  17. پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران