چشمه آب گرم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تسهیلات آب‌درمانی در روستای متعلق
چشمه آب گرم در پارک ملی‌ یلوستون آمریکا.
چشمه آب گرم روستای دلیر

چشمه آب گرم یا چشمه گرمابی مکانی است که به صورت مداوم آب گرم یا داغ از زمین خارج می‌شود. به خاطر درصد بالای مواد حل شده معدنی آب بعضی از این چشمه‌ها عده‌ای از آن‌ها استفاده درمانی می‌کنند.

تعاریف مختلف چشمه آب گرم[ویرایش]

برای چشمه آب گرم تعاریف مختلفی ارائه شده است:

  • هر نوع چشمه‌ای که توسط انرژی زمین‌گرمایی () گرم شود. [۱]
  • هر چشمه‌ای که دمای آب آن از دمای محیط بالاتر باشد. [۲]
  • چشمه‌ای که دمای آبش از دمای بدن (۳۷.۵ درجه ) بالاتر باشد. [۳] [۴][۵]
  • چشمه‌ای طبیعی‌ که دمای آن از دمای بدن بیشتر باشد. [۶] [۷]
  • چشمه‌ای طبیعی‌ که دمای آن از ۲۱.۱ درجه بیشتر باشد.[۸][۹][۱۰][۱۱]
  • بیرون زدن طبیعی‌ آب زیر زمینی‌ با دمای بالا.[۱۲]
  • نوعی از چشمه که از آن آب گرم، با دمایی حداقل ۶.۵ درجه بیشتر از دامی‌ هوای محیط، به سطح زمین می‌‌آید.[۱۳]
  • نوعی از چشمه که از آن آب گرم، با دمایی حداقل ۸.۳ درجه بیشتر از دامی‌ هوای محیط، به سطح زمین می‌‌آید.[۱۴]

استفاده‌های درمانی[ویرایش]

از آنجا که حلالیت آب گرم بالا تر است، املاح موجود در آب چشمه‌های آب گرم بسیار بالاست. این املاح، بسته به ساختار زمین شناسی منطقه، میتوانند شامل یونهای مختلف مانند کلسیم، لیتیوم و، حتی رادیوم، متفاوت باشند. بدلیل اعتقاد عامیانه به خواص طبی بعضی از این املاح، چشمه‌های آب گرم اغلب به مقاصد گردشگری با هدف درمانی تبدیل می‌شوند. [۱۵][۱۶][۱۷] بنا به نوشته روزنامه دنیای اقتصاد، تاسیسات آب‌درمانی کلیبر که در تیر ماه ۱۳۹۲ راه اندازی شد، بزرگ‌ترین مجتمع آب درمانی ایران است. این مجتمع در زمینی به وسعت 12870 متر مربع در فاز اول احداث شده که شامل استخرهای سرپوشیده با سقف متحرک زنانه، مردانه، سونا و جکوزی، مجموعه رستوران، بوفه، کافی شاپ، سالن‌های ورزشی، بدنسازی، فضای بازی کودکان، رختکن‌های مجهز، پارکینگ و نمازخانه به علاوه واحدهای تجاری می‌باشد.[۱۸]

چشمه‌های آب گرم ایران[ویرایش]

استان اردبیل با دارا بودن بیش از ۱۱۸ دهنه چشمه معدنی (به نقل از کتاب درمان با آب‌های معدنی تالیف تورج مهدیزاده - مریم پنجعلی اصل - انتشارات باغ اندیشه ۱۳۸۲) مقام اول را در ایران از این نظر داراست. از آن گذشته چشمه شابیل لاهرود با ظهور آب گرم با دمای ۵۰ درجه در ارتفاع ۲۷۰۰ متری، مرتفع‌ترین[نیازمند منبع] و گاومیش گلی سرعین پرآب‌ترین چشمه ایران[نیازمند منبع] از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

پس از سرعین در استان اردبیل؛ شهر آمل با داشتن بیش از ۲۶ دهنه آب معدنی گرم و سرد در رده دوم اهمیت واقع است. که بزرگترین آبگرم ایران در لاریجان آمل واقع شده است.[نیازمند منبع] از دیگر چشمه‌های آبگرم و معدنی مهم ایران که تاثیرات درمانی آنها به طور تجربی به اثبات رسیده، می‌توان به چشمه آب‌گرم فردوس در نزدیکی فردوس، چشمه‌های سیرچ و لاله‌زار در کرمان، گنو، خورگو و خمیر در هرمزگان، چشمه‌های معدنی متعدد در دامنه کوه تفتان در سیستان و بلوچستان، چشمه ورتون اصفهان، چشمه آبگرم دهلران، چشمه نیلو در بوشهر و چندین چشمه آبگرم در استان‌های فارس، کردستان، آذربایجان و خراسان اشاره نمود. برخی از این چشمه‌ها (مثل آبگرم فردوس، سیرچ کرمان و گنو بندرعباس) هر ساله شاهد خیل عظیمی از مسافرانی هستند که جهت آب‌درمانی به آنجا مراجعه می‌کنند. تاریخ استفاده از آب‌درمانی به هزاران سال قبل از میلاد مسیح برمی‌گردد و ارسطو و افلاطون و بقراط در این باره مطالب فراوانی دارند. در ایران هم ابن سینا و سایرین مطالبی در باب استفاده صحیح از آب‌درمانی نوشته‌اند و این موضوع گاه با خرافات نیز درهم آمیخته‌است. لکن مطالعات دانشمندان و پایان نامه‌های دانشجویی به خصوص در انگلستان به تدریج اثرات درمانی آن را اثبات نمود. آب‌های معدنی به واسطه مواد شیمیایی موجود در آنها و حرارت بالا و یا به دلیل وجود گازهای مختلف دارای کاربردهای متنوعی در امور زراعی و پرورش گیاهان و تولید محصولات گلخانه‌ای هستند. در صنایع غذایی نیز استفاده و استخراج گاز دی اکسید کربن فعلاً در ایران کاربرد دارد. در سایر موارد در دنیا برای پرورش آبزیان خاص یا استخراج گوگرد و فلزات نایاب از آنها، استفاده از دمای آب برای گرمایش منازل و کف خیابان‌ها و معابر و نیز برای تولید برق کاربرد دارند.

پانویس[ویرایش]

  1. "MSN Encarta definition of hot spring". Archived from the original on 2009-10-31. 
  2. Miriam-Webster Online dictionary definition of hot spring
  3. Wordsmyth definition of hot spring
  4. Infoplease definition of hot spring
  5. Random House Unabridged Dictionary, © Random House, Inc. 2006. definition of hot spring
  6. American Heritage dictionary, fourth edition (2000) definition of hot spring
  7. Allan Pentecost, B. Jones, R.W. Renaut (2003). "What is a hot spring?". Can. J. Earth Sci. 40 (11): 1443–6. Bibcode:2003CaJES..40.1443P. doi:10.1139/e03-083.  provides a critical discussion of the definition of a hot spring.
  8. Wordnet 2.0 definition of hot spring
  9. Ultralingua Online Dictionary definition of hot spring
  10. Rhymezone definition of hot spring
  11. Lookwayup definition of hot spring
  12. Columbia Encyclopedia, sixth edition, article on hot spring
  13. Don L. Leet (1982). Physical Geology (6th ed.). Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. ISBN 0-13-669706-2. "A thermal spring is defined as a spring that brings warm or hot water to the surface."  Leet states that there are two types of thermal springs; hot springs and warm springs.
  14. "Water Words Glossary - Hot Spring". NALMS. 2007. Retrieved 2008-04-04. [پیوند مرده]
  15. The web site of the Roosevelt rehabilitation clinic in Warm Springs, Georgia
  16. Web site of rehabilitation clinics in Central Texas created because of a geothermal spring
  17. http://takhinihotsprings.com/water.html Analytical results for Takhini Hot Springs geothermal water:
  18. http://tabriz.isna.ir/default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=22058

منابع[ویرایش]

[۱]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ چشمه آب گرم موجود است.