چشمه آب گرم

برای دیگر کاربردها، آبگرم (ابهام‌زدایی) را ببینید.

چشمه آب گرم روستای دلیر

چشمه آب گرم یا چشمه گرمابی مکانی است که به صورت مداوم آب گرم یا داغ از زمین خارج می‌شود. به خاطر درصد بالای مواد حل شده معدنی آب بعضی از این چشمه‌ها عده‌ای از آن‌ها استفاده درمانی می‌کنند.

چشمه‌های آب گرم ایران

استان اردبیل با دارا بودن بیش از ۱۱۸ دهنه چشمه معدنی (به نقل از کتاب درمان با آب‌های معدنی تالیف تورج مهدیزاده - مریم پنجعلی اصل - انتشارات باغ اندیشه ۱۳۸۲) مقام اول را در ایران از این نظر داراست. از آن گذشته چشمه قوتورسویی لاهرود با درجه اسیدی ۲٫۷ به عنوان اسیدی‌ترین چشمه دنیا^{[نیازمند منبع]} و چشمه شابیل لاهرود با ظهور آب گرم با دمای ۵۰ درجه در ارتفاع ۲۷۰۰ متری، مرتفع‌ترین^{[نیازمند منبع]} و گاومیش گلی سرعین پرآب‌ترین چشمه ایران^{[نیازمند منبع]} از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

پس از سرعین در استان اردبیل؛ شهر آمل با داشتن بیش از ۲۶ دهنه آب معدنی گرم و سرد در رده دوم اهمیت واقع است. که بزرگترین آبگرم ایران در لاریجان آمل واقع شده است.^{[نیازمند منبع]} از دیگر چشمه‌های آبگرم و معدنی مهم ایران که تاثیرات درمانی آنها به طور تجربی به اثبات رسیده، می‌توان به چشمه آب‌گرم فردوس در نزدیکی فردوس، چشمه‌های سیرچ و لاله‌زار در کرمان، گنو، خورگو و خمیر در هرمزگان، چشمه‌های معدنی متعدد در دامنه کوه تفتان در سیستان و بلوچستان، چشمه ورتون اصفهان، چشمه آبگرم دهلران، چشمه نیلو در بوشهر و چندین چشمه آبگرم در استان‌های فارس، کردستان، آذربایجان و خراسان اشاره نمود. برخی از این چشمه‌ها (مثل آبگرم فردوس، سیرچ کرمان و گنو بندرعباس) هر ساله شاهد خیل عظیمی از مسافرانی هستند که جهت آب‌درمانی به آنجا مراجعه می‌کنند. تاریخ استفاده از آب‌درمانی به هزاران سال قبل از میلاد مسیح برمی‌گردد و ارسطو و افلاطون و بقراط در این باره مطالب فراوانی دارند. در ایران هم ابن سینا و سایرین مطالبی در باب استفاده صحیح از آب‌درمانی نوشته‌اند و این موضوع گاه با خرافات نیز درهم آمیخته‌است. لکن مطالعات دانشمندان و پایان نامه‌های دانشجویی به خصوص در انگلستان به تدریج اثرات درمانی آن را اثبات نمود. آب‌های معدنی به واسطه مواد شیمیایی موجود در آنها و حرارت بالا و یا به دلیل وجود گازهای مختلف دارای کاربردهای متنوعی در امور زراعی و پرورش گیاهان و تولید محصولات گلخانه‌ای هستند. در صنایع غذایی نیز استفاده و استخراج گاز دی اکسید کربن فعلاً در ایران کاربرد دارد. در سایر موارد در دنیا برای پرورش آبزیان خاص یا استخراج گوگرد و فلزات نایاب از آنها، استفاده از دمای آب برای گرمایش منازل و کف خیابان‌ها و معابر و نیز برای تولید برق کاربرد دارند.

منابع

[۱]

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ چشمه آب گرم موجود است.