اسیدپاشی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قربانی اسیدپاشی، کامبوج

اسیدپاشی یکی از انواع شدید خشونت بوده که بیشتر علیه زنان صورت گرفته و ممکن است در مواردی منجر به مرگ قربانی نیز شود.[۱][۲][۳] اسیدپاشی حمله‌ای است که نه به قصد قتل، بلکه معمولا برای انتقام و نابودگی زندگی اجتماعی و آینده قربانی انجام می‌شود. اسید ماده‌ای است که قرن‌ها از شناخت آن می‌گذرد، اما به نظر نمی‌رسد که پدیده اسیدپاشی قدمتی بیشتر از صد و پنجاه سال داشته باشد. اسید مورد استفاده بیشتر اسید سولفوریک، اسید کلریدریک، اسید نیتریک و سود سوزآور (هیدروکسید سدیم) است، البته این ماده آخری از نظر شیمیایی در زمره اسیدها قرار نمی‌گیرد.[۴]

برای ترمیم محل اسیدپاشی باید شخص آسیب دیده از مواد پروئینی زیاد استفاده کند.[۵]

کشورهای درگیر[ویرایش]

اسیدپاشی در کشورهایی که از نظر توسعه اجتماعی و اقتصادی در وضعیت خوبی نیستند و شکاف جنسیتی و خشونت علیه زنان و کودکان در آنها زیاد است بیشتر دیده می‌شود. این پدیده در کشورهای زیادی در دنیا دیده می‌شود و در کشورهایی که شایع‌تر است، یعنی کشورهای جنوب آسیا، سابقه‌ای بیشتر از پنجاه سال ندارد. در افغانستان، در دوران حکومت طالبان مدرسه‌های دخترانه تعطیل شده و اسیدپاشی بر صورت دختران مدرسه‌ای مرسوم شده بود[۶]. در بنگلادش اسیدپاشی معمولاً شکلی از خشونت خانگی است.[۷] در ایران تقریباً در ۹۰درصد موارد اسیدپاشی، قربانی زنان هستند.[۸] برخی از خواستگارانی که در روابط عاشقانه شکست می‌خورند با اسیدپاشی بر صورت زن موردنظرشان (به قصد تخریب زیبایی وی) انتقامگیری می‌کنند[۱]. برخی از کارشناسان قوانین مربوط به اسیدپاشی را به اندازه کافی بازدارنده نمی‌دانند.[۹] از کشورهای بنگلادش، هند، پاکستان، کامبوج، ویتنام، لائوس، هنگ‌کنگ، چین، بریتانیا، آفریقای جنوبی، اوگاندا، جاماییکا و اتیوپی به عنوان کشورهایی نام برده می شود که این رفتار تهاجمی بیشتر در آن دیده می‌شود. این پدیده در ایران و افغانستان و عربستان سعودی و عراق هم وجود دارد.[۱۰]

انگلیس[ویرایش]

طبق آمار در بین سال های 2011 تا 2012 ، 105 مورد اسید پاشی در انگلستان گزارش شده است که از این بین هشتاد درصد قربانیان را زنان تشکیل میدادند[۱۱] [۱۲] در بین سالهای 2012 تا 2013 هم تعداد قربانیان اسید پاشی در انگلیس 130 نفر گذارش شد که بیشتر از نیمی از قربانیان را مردان تشکیل میدادند. انگیزه های اصلی این اقدامات به درستی مشخص نیست اما در این بین میتوان از سرقت ،خشونت خانگی و یا حمله های تصادفی نام برد .[۱۳]


آسیب‌های روحی و بدنی فرد قربانی[ویرایش]

اسیدپاشی آسیب شدیدی به قربانی وارد می کند که معمولا ماندگار است و علاوه بر آسیب های جسمی ماندگار از جمله نابینایی، می تواند آسیب های روانی جدی مثل افسردگی، اختلال تنش‌زای پس از رویداد (PTSD)، اضطراب، حملات اضطرابی، اختلالات خوردن و حتی اعتیاد و خودکشی را به همراه داشته باشد. اسید به علت خاصیت خورندگی و گرمایی که ایجاد می‌کند به بافت ها آسیب می‌زند. معمولا صورت قربانی هدف اسیدپاشی قرار می گیرد. غالبا خطر مشکلات تنفسی، عفونت خون (سپتی‌سمینارسایی کلیه و نهایتا مرگ قربانیان اسیدپاشی را تهدید می‌کند. اسید باعث مرگ بافت (نکروز) و سوختگی آن می‌شود، بعد از از بین بردن پوست، چربی زیر پوست را حل کرده و به عضلات و حتی استخوان نفوذ می‌کند. در حمله به صورت، معمولا پلک و مژه و لبها کاملا از بین می‌روند و بینی و گوش هم ممکن است کاملا تخریب شود. شدت ضایعه به نوع و غلظت اسید، مدت زمانی که پس از حمله، شستشو و رقیق شدن شدن اسید انجام می‌شود، و سرعت انتقال قربانی به مرکز تخصصی بستگی دارد.[۱۴]

قربانیان[ویرایش]

  • مهناز کاظمی به دلیل دادن دادخواست طلاق، توسط شوهرش مورد حمله اسیدپاشی قرار گرفت. او ۲۱ بار صورتش را عمل جراحی کرده و پزشکان برای ساختن بینی یک ماه دست چپ وی را به صورتش وصل کرده بودند. محمد مصطفایی وکیل دادگستری وکالت وی را به صورت رایگان به عهده گرفت و توانست پس از سه ماه از زمان وقوع جرم مقدمات دستگیری همسر فراری مرتکب جرم را فراهم کند. مهناز اکنون به صورت ناشناس با دو دختر خردسالش در محلی مخفی زندگی می‌کند.[۱۵]
  • آمنه بهرامی یک مهندس الکترونیک است که بعد حادثه اسیدپاشی، با وجود ۱۷ بار عمل جراحی، بینایی و پوست صورتش را از دست داد. خواستگار او به دلیل شنیدن «جواب نه» به صورت آمنه اسید پاشید.[۱۶][۱۷]
  • سارا، دختری ۲۶ ساله بود که مردی موتورسوار در خیابان راه را بر او بست و بر صورتش اسید پاشید. سارا به بیمارستان منتقل شد اما درگذشت. انگیزه اسیدپاشی و هویت موتورسوار فاش نشد.[۱]
  • داریوش اقبالی خوانندهٔ ایرانی از قربانیان اسیدپاشی بوده‌است.[۱۸]
  • سید داوود روشنایی، در سال ۸۴ به دست یک مرد ناشناس و به دلایل نامعلومی قربانی اسید پاشی شد. او در این حادثه چشم چپ خود را از دست داد و گردن، قسمت‌هایی از قفسه‌سینه، دست و پایش نیز در این حادثه دچار صدماتی شد این درحالی است که چشم راستش نیز دارای بینایی ۲۰ درصدی است.[۱۹]
  • بامداد اواخر اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۰ مردم روستای «برات‌آباد» شهرستان بم با صدای فریادهای «کمک» زنی جوان به نام سمیه روبرو شدند که بلند فریاد می‌زد: «سوختم» و از مردم درخواست آب می‌کرد. هرچند همسایه‌ها در لحظات اولیه تصور می‌کردند که این زن ۲۴ ساله دچار برق‌گرفتگی شده‌است، اما هنگامی که صورت تخریب شده او و دختر دو و نیم ساله‌اش رعنا را دیدند متوجه شدند که این زن قربانی اسیدپاشی شوهر معتادش شده‌است. [۲۰]

در ایران کارشناسان معتقدند که بسیاری از موارد اسیدپاشی مشخص نمی‌شود، مواردی که در مناطق دورافتاده اتفاق می‌افتد، مواردی که شدت و وسعت جراحت کم است و مواردی که به دلایل مختلف بدرستی گزارش نمی‌شوند.

پژوهش‌های مربوط[ویرایش]

یکی از معدود پژوهش‌ها در این زمینه، در مدت شش سال، از خرداد ۱۳۸۳ تا مهر ۱۳۸۹، بر روی ۵۹ مورد اسیدپاشی در بیمارستان سوختگی مطهری تهران انجام شده است.[۲۱]

بر اساس این پژوهش ۵۱ درصد قربانیان مرد و ۴۹ درصد زن بودند و پنج نفر از آنها زنده نماندند. صورت و نواحی فوقانی تنه بیشتر از هر جای دیگری هدف حمله قرار گرفته بودند و اسیدپاش معمولا یکی از اعضای نزدیک خانواده یا بستگان بوده است.

بیشترین دلیل اسیدپاشی، خواستگاری ناموفق، رابطه خارج از چارچوب ازدواج یا درخواست طلاق بود. عواملی مثل فقر، وضعیت بد اجتماعی و اقتصادی و کلاهبرداری مالی هم از دیگر عوامل شایع بودند.

بیشتر قربانیانی که در این تحقیق بررسی شدند (۷۱ درصد) متاهل بودند. نیمی از زنان هدف حمله شوهر یا بستگان دیگر قرار گرفته بودند و بقیه آنها هدف افراد غریبه.

مردان قربانی نیز در بیشتر موارد هدف حمله افراد غریبه (۳۶%)، نامعلوم (۳۵%)، در حین دعوا (۱۷%) یا قربانی حمله همسرشان (۱۲%) بودند.

متوسط سن قربانیان ۳۶ سال و متوسط سوختگی ۳۰ درصد بود. اکثر قربانیان مرد مجرد و اکثر قربانیان زن متاهل بودند.

کمک به قربانی در محل حادثه[ویرایش]

در صورت مواجهه با اسیدپاشی ابتدا از ایمنی خود مطمئن شوید و بعد به کمک قربانی بروید.

بلافاصله از دیگران و از اورژانس کمک بخواهید.

ریختن مداوم آب (ولرم) بر روی نواحی سوخته مهمترین راه کمک است. این کار حداقل نیم ساعت ادامه دهید.

دقت کنید که ریختن آب بر روی صورت طوری نباشد که تنفس را مختل کند.

اگر مطمئن هستید که با اسید تماس پیدا نمی‌کنید سعی کنید لباس، جواهر و ساعت قربانی را در حالی که به آب ریختن ادامه می‌‌دهید خارج کنید.

لباس را بعد از خیس کردن در بیاورید و اگر لباس به بدن چسبیده از این کار منصرف شوید.

از استفاده از یخ، روغن، انواع کرم یا مواد دیگر پرهیز کنید.

از پتو و حوله و دیگر پوشش های پرزدار استفاده نکنید. مناسبترین پوشش گاز استریل است.

به نواحی آسیب دیده دست نزنید و آن را دستکاری نکنید.

اسیدپاشی‌های زنجیره‌ای اصفهان[ویرایش]

نوشتار اصلی: حادثه اسیدپاشی‌های زنجیره‌ای در اصفهان

اصفهان در پاییز سال ۱۳۹۳ بنابر گفته‌های مسئولان استان و کادر درمانی بیمارستان فیض اصفهان شاهد ۴ مورد اسیدپاشی در بازهٔ زمانی کوتاهی بوده است. مسئولان انگیزه این اسیدپاشی‌ها را خصومت شخصی اعلام کرده‌اند این در صورتی است که قربانیان وجود هرگونه خصومت شخصی را رد می‌کنند اما وجه مشترک بیشتر قربانیان نداشتن پوشش چادر، ماشین سواری کردن و حضور در محدودهٔ خیابان مهرداد و دروازه شیراز است.[۲۲][۲۳][۲۴] بنا به گفته احمد سالک نماینده مردم اصفهان، در میان قربانیان یک زن محجبه با پوشش چادر نیز بوده است.[۲۵] در همین مورد مسئولان واکنش هایی را داشته اند:

  • معاون سیاسی امنیتی استاندار اصفهان،رسول یاحی: «اقدامات امنیتی که برای مقابله و دستگیری عاملان این جنایت انجام شده است قابل رسانه‌ای شدن نیست، اما شهروندان استان اصفهان بدانند که مسئولان استانی همه توان و انرژی خود را برای رسیدن به نتیجه نهایی به کار گرفته‌اند.»[۲۶]
  • امام جمعه اصفهان:«یک زن با بدترین وضع به خیابان بیاید مجازاتش این نیست.»[۲۷]
  • سردار اشتری، جانشین فرمانده نیروی انتظامی: «چهار فقره اسیدپاشی در اصفهان گزارش شده است که البته با تلاش پلیس شماری از متهمان دستگیر شده‌ اند و تحقیقات ادامه دارد.»[۲۸]
  • معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده،شهیندخت مولارودی:«لازم است تدابیری برای مقابله با خشونت علیه زنان اتخاذ شود و این تدابیر باید در حوزه بازدارندگی قانونی و حمایتی باشد.»[۲۹]
  • آیت الله کمیل کاوه رئيس انصار حزب‌الله اصفهان:«متاسفانه یا خوشبختانه اصلا از این موضوع خبر ندارم.یک انسان مسلمان اگر یک ذره دین هم داشته باشد اصلا فکر این کار به سرش نمی‌زند[۳۰]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «اسیدپاشی جان یک دختر را گرفت». رادیو زمانه، ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۰۸. 
  2. مجتبی در قم به جرم اسیدپاشی به صورت مرد دیگر نابینا می‌شود
  3. LOVE IS ALL - ماجرای اسیدپاشی به صورت داریوش
  4. اسیدپاشی، زخمی بر چهره جامعه بی‌بی‌سی فارسی
  5. «چگونه به قربانیان اسیدپاشی کمک کنیم». سایت بیدارزنی. 
  6. «در قندهار بر صورت دختران دانش‌آموز اسید پاشیده شد». وب‌گاه کانون زنان ایرانی، ۲۲ آبان ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۰۸. 
  7. «A Voice for the Victims». اشپیگل، ۰۳/۱۷/۲۰۰۶. بازبینی‌شده در ۸ آوریل ۲۰۰۹. 
  8. «راهکارهای قانونی مجازات اسیدپاشی». روزنامه همشهری (بازنشر در وبگاه آفتاب)، ۲۷ آذر ۱۳۸۴. بازبینی‌شده در ۸ آوریل ۲۰۰۹. 
  9. محمد مصطفایی. «آیا قوانین اسیدپاشی بازدارنده‌اند؟». وبگاه روزنامه جام جم، ۱۱ آذر ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۸ آوریل ۲۰۰۹. 
  10. اسیدپاشی، زخمی بر چهره جامعه بی‌بی‌سی فارسی
  11. «http://www.mashreghnews.ir/fa/mobile/357048»+‎(فارسی)‎. /www.mashreghnews.ir، http://www.mashreghnews.ir/. 
  12. «http://www.feministtimes.com/feminism-in-london-shabina-begum-acid-violence/». 
  13. (انگلیسی)www.ibtimes.co.uk، ۰۷ دسامبر ۲۰۱۴، http://www.ibtimes.co.uk/police-doctors-express-alarm-rise-number-acid-attacks-1463289. 
  14. اسیدپاشی، زخمی بر چهره جامعه بی‌بی‌سی فارسی
  15. فریده غائب. «مهناز؛ یک قربانی اسیدپاشی در انتظار بیست و یکمین عمل جراحی». کانون زنان ایرانی، ۳۰ اسفند ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۸ آوریل ۲۰۰۹. 
  16. «تصاویری از یک قربانی اسیدپاشی در دادگاه». شهاب‌نیوز، ۲۰ مرداد ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۸ آوریل ۲۰۰۹. 
  17. «اعترافات پسر اسیدپاش در برابر دختر قربانی». وب‌گاه ایرانیان انگلستان، ۷ آذر ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۸ آوریل ۲۰۰۹. 
  18. وبلاگ خواندنی‌های مجله‌های قدیمی به نقل از مجله ستارهٔ سینما، شمارهٔ ۲۳۰، اردیبهشت ۱۳۵۷
  19. خبرگزاری دانشجویان ایران)
  20. خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)
  21. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3293230/#B3
  22. «پلیس ۴ مورد اسیدپاشی در اصفهان را تایید کرد». بی بی سی فارسی. بازبینی‌شده در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۴. 
  23. «زنان قربانی اسیدپاشی اصفهان: کسی با ما خصومت شخصی ندارد». دویچه وله فارسی. بازبینی‌شده در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۴. 
  24. اسیدپاشی در اصفهان؛ 'پرونده در دست بررسی است' بی‌بی‌سی فارسی
  25. http://www.tabnak.ir/fa/news/443367/%DB%8C%DA%A9-%D8%B2%D9%86-%DA%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86
  26. «‌گفتگوی ایسنا باقربانیان اسید‌پاشی اصفهان». ایسنا، ۲۶ مهر ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۴. 
  27. «واکنش امام جمعه اصفهان به اسیدپاشی های اخیر: یک زن با بدترین وضع به خیابان بیاید مجازاتش این نیست». خبر آنلاین، 27 مهر 1393. بازبینی‌شده در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۴. 
  28. «دستگیری متهمان اسید پاشی در اصفهان؛ واکنش معاون رئیس جمهور». شبکه خبر، ۲۶ مهر ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۴. 
  29. «دستگیری متهمان اسید پاشی در اصفهان؛ واکنش معاون رئیس جمهور». شبکه خبر، ۲۶ مهر ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۴. 
  30. «اسيدپاشي؛ واکنش مسئول انصار اصفهان». بهار نیوز، ۲۶ مهر ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۴.