پرسفونه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اساطیر یونان باستان
Dante Gabriel Rossetti - "Persephone".jpg
پرسفونه
یونانی: Περσεφόνη
عنوان: ملکه هادس
جنسیت: مؤنث
پدر: زئوس
مادر: دمتر
همسر: هادس
فرزندان: زاگرئوس
وابستگان: آریون
موضوع‌های اساطیر یونان باستان

آ ا ب پ ت ج چ خ د ر ز ژ س
ش ف ک گ ل م ن و ه ی

پرسفونه (به یونانی: Περσεφόνη) (به انگلیسی: Persephone)، در اسطوره‌های یونان ملکه جهان زیرزمینی و همسر فرمانروای مردگان هادس است. او را کورئه Kore به معنی دختر نیز می‌نامند. رومی‌ها آن را با نام پروسرپینا می‌شناسند. نام او به معنی «کسی که نور را نابود ساخت» است.[۱]

فرزند ربوده شده زئوس و الهه حاصلخیزی دمتر بود. پرسفونه یک زن جوان زیبا بود که همه او را دوست داشتند، حتی هادس نیز او را برای خود می‌خواست. یک روز وقتی او در حال جمع کردن گل‌ها در دشتی به نام «انا» بود، ناگهان زمین شکافته شد و هادس از آن بیرون آمد و پرسفونه را ربود. هیچ کس غیر از زئوس و ایزد جوان خورشید، هلیوس متوجه این ماجرا نشد.

هنگامی که زمین زیر پای پرسفونه دهان گشود و او را به هادس رهنمون شد، پرسفونه فریادی از وحشت برآورد که دمتر صدای او را شنید و مشعل به دست، به جستجوی دختر خویش برآمد: کاری که در مراسم آئینی کورئه کاربرد یافت. سرانجام هلیوس آشکار کرد که چه اتفاقی افتاده‌است. دمتر بسیار خشمگین شد و خود را در تنهایی اسیر کرد، و بدین سبب زمین، حاصلخیزی خود را از دست داد. زئوس با دانستن این که این موضوع بیشتر از این نمی‌تواند ادامه پیدا کند، هرمس را نزد هادس فرستاد تا پرسفونه را آزاد کند. هادس با بی میلی این درخواست را قبول کرد. اما قبل از اینکه او آنجا را ترک کند، به او یک انار داد و وقتی او آن را خورد، ناچار بود نیمی از سال را نزد هادس در جهان زیرین باشد و نیمی را نزد مادرش روی زمین. وقتی پرسفونه نزد هادس است، دمتر دست از کار می‌کشد و به گیاهان اجازهٔ رشد نمی‌دهد و به کُنجی می‌رود و بازگشت دخترش را انتظار می‌کشد و با بازگشت پرسفونه، دوباره به جهان می‌پردازد و از زمین گیاه می‌روید و جهان دوباره بارآور خواهد شد. صدای پای پرسفونه که نزد مادرش باز می‌گردد، برای زمین و گیاهان و جانوران به مانند پیک بهار است.[۲]

در جهان زیرین پرسفونه هم ملکه‌ است و هم راهنمای ارواح مردگان. پرسفونه معمولاً به مانند یک ایزدبانوی جوان که خوشه‌ای دانه یا مشعلی شعله‌ور در دست دارد به تصویر کشیده می‌شد. گاهی اوقات نیز او در کنار مادرش دمتر، و استاد کشاورزی تریپتولموس نشان داده می‌شد. در زمان‌های دیگر او را همراه با همسرش هادس بر تخت سلطنت تصویر می‌کردند.

مراسم آیینی بزرگداشت پرسفونه در الوزیس[ویرایش]

اسطوره پرسفونه خاستگاه مراسم آیینی سالیانه راز انگیز در الوزیس و بسیاری از شهرهای دیگر یونان و از بزرگ‌ترین جشن‌های یونان باستان بود و هر پنج سال یک بار این جشن باشکوهی بیش‌تر از جشن‌های سالانه و به هنگام کشت و با نام جشن الوزیس برگزار می‌شد. این جشن با شستشو و تعمید در دریا و شاید تدهین با روغن؛ سرودخوانی و مراسم آیینی رقص و حرکات نمادین مشعل‌هایی که در دست داشتند و نماد رشد غلات بود انجام می‌شد. در این جشن راز آمیز، دیمیتر و پرسفونه دو خدابانوی مستقل بودند: کورئه نماد دانه غلات و هم بدین دلیل است که چهار ماه از سال را در زیر زمین و نزد هادس باز می‌گردد و هشت ماه را بر روی زمین نزد مادرخود زندگی می‌کند. در این اسطوره تریپتولموس، رسول دیمیتر با گردونه‌ای بالدار که بال گردونه مارهایی بالدار است، به سراسر زمین سفر می‌کند و به مردم کشاورزی می‌آموزد. تریپتولموس به معنی شخم سه کاره رها شده و زمینی است که در آن دانه کشت می‌شود. در مراسم آیین الوزیس، دیمیتر را قهرمان اسطوره‌ای دیگری همراهی می‌کند که پسر زئوس، و در روایتی همسر دیمیتر است.

منابع[ویرایش]

  1. “Persephone Greek queen of Underworld”. theoi project. Retrieved October 3, 2015. 
  2. Micha F. Lindemans. “Persephone”. pantheon.org. Retrieved October 3, 2015. 
  • پین سنت، جان؛ (۱۳۸۷) شناخت اساطیر یونان، ترجمهٔ باجلان فرخی، تهران، اساطیر، چاپ دوم.