موز (اسطوره)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

در اساطیر یونانی دختران زئوس، خدای خدایان، موز یا موزه (به یونانی: Μοῦσαι) (به انگلیسی: The Muse) نامیده می‌شدند. در افسانه‌های اولیه آن‌ها ۹ خواهر با یک اندیشه، روح و دل بودند و همه میوز نامیده می‌شدند. چنانچه این دخترها به مردی ابراز عشق می‌کردند، آن مرد از هر نوع تشویشی دور می‌شد و آرامش می‌یافت و از تمام مردان مقدس جایگاهی بالاتر می‌یافت. در زبان امروز به شخص الهام‌دهنده هنرمند میوز می‌گویند.

اسطوره‌شناسی[ویرایش]

اواخر قرن دوم پیش از میلاد ۳ میوز اصلی به نام‌های Aoede (به معنای صدا و نغمه و موسیقی)، Melete (به معنای ممارست کردن و ورزیدن) و Mneme (به معنای حافظه) شناخته می‌شدند، این سه پیش‌تر از آن‌هم در معبد دلفی پرستیده می‌شدند اما نام‌های متفاوتی داشتند. در اساطیر اولیه میوزها در مجموع الهه‌های هنر و شاعرانگی بودند و تفکیکی در شاخه‌های مختلف وجود نداشت اما در قرون بعدی به تدریج فردیت یافته و هر یک الهه یکی از سبک‌های هنری شدند. جدول زیر این تقسیم‌بندی را نشان می‌دهد.

نام یونانی معنی تصویر الهه‌ی...
کالیوپه سخنوری Calliope.jpg موز مهتر و الهه شعر حماسی
کلیو با شکوه، خیلی خوب Clio.jpg تاریخ
اراتو (Erato) عاشق، شیفته Erato.jpg شعر عاشقانه و شهوانی و آوازهای ازدواج و زناشویی
ائوترپه (Euterpe) کامیابی و لذت VichtenEuterpe.jpg شعر ازدواج و زناشویی
Melpomene سرود خوان، مناجات‌کننده Melpomene-Simmons-Highsmith-detail-1.jpeg تراژدی
Polyhymnia یا Polymnia خواننده سرود مذهبی Francesco del Cossa 001.jpg آهنگ و نغمه روحانی
Terpsichore شوق رقص Satue of Terpsichore - detail.JPG رقص و آواز
Thalia باطراوت و شاداب‌کننده Thalia.jpg اشعار روستایی و خنده‌دار
اورانیا (Urania) آسمانی Urania (M.A.N. Madrid) 01.jpg طالع‌بینی و ستاره‌شناسی

کاربرد امروزی[ویرایش]

در زبان امروزی به شخصی که باعث تحریک خلاقیت و ایجاد انگیزه در هنرمند می‌شود، موز (به انگلیسی: Muse) گفته می‌شود، این شخص غالباً موضوع اثر هنری نیز می‌شود. به‌عنوان نمونه کاربرد لغت میوز برای جان لنون و یوکو اونو که باعث الهام و تحریک هم شده و موضوع اثر یکدیگر می‌شدند، و یا برای مخاطبان عشق پیکاسو نمونه‌هایی از کاربرد میوز در زبان امروزین هستند (رابطه پیکاسو با زنان از مراحل عاشقانه شروع می‌شد و به بحران و جدایی کشیده می‌شد و تمام این تغییرات رابطه آنها در آثار پیکاسو بازتاب می‌یافت). الهام بخش یک هنرمند نباید الزاماً یک شخص حقیقی باشد تا موز نام گیرد و افراد خیالی و حتی موضوعات متافیزیکی نیز به عنوان الهام‌دهنده‌های هنری وجود داشته‌اند.

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ موز (اسطوره) موجود است.