کروموزوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از فام‌تن)
پرش به: ناوبری، جستجو
NHGRI human male karyotype.png

کروموزوم یک ساختار بسته بندی شده و سازمان یافته شامل بیشتر دی ان ای از یک ارگانیسم زنده است. کروموزوم ها به طور عادی در زیر میکروسکوپ نوری تنها زمانی که سلول میتوز باشد قابل مشاهده است.

پروتئین اصلی که در یوکاریوت‌ها مسئول بسته‌بندی دی‌ان‌ای است هیستون نام دارد. سلول‌های یوکریوتی تعداد مشخصی کروموزوم دارند.

هر انسان در مجموع 46 کروموزوم دارد که هنگام لقاح نصف میشود. از این 46 کروموزوم دو کروموزوم جنسی اند و جنسیت را مشخص می کنند. هر انسان به هنگام لقاح 23 کروموزوم از اسپرم پدر و 23 تخمک از مادر دریافت میکند. سلول‌های تخمک و اسپرم‌ها پلوئید هستند یعنی دارای یک سری از هر کروموزوم‌ند.
سلول‌های پروکاریوتی (پیش هسته‌ای باکتری‌ها) معمولاً دارای یک کروموزوم می‌باشند. البته باکتری‌هایی هم هستند که دارای چند کروموزوم می‌باشند اما این باکتری‌ها نادر هستند. کروموزوم باکتری‌ها به صورت حلقوی است. باکتری‌ها (و برخی مخمرها) علاوه بر کروموزوم اصلی دارای یک یا چند پلاسمید نیز می‌باشند. انسان سالم دارای ۲۳ جفت فام‌تن است. ۲۲ جفت فام‌تن که تعیین‌کننده منش‌های ارثی به غیر از جنس (نر و ماده) است و خودتن (اتوزوم) نامیده می‌شود. یک جفت دیگر را فام‌تن جنسی می‌گویند. فام‌تن‌های جنسی در مردان طبیعی به صورت XY و در زنان طبیعی XX است.

کروموزوم همتا[ویرایش]

به کروموزوم‌هایی می‌گویند که از نظر اندازه، شکل و محتوای ژنتیکی همانند اند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • غفاری، سعید رضا، ژنتیک برای کارشناسان نظام سلامت، تهران" انتشارات اندیشه سرا, ۱۳۸۵
  • کتاب زیست سال سوم دبیرستان