باستان‌ژنتیک خاور نزدیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

باستان‌ژنتیک خاور نزدیک، به بررسی دی.ان.آ یا دی.ان.آ باستانی می پردازد، و تک‌گروه و هاپلوتایپ مادری و پدری اسکلت های برجای مانده از جمعیت‌های خاور نزدیک باستان ( حوزه دریای مدیترانه: مصر، عربستان، شام، میان‌رودان و آناتولی) را پیدا می‌کند. پروژه ژنوگرافیک نشنال جئوگرافیک یکی از این پژوهش‌هاست.

شام[ویرایش]

مصر[ویرایش]

بررسی ژنتیکی مصریان salam[ویرایش]

ایران[ویرایش]

نوشتار(های) وابسته: مردمان ایرانی

بتازگی در سال 2013 پژوهشی در خصوص پراکندگی ژنتیکی اقوام ساکن ایران شامل فارس ها، کردها، آذری ها، سیستانی ها و ...) انجام شده است. طبق این بررسی فارس ها، ارمنی ها و قشقایی ها قرابت زیادی با یکدیگر دارند. طبق این پژوهش ها آذری های ایران بیشتر با گرجی ها قرابت دارند تا دیگر اقوام ساکن ایران. حال آنکه آذری های ناحیه قفقاز ویژگی ژنتیکی متفاوتی از آذری های ساکن ایران دارند و موقعیتی میان آذری ها/گرجی ها از یک سو و ایرانی ها/ترک ها از سوی دیگر دارند. [۱][ارجاع دست‌دوم]

رایج ترین رده دی‌ان‌ای میتوکندریایی در ایران، موسوم به U3b3، محدود به جمعیت های ساکن ایران و قفقاز است، در حالی که زیرخوشه U3b1a با کل ناحیه خاورمیانه مشترک است. [۲]

مردم گیلان و مازندران[ویرایش]

پژوهش دیگری که در خصوص جمعیت های مردم گیلکی و مازندرانی شمال ایران انجام شده است، بررسی کروموزوم Y نشان می دهد که آنان با مردم قفقاز جنوبی اشتراک ژنتیکی دارند. نشانه های زبان شناختی شباهت زبان مازندرانی و زبان گیلکی با زبان های قفقازی نیز مؤید این فرضیه است. اما اما دی‌ان‌ای میتوکندریایی گیلکی و مازندرانی ها مشابه دیگر اقوام ساکن ایران است. سناریوی محتمل آن است که مردانی از ناحیه قفقاز جنوبی به سواحل جنوبی دریای خزر آمده و با زنانی از جمعیت های ساکن در این ناحیه وصلت کرده اند.[۳]

آذری ها[ویرایش]

مطالعات ژنتیکی نشان داده که آذربایجانی‌های قفقاز هم از نظر میتوکندری دی‌ان‌ای، که فقط از مادر منتقل می‌شود و هم از نظر کروموزوم ایگرگ، که فقط از پدر به ارث می‌رسد، به همسایگان جغرافیایی خود یعنی اقوام قفقازی (گویشوران به زبان‌های قفقازی) شبیه ترند تا به خویشان زبانی خود یعنی اقوام ترک‌تبار در نقاط دیگر. مطالعات ژنتیکی دیگر در مورد ارمنی‌ها قوم همسایه هندواروپایی زبان آذربایجانی‌ها هم نشان داده که شباهت ژنتیکی آن‌ها هم در نسب مادری و هم در نسب پدری به همسایگان قفقازی بیشتر از هم‌زبانان هندواروپایی است. خصوصیات ژنتیکی قفقازی‌ها نیز در مجموع چیزی بین اروپائی‌ها و ساکنان خاورمیانه‌است که نسب مادری شباهت بیشتری را به اروپائی‌ها و نسب پدری شباهت بیشتری را به خاورمیانه‌ای‌ها نشان می‌دهد. این نتایج ایده جابجایی زبانی آذربایجانی‌ها را تقویت می‌کند و نشان می‌دهد که گروه‌های مهاجر آن قدر کوچک بوده‌اند که سهم ژنتیکی آن‌ها در جمعیت فعلی قابل مشاهده نیست.[۴][۵][۶][۷] بر مبنای یک مقاله منتشر شده در سال ۲۰۱۳، که مقایسه‌ای است در مورد ساختار ژنتیکی ۳۵۲ ایرانی، با وجود اینکه تنوع ژنتیکی کل ایرانیان بسیار بالا است، اما آذری‌های ایران قرابت ژنتیکی نزدیکتری بامردم گرجی در مقایسه با گروه‌های ایرانی و همچین آذری‌های قفقاز دارند. این مقاله همچنین اشاره می‌کند که آذری‌های ساکن جمهوری آذربایجان با وجود منشأ مشترک با آذری‌های ایران نسبت به آذری‌های ایران شباهت بیشتری به گروه‌های ایرانی دارند و بین فارسی‌زبانان و اهالی ترکیه از یک طرف وآذری‌های ایران ومردم گرجی از طرف دیگر قرار می‌گیرند.[۸] باور غالب دانشمندان بر این است که آذربایجانی‌های امروز از نسل آلبانیای قفقاز[۹][۱۰]

آناتولی[ویرایش]

پانوشت[ویرایش]

  1. Derenko, M., Malyarchuk, B., Bahmanimehr, A., Denisova, G., Perkova, M., Farjadian, S., & Yepiskoposyan, L. (2013). Complete Mitochondrial DNA Diversity in Iranians. PloS one, 8(11), e80673.
  2. "Complete Mitochondrial DNA Diversity in Iranians". Retrieved 2 January 2015. 
  3. "Concomitant Replacement of Language and mtDNA in South Caspian Populations of Iran". Retrieved 4 April 2014. 
  4. http://web.archive.org/web/20041030073607/http://www.eva.mpg.de/genetics/pdf/Y-paper.pdf
  5. "Azerbaijani (people)" Encyclopædia Britannica
  6. An Introduction to the History of the Turkic Peoples by Peter B. Golden. Otto Harrasowitz (1992), ISBN 3-447-03274-X. Retrieved 8 June 2006.
  7. »Turkic Peoples", Encyclopedia Americana, volume 27, page 276. Grolier Inc. , New York (1998) ISBN 0-7172-0130-9. Retrieved 8 June 2006.
  8. Derenko, M. , Malyarchuk, B. , Bahmanimehr, A. , Denisova, G. , Perkova, M. , Farjadian, S. , & Yepiskoposyan, L. (2013). Complete Mitochondrial DNA Diversity in Iranians. PloS one, 8(11), e80673.
  9. Kobishchanov, Yuri et al. Axum. Pennsylvania State University Press, 1979; p. 89
  10. Ronald G. Suny: What Happened in Soviet Armenia? Middle East Report, No. 153, Islam and the State. (Jul.  – Aug. , 1988), pp. 37–40.

منابع[ویرایش]

  • Cruciani، F.; La Fratta، R.، Torroni، A.، Underhill، P. A.، Scozzari، R. (۲۰۰۶). "Molecular Dissection of the Y Chromosome Haplogroup E-M۷۸ (E۳b۱a): A Posteriori Evaluation of a Microsatellite-Network-Based Approach Through Six New Biallelic Markers." Human Mutation ۹۱۶ April ۲۰۰۶.
  • King، R. J.; Ozcan، S. S.، Carter، T.، Kalfoglu، E.، Atasoy، S.، Triantaphyllidis، C.، Kouvatsi، A.، Lin، A. A.، Chow، C-E. T.، Zhivotovsky، L. A.، Michalodimitrakis، M.، Underhill، P. A.، (۲۰۰۸). "Differential Y-chromosome Anatolian Influences on the Greek and Cretan Neolithic." Annals of Human Genetics ۷۲ Issue ۲ March ۲۰۰۸: ۲۰۵-۲۱۴.
  • Shen، P; Lavi T، Kivisild T، Chou V، Sengun D، Gefel D، Shpirer I، Woolf E، Hillel J، Feldman MW، Oefner PJ (۲۰۰۴). "Reconstruction of Patrilineages and Matrilineages of Samaritans and Other Israeli Populations From Y-Chromosome and Mitochondrial DNA Sequence Variation." Human Mutation ۲۴: ۲۴۸-۲۶۰
  • Zalloua، P.، Wells، S. (۲۰۰۴) “Who Were the Phoenicians?” National Geographic Magazine، October ۲۰۰۴.
  • جدول تک گروه ها بر اساس اقوام ساکن خاورمیانه

پیوند به بیرون[ویرایش]