الفبای عربستانی جنوبی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
الفبای عربی جنوبی باستان
Panel Almaqah Louvre DAO18.jpg
کتیبه‌ای مرمری به خط المسند، الفبای باستانی پادشاهی یمنی سباء
نوع ابجد
زبان‌ها گعز، عربی جنوبی باستان
دورهٔ زمانی سده‌های ۹ پیش از میلاد تا ۷ پس از میلاد
سامانهٔ مادر
هیروگلیف مصری
سامانهٔ فرزند گعز[۱][۲]
سامانهٔ خواهر الفبای فنیقی
ISO 15924 Sarb, 105
جهت Right-to-left
مخفف یونیکد Old South Arabian
دامنه یونیکد U+1BC0–U+10A7F

الفبای عربستانی جنوبی باستان یا یمنی باستان یا المُسنَد شاخه‌ای از الفبای نیاسینایی می‌باشد که در سده ۹ (پیش از میلاد) پدیدآمد.

این الفبا در زمان باستان برای نگارش زبان عربی جنوبی در یمن و گویش‌های صبایی، قطبانی، حدرامی، مینایی، حمیاری و زبان نیاحبشی-سامی در دمت به کار برده‌می‌شد. این دبیره در آغاز در سده نهم پیش از میلاد در اکله گزی در اریتره و در سده ۸ (پیش از میلاد) در یمن و بابل پدیدار گشت. این دبیره در ۵۰۰ (پیش از میلاد) به برنایی رسید و تا سده ۷ (میلادی) به کار می‌رفت. در این زمان الفبای عربی جایگزین آن شد. در اتیوپی این الفبا برناتر شده و الفبای گعز را ساخت. ریخت شکسته این دبیره با نام خط زبور حروف کوچک عربی جنوبی برای نگارش روزانه بر روی چوب کاربرد داشت.

ویژگی‌ها[ویرایش]

از ویژگی‌های این الفبا چنین است که[۳]:

دارای ۲۹ حرف میباشد

از راست به چپ و همچنین بر عکس نیز نوشته می‌شود

حروف الفبا بصورت منفصل نوشته می‌شوند

شکل حرف الفبا در هر موضعی از کلمه یکسان است و تغییر نمی‌کند

برای فاصله انداختن بین واژگان از یک خط عمود استفاده می‌شود

در هنگام تشدید حرف دو بار نوشته می‌شود

حروف الفبا بدون نقطه و حرکت هستند

الفبا[ویرایش]

الفبای عربی جنوبی
نماد
واج‌نویسی
IPA
آوا
Himjar ha.PNG
h
[h]
ه
Himjar lam.PNG
l
[l]
ل
Himjar ha2.PNG

[ħ]
ح
Himjar mim.PNG
m
[m]
م
Himjar qaf.PNG
q
[q]
ق
Himjar wa.PNG
w
[w]
و
Himjar shin.PNG
s2 (š)
[ɬ]
ش
Himjar ra.PNG
r
[r]
ر
Himjar ba.PNG
b
[b]
ب
Himjar ta2.PNG
t
[t]
ت
Himjar sin.PNG
s1 (s)
[s]
س
Himjar kaf.PNG
k
[k]
ک
Himjar nun.PNG
n
[n]
ن
Himjar kha.PNG

[x]
خ
Himjar za.PNG
s3 (ś)
[s̪]
Himjar fa.PNG
f
[f]
ف
Himjar alif.PNG
ʾ
[ʔ]
الف
Himjar ajin.PNG
ʿ
[ʕ]
ع
Himjar za2.PNG

[ɬʼ]
ض
Himjar djim.PNG
g
[g]
ج
Himjar dal.PNG
d
[d]
د
Himjar ghajn.PNG
ġ
[ɣ]
غ
Himjar ta1.PNG

[tʼ]
ط
Himjar tha.PNG
z
[z]
ز
Himjar dhal.PNG

[ð]
ذ
Himjar ja.PNG
y
[j]
ی
Himjar th.PNG

[θ]
ث
Himjar sad.PNG

[tˢʼ]
ص
Himjar dad.PNG

[θʼ]
ظ

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Daniels, پیتر تی.; برایت, ویلیام, eds. (1996). سامانه‌های نوشتاری جهان. دانشگاه آکسفورد Press, Inc. pp. 89, 98, 569–570. ISBN 978-0195079937. 
  2. Gragg, Gene (2004). "Ge'ez (Aksum)". In Woodard, Roger D. The Cambridge Encyclopedia of the World's Ancient Languages. Cambridge University Press. p. 431. ISBN 0-521-56256-2. 
  3. خط المسند - een knol van sultan maqtari
  • نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، South Arabian alphabet. (نسخه ۱۷ مارس ۲۰۰۷)