سینمای ارمنستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سینما مسکو در ایروان میدان شارل آزناوور، در خیابان آبوویان
سینما مسکو ایروان میدان شارل آزناوور، خیابان آبوویان

سینمای ارمنستان (به ارمنی: Հայկական կինո) به صنعت سینما در این کشور و همچنین پیشینه آن قبل از استقلال اشاره دارد. سینمای جمهوری سابق اتحاد شوروی اگرچه دارای بودجه فرهنگ عمومی بودند اما به دلیل فضای بسته و اختناق مرسوم دولت کمونیستی، آنچنان در سینما پیشرو و پیشگام نبودند.

با این حال ارمنستان نسبت به دیگر جمهوری‌ها از ۲ منظر در زمینهٔ سینما رشد داشته‌است: اول اینکه استودیوهای دولتی برای ساخت و سازهای سینمایی بسیار زود در این سرزمین سرو شکل گرفت و دیگر آنکه استعدادهای نابی از دل سینمای ارمنستان قد علم کردند که تا پایان کار سیستم حکومت کمونیستی توانستند کارکنند.[۱]

پیشینه[ویرایش]

در ماه مارس ۱۹۲۴ نخستین استودیوی فیلم ارمنی به نام آرمن‌فیلم (به ارمنی: Հայֆիլմ، تلفظ: های‌کینو) در ایروان بنیاد شد و کار خود را با یک فیلم مستند به نام «ارمنستان شوروی» (۱۹۲۴) آغاز کرد.

ناموس (۱۹۲۵)[۲] به کارگردانی هامو بیک-نازاریان[۳] اولین فیلم صامت و سیاه و سفید ارمنی بود. داستان این فیلم بر پایهٔ نمایش‌نامه‌ای از آلکساندر شیروانزاده در مورد ناکامی‌های ۲ دلداده است. این دو در کودکی توسط خانواده‌شان نامزد شده بودند ولی به خاطر بی‌ناموسی دختر، پدرش او را به عقد شخص دیگری درآورد. نخستین فیلم صدادار پِپو نام داشت که در سال ۱۹۳۵ توسط هامو بیک-نازاریان ساخته شد.

دهه ۷۰[ویرایش]

در زمان اتحاد جماهیر شوروی، کارگردانان ارمنی اجازه پرداختن به موضوع نسل‌کشی ارمنی‌ها را نداشتند.[۴] ناهاپِت، محصول سال ۱۹۷۷، اولین فیلم ارمنی بود که به نسل‌کشی ارمنی‌ها پرداخت.[۴]

بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۵۰ خبری از تولید و ساخت ساز داستانی نبود اما با پایان گرفتن جنگ جهانی دوم کم‌کم تولیداتی مستند و گزارشی توسط آرمن فیلم ساخته شد. در دهه ۱۹۶۰ اما با ظهور سرگئی پاراجانف، سینمای ارمنستان نه تنها جانی تازه گرفت بلکه آثار او باعث گردید سینمای این کشور جهانی بشود.[۱]

از هم‌نسلان سرگئی پاراجانف که به نوعی سینمای ارمنستان را بین دهه‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰ میلادی راهبری می‌کردند، هنریک مالیان؛ فرونزه دولاتیان و نسل بعدی افرادی مانند آرتاوازد پلشیان و ادموند کئوسیان قابل ذکرند.[۱]

فیلم‌هایی که تمام یا بخشی از آن در ارمنستان واقع شدند[۵][ویرایش]

جشنواره‌های سینمایی[ویرایش]

جشنواره بین‌المللی فیلم زردآلوی طلایی ایروان مهمترین رویداد سینمایی این کشور است. این جشنواره در سال ۲۰۰۴ از همکاری بنیاد «زردآلوی طلایی»، انجمن منتقدان فیلم ارمنستان و ژورنالیست‌های سینمایی به وجود آمد. بعدتر مورد حمایت وزارت امور خارجه و وزارت فرهنگ ارمنستان قرار گرفت. هدف این جشنواره نمایش فیلم‌های جدیدی است که به تهیه‌کنندگی یا کارگردانی ارمنیان یا افراد با تبار ارمنی در ارمنستان و خارج از آن کشور به وجود آمده‌اند تا خلاقیت و اصالت گسترش شود.[۶]

آمار و ارقام[ویرایش]

ارمنستان ۷۰ سالن سینما دارد و سرانه تولید فیلم بلند در این کشور ۵، فیلم کوتاه ۶ و فیلم مستند ۱۵ عدد است. جمعیت سینماروی ارمنستان ۷ میلیون نفر در سال برآورد شده‌است.[۷]

کارگردانان مهم[ویرایش]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «آشنایی با سینمای ارمنستان». همشهری آنلاین.
  2. [۱]
  3. «هامو بگنازاریان: بنیان‌گذار سینمای ارمنستان». دوهفته‌نامه اجتماعی فرهنگی هویس. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ فوریه ۲۰۱۳.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «بهشت سینمادوستان» و مرمت چند فیلم برجسته ایرانی، بی‌بی‌سی فارسی
  5. "Category:Films set in Armenia". Wikipedia. 2019-02-10.
  6. «Golden Apricot». www.gaiff.am. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۲۱.
  7. Smith, Ian Hayden (2012). International Film Guide 2012. p. 60. ISBN 978-1908215017.

پیوند به بیرون[ویرایش]