عثمان دوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سلطان عثمان دوم)
پرش به: ناوبری، جستجو
Osmanli-nisani.svg   
سلطان عثمان خان ثانی
سلطان عثمان جوان
سلطان امپراتوری عثمانی
خادم الحرمین الشریفین
خلیفهٔ مسلمین
امیرالمؤمنین
پادشاه
جوان
شهید
نگاره‌ای از سلطان عثمان دوم
Tughra of Osman II.JPG
سلطنت ۲۶ فوریه ۱۶۱۸–۲۰ مه ۱۶۲۲ (۴ سال)
نام کامل عثمان دوم
زادهٔ ۳ نوامبر ۱۶۰۴
زادگاه استانبول
درگذشتهٔ ۲۰ می ۱۶۲۲ (۱۷سال)
مکان مرگ قلعه یدیکوله، استانبول
مدفون در مسجد سلطان احمد، قسطنطنیه (امروزه استانبول)
سلف مصطفی یکم
خلف مصطفی یکم
همسر عایشه سلطان
کنیز عقیله خاتون
ملیشاه سلطان
خاندان سلطنتی خاندان عثمانی
خاندان دودمان عثمانی
پدر احمد یکم
والده سلطان ماه‌فیروز خدیجه سلطان
فرزندان شاهزاده عمر
شاهزاده مصطفی
زینب سلطان

عثمان دوم یا عثمان جوان (زاده ۳ نوامبر ۱۶۰۴ - درگذشته ۲۰ مارس ۱۶۲۲ میلادی) سلطان و خلیفه امپراتوری عثمانی بود که از سال ۱۶۱۸ تا سال ۱۶۲۲ میلادی در قلمرو عثمانیان حکومت می‌کرد.

زندگی‌نامه[ویرایش]

او پسر احمد اول و ماه‌فیروز خدیجه سلطان بود و به زبان‌های لاتین، یونانی، ایتالیایی، عربی، فارسی و سانسکریت تسلط داشت. او پس از خلع عمویش مصطفی اول در سن چهارده سالگی به حکومت رسید. عثمان به زندانی کردن مصطفی دستور داد و کوسم سلطان و همراهانش را به قصر عتیق در بایزید تبعید کرد. او خلیل‌پاشا وزیر مصطفی را خلع کرد و گوزلچه علی‌پاشا را به جای او به مقام وزارت رسانید. در زمان عثمان، عزت افندی حق انتصاب و خلع اعضای علما را از دست داد و ریاست هیئت علما به عمر افندی واگذار شد. عثمان با صفویان در ایران قرارداد صلح بست و فعالیت‌های نظامی دولت عثمانی را علیه لهستان متمرکز کرد. لشکر سلطان عثمان به فرماندهی اسکندرپاشا، نیروهای لهستان را در سکورا در کنار رود پروس شکست داد. عثمان لهستان را در هاتین شکست داد و هاتین به قلمرو عثمانی ملحق شد. در سال ۱۶۲۲ شورشیان ینی‌چری با تقاضای اعدام دلاورپاشا به کاخ توپقاپی ریختند و وزیران عثمان را به قتل رساندند، در همین زمان عثمان هم از سلطنت خلع و سپس در زندان یدیکوله اعدام شد.[۱]

جنگ با ایران (نبرد تبریز)[ویرایش]

پیش از وی، پدرش احمد اول در چند نوبت به ایران حمله کرده بود، اما از شاه عباس بزرگ شکست خورده بود؛ لذا وی به محض رسیدن به سلطنت، سپاهی بزرگ برای جنگ به ایران فرستاد. این سپاه که از سپاه ایرانی قوی تر بود، در ابتدا از امام قلی خان شکست خورده و با تلفات بسیار سنگین فرار کرد. در میان راه با سپاه شاه عباس و یک سپاه ایرانی دیگر روبرو شد و توان مقابله با ایرانیان را در خود ندیده و در نهایت مجبور به صلح شد. طی صلح حاصل شده با نام عهدنامه سراب دستاوردهای زیر نصیب ایران شد: قبول متصرفات ایران از سوی پادشاهی عثمانی، به رسمیت شناختن حاکمیت ایران بر گرجستان شرقی، ارمنستان شرقی، کل آذربایجان و دیاربکر.[نیازمند منبع]

خبر کشته شدن سلطان عثمان در ایران[ویرایش]

در سفرنامه آدام اولئاریوس شرحی از وقایع خبر کشته شدن سلطان عثمانی بدین شرح است؛ روز ۲۷ آوریل کلبعلی خان (خان اردبیل) سفیران را از خبری آگاه کرد که به وسیله رستم خان فرمانده کل نیروهای صفوی به او رسیده بود و این خبر حکایت از آن می‌کرد که سپاه ینی‌چری ترک‌ها دست به شورش زده و سلطان عثمانی را به قتل رسانده و عده زیادی از سران آن کشور را دستگیر کرده‌اند. این خبر تولید هیجان و شادی زاید الوصفی در ایران کرد و خان اردبیل دستور داد که جشن گرفته و آتش‌بازی کنند و عده‌ای نیز برای ابراز شادمانی در میدان بزرگ شهر با یکدیگر به کشتی گرفتن پرداخته و با شمشیرهای چوبی اقدام به مسابقه نمودند. سفیران نیز در این جشن و شادی با ایرانی‌ها مشارکت کردند بدین معنی که دستور دادند شش گلوله توپ شلیک شود و خودشان بالای بام رفته و از آنجا جشن و شادمانی مردم را مشاهده کرده و از بالای بام طبل و شیپور را به صدا درآوردند و این اقدام به موقع سفیران، خان اردبیل را خوشحال و شادمان کرد.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. شاو استانفورد، تاریخ امپراتوری عثمانی
  2. کتاب سفرنامه اولئاریوس (ایران عصر صفوی از نگاه یک آلمانی)
  • شاو استانفورد. تاریخ امپراتوری عثمانی. ترجمهٔ محمود رمضان‌زاده. چاپ اول. مشهد: آستان قدس رضوی، ۱۳۷۰. 
  • کتاب سفرنامه اولئاریوس (ایران عصر صفوی از نگاه یک آلمانی)