صفیه سلطان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
صفیه سلطان
خاصگی سلطان
والده سلطان
Safiye-sultan.jpg
نگاره ای از صفیه سلطان. سلطانه امپراتوری عثمانی
والده سلطان امپراتوری عثمانی
تصدی ۱۵۹۵-۱۶۰۳
پیشین نوربانو سلطان
جانشین خندان سلطان
خاصگی سلطان امپراتوری عثمانی
تصدی ۱۵۷۵-۱۵۹۵
پیشین نوربانو سلطان
جانشین کوسم سلطان
سلطنت زنان
حکمرانی ۱۵۸۳-۱۶۰۴
پیشین نوربانو سلطان
جانشین کوسم سلطان
همسر مراد سوم
فرزند(ها) محمد سوم
شاهزاده محمود
عایشه سلطان
شاهزاده عثمان
فاطمه سلطان
خدیجه سلطان
زادروز ۱۵۵۰
البانی
مرگ ۱۶۱۹ (۶۸ سال)
استانبول ، امپراتوری عثمانی
خاک‌سپاری مسجد ایاصوفیا ، ارامگاه مراد سوم استانبول
دین و مذهب اسلام, پیش تر مسیحی

صفیه سلطان (زاده ۱۵۵۰ ونیز - درگذشته ۱۰ نوامبر ۱۶۱۹) با نام واقعی صوفیا بافو، همسر و خاصگی سلطان مراد سوم و به عنوان والده سلطان برای پسرش سلطان محمد سوم بود.[۱] او چهارمین زن قدرتمند امپراتوری عثمانی در دوره سلطنت زنان بود. از صفیه سلطان به عنوان خاص ترین زن تاریخ عثمانی یاد میشود.

زندگی[ویرایش]

او از تبار ونیز بود. پدرش فرماندار ونیزی کورفو بود و صوفیا تنها فرزند این خانواده ثروتمند محسوب می‌شد. صوفیا در مقایسه با دیگران دوره آموزش و پرورش خود را در شرایط خیلی خوبی سپری کرد. با این وجود، در سن ۱۲ سالگی در طول سفر در دریای مدیترانه در داخل امپراتوری عثمانی توسط دزدان دریایی ربوده شده و یک سال بعد خود را در بازار برده‌ها در استانبول می‌یابد در حالی که هنوز زیبا و جوان بود.

هماشاه سلطان او را دید و بخاطر زیبایی اش او را برای عموزاده خود مراد سوم خریداری کرد و پس از آن با توجه به نام واقعیش صوفیا مهرماه سلطان به او نام صفیه داد و او را به مراد بخشید. او موهایی بور، چشمانی درشت، قدی بلند و پوستی سفید داشت و با راه رفتنش مراد را عاشق خود کرده بود. صفیه علاوه بر زیبایی محسور کننده، نفوذ بسیار زیادی بر همسرش داشت. او در سال ۱۵۶۶، فرزندش محمد سوم به دنیا آمد و با مرگ سلیم در سال ۱۵۷۴ و به پادشاهی رسیدن همسرش مراد سوم، موفق شد به عنوان رئیس همسرش تبدیل شود، این در حالی بود که نوربانو والده سلطان شده بود. نوربانو و بعد از او صفیه، به عنوان سلطان قدرت و اختیارات سیاسی زیادی داشتند او حتی مقامی بالاتر از عمه مراد مهرماه سلطان و چهار خواهر او داشت. این همزمان با دوران سلطنت زنان بود. او همچنین در کشته شدن وزیر اعظم سکولو محمد پاشا دست داشته است.

صفیه و مراد قصد ازدواج را نیز داشته اند و مصطفی علی تاریخ نگار دربار عثمانی از او بعنوان همسر عقدی سلطان یاد کرده است اما راویان ونیزی و انگلیسی این موضوع را انکار کرده اند و معتقدند که نوربانو سلطان مانع این عقد شده است. اما با این حال صفیه تنها زنی بود که در طول سلطنت ۲۱ ساله همسرش لقب خاصگی سلطان دارا بود.

صفیه و مراد حداقل دارای شش فرزند شدند :

  • محمد سوم (۱۵۶۶ - ۱۶۰۳) ۸ سال سلطنت کرد
  • شاهزاده محمود (۱۵۶۷ - ۱۵۸۱)، به دلیل بیماری فوت شد.
  • عایشه سلطان (۱۵۷۰ - ۱۶۰۵)، او سه بار ازدواج کرد.
  • شاهزاده عثمان (۱۵۷۳ - ۱۶۸۷)، به دلیل بیماری فوت شد.
  • فاطمه سلطان (۱۵۷۷ - ۱۶۲۰)، او چهار بار ازدواج کرد.
  • خدیجه سلطان (۱۵۸۰ - ۱۶۱۴)، او دو بار ازدواج کرد.

در سال ۱۵۸۳، نوربانو مراد را متقاعد کرد که صفیه سلطان برای جلوگیری از ارتباط مراد با سایر زنان، با جادوگران و رمالان ارتباط داشته است و این امر موجب شد که صفیه زندانی شود و مورد آذار و اذیت و شکنجه قرار بگیرد، اما در پایان سال که نوربانو سلطان از دنیا رفت او آزاد شد و به قدرتش بازگشت و برای اینکه اثبات کند بی گناه خودش کنیزانی را برای همسرش می فرستاده و راویان ونیزی در این باره مینویسند گرچه برایش سخت بود اما او همواره وقار و اصالت خود را حفظ میکرد و این کار او موجب شد که صفیه بعد از چند سال دوباره تنها همسر مراد شود.[۲]

والده سلطان مقتدر[ویرایش]

مراد سوم در سال ۱۵۹۵ درگذشت و یک روز پس از آن تمام ۱۹ شاهزاده او اعدام شدند و صفیه سلطان برای پسر خود محمد سوم عنوان والده سلطان را گرفت و حتی هنگامی که سلطان محمد در جنگ با هابسبورگ و ترانسیلوانیا بود صفیه سلطان به عنوان نایب السلطنه پسر خود امپراتوری عثمانی را اداره میکرد. او به مدت هشت سال والده سلطان قدرتمندی بود و سیاست عثمانی توسط یک حزب به رهبری او و غضنفر آقا رئیس خاجگان سفید حرم تعیین می شد. او همچنین در سال ۱۶۰۳ باعث کشته شدن نوه ارشد خود شاهزاده محمود شد چرا که او قصد شورش بر علیه محمد سوم را داشته است و صفیه سلطان مانع عملی شدن این اتفاق می شود اما چند ماه بعد محمد سوم از دنیا می رود و پسر او احمد یکم جانشین سلطنت می شود.

احمد با کمک مادرش خندان سلطان در سال ۱۶۰۴ موفق شد یکی از اولین تصمیم‌های مهم خود را نسبت به مادر بزرگ خود را بگیرد و صفیه سلطان را در ژانویه ۱۶۰۴ به ادرنه تبعید شد و یک سال بعد خندان سلطان و عایشه سلطان، عروس و دختر صفیه سلطان از دنیا رفتند و احمد همواره در مورد مسائل سیاسی با او مشورت میکرد.[۳][۴]

سیاست خارجی[ویرایش]

صفیه سلطان مانند نوربانو سلطان، به سیاست خارجی علاقه‌مند بود.

یکی از جنبه‌های منحصر به فرد زندگی حرفه‌ای او این است که او شخصاً با ملکه الیزابت یکم انگلستان مطابقت دارد. در سال ۱۵۹۹، الیزابت صفیه سلطان را با یک کالسکه در شهر معرفی کرده است. صفیه سلطان بر روی کالسکه به گشت و گذار در شهر پرداخت. همچنین تبادل نامه‌ها و هدایای بین صفیه سلطان و ملکه الیزابت یکم از جنس روابط سیاسی بود. این مبادله زنان به منظور تضمین اتحاد سیاسی، اقتصادی و یا نظامی است.[۵]

آثار عمومی[ویرایش]

ساخت و سازها از زمان شروع سلطنت صفیه آغاز شد. شروع ساخت مسجد جدید امین در استانبول در زمان صفیه سلطان صورت گرفته. اما در سال ۱۵۹۸. ساخت و ساز برای چندین دهه متوقف شد. زمانی که محمد سوم درگذشت و صفیه سلطان قدرت را از دست داده بود، این مسجد در سال ۱۶۶۵ توسط یکی دیگر از والده سلطان‌ها، تورخان خدیجه، مادر محمد چهارم به پایان رسید. مسجد صفیه در قاهره به افتخار ملکه مادر صفیه سلطان، نامگذاری شده است.

مرگ[ویرایش]

صفیه سلطان در نوامبر سال ۱۶۱۹ در زمان حکومت عثمان دوم از دنیا رفت و در مقبره همسرش در مسجد ایاصوفیه دفن گردید. البته در برخی منابع گفته شده که او در نوامبر سال ۱۶۰۵ مسموم شده و از دنیا رفته است.

والده پیشین:
نوربانو سلطان
صفیه سلطان
دولت عصمتلو و عالیت اشان، حضرت صفیه والده سلطان
والده سلطان امپراتوری عثمانی

۱۶ ژانویه ۱۵۹۵ - ۲۱ دسامبر ۱۶۰۳

والده پسین:
خندان سلطان
حکمران پیشین:
نوربانو سلطان
صفیه سلطان
دولت عصمتلو و عالیت اشان، حضرت صفیه والده سلطان
سلطنت زنان

۱۵۸۳-۱۶۰۴

حکمران پسین:
کوسم سلطان

منابع[ویرایش]

  1. [۱]
  2. Pedani, p.13.
  3. Börekçi, Günhan. "Ahmed I." Encyclopedia of the Ottoman Empire. Ed. Gábor Ágoston and Bruce Masters. New York: Facts on File, 2009. p. 23.
  4. See A. D. Alderson, The structure of the Ottoman dynasty. Oxford: Clarendon, 1956. Table XXXI et seq.
  5. Andrea, Bernadette (2007). Women and Islam in Early Modern English Literature. New York City: Cambridge University Press. p. 13. ISBN 978-0-521-12176-7.