محمد چهارم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Osmanli-nisani.svg   
سلطان محمد خان رابع
آوجی محمد (محمد شکارچی)
سلطان امپراتوری عثمانی
خادم الحرمین الشریفین
خلیفهٔ مسلمین
امیرالمؤمنین
پادشاه
آوجی (شکارچی)
نگاره‌ای از سلطان محمد چهارم
Tughra of Mehmed IV.JPG
سلطنت ۸ اوت ۱۶۴۸ - ۸ نوامبر ۱۶۸۷ (۳۹ سال)
نام کامل محمد چهارم
زادهٔ ۲ ژانویه ۱۶۴۲
زادگاه کاخ توپقاپی، استانبول
درگذشتهٔ ۶ ژانویه ۱۶۹۳
مکان مرگ ادیرنه
مدفون در مسجد جدید، آرامگاه والده ترخان، قسطنطنیه (امروزه استانبول)
سلف ابراهیم یکم
خلف سلیمان دوم
همسر گلنوش سلطان
سیاوش سلطان
عفیفه سلطان
گل‌بیاز سلطان
خاندان سلطنتی خاندان عثمانی
خاندان دودمان عثمانی
پدر ابراهیم یکم
والده سلطان تورخان خدیجه سلطان
فرزندان مصطفی دوم
احمد سوم
خدیجه سلطان

محمد چهارم یا آوجی محمد (به زبان ترکی عثمانی:محمد رابع که به آوجی یعنی شکارچی هم معروف بود)(۲ ژانویه ۱۶۴۲–۶ ژانویه ۱۶۹۳) از سال ۱۶۴۸ تا ۱۶۸۷ سلطان امپراتوری عثمانی بود[نیازمند منبع]. وی با کمک مادرش والده صغیر تورخان سلطان و والده ی کبیر کوسم سلطان به سلطنت رسید.

با توجه به اینکه وی در شش سالگی صاحب تاج و تخت شد، در سه سال نخست حکومتش والده ی کبیر کوسم سلطان نایب السلطنه شد و پس از مرگ والده ی بزرگ و اتمام نایب السلطنه بودن والده ی کوچک جایگاه سلطان را به نوعی عوض کرده و قدرت اجرایی را به صدر اعظم خود واگذار کرد[نیازمند منبع]. او در کاخ توپ‌قاپی شهر استانبول زاده شد[نیازمند منبع]. پدرش سلطان ابراهیم یکم بود[نیازمند منبع]. وی در نبرد وین از ژان سوم سوبیسکی شکست خورد.

نبرد عثمانی-روسیه[ویرایش]

افزایش نفوذ روس‌ها در ناحیه قفقاز و مسئلهٔ اوکراین، مقدمات جنگ با روسیه را فراهم کرد. سلطان محمد به همراه صدر اعظم خود «کارا مصطفی پاشا» به روس‌ها حمله برد.

آنها در طی ۲۲ روز محاصرهٔ قلعهٔ جهزیَن در اوکراین، سرانجام آن را فتح کردندو۲۰٬۰۰۰ نفر از لشکر روس‌ها در آنجا به قتل رسیدند.

محمد، پس از ۲ سال تصمیم به حملهٔ دوباره به روسیه کرد. اما، اینبار با بستن عهدنامهٔ باغچه سرای بین دو طرف در سال ۱۶۸۱ جنگ پایان یافتو دو کشور موافقت کردند تا اوکراین بین دو طرف تقسیم شده و قسمت بزرگتر زیر نظر امپراتوری عثمانی اداره شود.

خانواده[ویرایش]

همسران[ویرایش]

  • رابعه گلنوش سلطان، همسر رسمی سلطان محمد چهارم و زنی سیاست‌مدار بود و سلطان را مجذوب خود کرده بود و اصالتی ونیزی داشت.
  • سیاوش سلطان، اولین خاصگی سلطان محمد چهارم که اصالتی روسی داشت و درسال ۱۷۰۴ فوت شد.
  • عفیفه سلطان، سومین خاصگی سلطان محمد چهارم بود و درسال ۱۶۸۸ فوت شد.
  • گل‌بیاز خاتون، کنیز سلطان محمد چهارم بود و به‌فرمان رابعه گلنوش سلطان کشته شد.

پسران[ویرایش]

  • شاهزاده سلطان محمود، (ژانویه ۱۶۶۰ – سپتامبر ۱۶۸۰) پسر ارشد سلطان محمد چهارم از سیاوش سلطان بود. به‌دلیل بیماری فوت شد.
  • سلطان مصطفی دوم (۶ فوریه ۱۶۶۴ –۳۰ دسامبر ۱۷۰۳) پسر دوم سلطان محمد چهارم از گلنوش سلطان بود. او از سال ۱۶۹۵ تا ۱۷۰۳ سلطنت کرد.
  • شاهزاده سلطان ابراهیم (متولد ۱۶۶۵) پسر سوم سلطان محمد چهارم بود و نام مادرش ناشناخت است و به‌دلیل بیماری فوت شد.
  • سلطان احمد سوم (۳۰/۳۱ دسامبر ۱۶۷۳ – ۱ ژوئیه ۱۷۳۶) پسر چهارم سلطان محمد چهارم از گلنوش سلطان بود و از سال ۱۷۰۳ تا ۱۷۳۰ سلطنت کرد.
  • شاهزاده سلطان بایزید (دسامبر ۱۶۷۸ – ژانویه ۱۶۸۰) او پسر پنجم سلطان محمد چهارم از عفیفه سلطان بود که به‌دلیل بیماری فوت شد.
  • شاهزاده سلطان سلیمان (متولد جولای ۱۶۸۱) پسر ششم سلطان محمد چهارم از عفیفه سلطان بود. به دلیل بیماری فوت شد.

دختران[ویرایش]

  • خدیجه سلطان (۱۶۶۲–۹ مه ۱۷۴۰) دختر گلنوش سلطان، درسال ۱۶۷۵ با داماد مصطفی پاشا ازدواج کرد و درسال ۱۶۹۰ با داماد حسن پاشا ازدواج کرد.
  • ام کلثوم سلطان، دختر سیاوش سلطان، وی درسال ۱۶۷۵ با داماد کارا مصطفی پاشا ازدواج کرد و در سال ۱۶۹۴ با کوچک عثمان پاشا ازدواج کرد.
  • فاطمه سلطان، دختر گلنوش سلطان، وی درسال ۱۶۹۵ با داماد کرکس ابراهیم پاشا ازدواج کرد و در سال ۱۶۹۷ با داماد توپال یوسف پاشا ازدواج کرد.
  • صفیه سلطان، دختر گلنوش سلطان، وی در سال ۱۶۸۷ با داماد قاسم مصطفی پاشا ازدواج کرد.

کناره‌گیری از سلطنت[ویرایش]

ارتش سلطان محمد چهارم به دلیل شکست در جنگِ (Mohac) نسبت به پادشاه خود بی اعتماد شدند. به همین دلیل قیام کردند و عزل سلطان محمد چهارم و به دنبالش بر تخت نشستن برادرش سلیمان را خواستار شدند. محمد چهارم هم مجبور شد در سال ۱۶۸۷ از سلطنت کناره‌گیری کند. بعد از او سلیمان دوم به سلطنت رسید.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mehmed IV». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۰ بهمن ۱۳۸۹.