احمد یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Osmanli-nisani.svg    سلطان احمد خان اول
سلطان امپراتوری عثمانی
خادم الحرمین الشریفین
خلیفهٔ مسلمین
امیرالمؤمنین
پادشاه
نگاره‌ای از سلطان احمد یکم
Tughra of Ahmed I.JPG
سلطنت۲۱ دسامبر ۱۶۰۳–۲۲ نوامبر ۱۶۱۷
نام کاملاحمد یکم
زادهٔ۱۸ آوریل ۱۵۹۰
۹ می ۱۵۸۸
زادگاهمانیسا
درگذشتهٔ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷ (۲۷/۲۹ سال)
مکان مرگکاخ توپقاپی، استانبول
مدفون درمسجد سلطان احمد، قسطنطنیه (امروزه استانبول)
پیشینمحمد سوم
پسینمصطفی یکم
همسرماه‌پیکر کوسم سلطان(همسر عقدی)
ماه‌فیروز خدیجه سلطان
خاندان سلطنتیخاندان عثمانی
خانداندودمان عثمانی
پدرمحمد سوم
والده سلطانخندان سلطان
فرزندانعثمان دوم
مراد چهارم
ابراهیم یکم

احمد یکم (به ترکی عثمانی: احمد اول به ترکی: I. Ahmed) (زادهٔ ۹ می ۱۵۸۸ یا ۱۸ آوریل ۱۵۹۰، مانیسا – درگذشتهٔ ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷، استانبول) فرزند محمد سوم، چهاردهمین سلطان و خلیفهٔ عثمانی از ۱۶۰۳ تا ۱۶۱۷م بود.

سلطان احمد یکی از مهربان‌ترین پادشاهان عثمانی بود که از کشتن برادرش مصطفی یکم دست کشید. او ارادت خاصی به پیامبر اسلام و خاندانش داشت. احمد یکم پس از درگذشت پدرش محمد سوم در ۲۲ دسامبر ۱۶۰۳میلادی (سیزده یا پانزده سالگی) به حکومت رسید و تا مرگش در ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷ (۲۸ یا ۲۹ سالگی) سلطنت داشت.[۱]
سلطان احمد با وجود سن کم و کوتاهی مدت حکومت، از سلاطین بزرگ عثمانی شمرده می‌شود.[۱]سلطانی سازنده وصف می‌شود که بسیار به ساختن بناها و مسجدها همّت می‌گماشت که مشهورترین آن‌ها، مسجدی در استانبول است که به نام خودش شهرت یافته که از نمادهای هنر معماری اسلامی می‌باشد. همچنین به بازسازی بناهای زیارتگاه‌ها پرداخت، مانند بهکرد بنای کعبه، تجدید بنای زادگاه فاطمه زهرا.[۱] او همچنین مبالغ بسیاری به حجاز برای انفاق بر مستمندان می‌فرستاد. سلطان احمد حامی علم و علما نیز وصف شده‌است، او را «دوستدار اهل بیت» و «متمسک به سنت و تقوا» نیز نامیده‌اند. احمد یکم در امور سیاسی نیز، شدید رفتار بوده‌است. او همچنین به سوارکاری و پرتاب نیزه علاقه داشته‌است. به ادبیات نیز پرداخت و خود شاعری بود که به زبان‌های ترکی و عربی سرود.[۱] احمد اول با شاه عباس عهدنامه صلح بست و سلطه صفویان را بر آذربایجان و قفقاز به رسمیت شناخت. احمد اول همچنین نبرد با نیروهای هابسبورگ را پایان داد و در معاهده زیتواتوروک خراجگزاری اتریش به دولت عثمانی را لغو کرد. احمد اول از محمدآقا شاگرد معمار سنان خواست که مسجدی در مقابل مسجد ایاصوفیه در استانبول بنا کند؛ این مسجد امروزه به مسجد سلطان احمد معروف است. احمد اول در سال ۱۶۱۷ در اثر ابتلا به بیماری تیفوس در گذشت. سلطان احمد نخستین سلطان بعد از سلیمان قانونی بود که به امور دولت و مملکت رسیدگی می‌کرد زیرا پیشینیان خود مانند پدربزرگش مراد سوم و پدر خود محمد سوم که به اداره حکومت و مملکت داری اهمیتی نمی دادند و این گونه مسائل را به مادرانشان می دادند و زنان را عملا در سلطنت شریک حکومت خود می ساختند.

نبرد با شاه عباس یکم[ویرایش]

از سال ۱۶۰۳ شروع شد و تبریز به ایران برگشت و در سال ۱۶۰۵ ارومیه تسخیر ایران گشت و باتوجه به عهد نامهٔ ناصوح پاشا مرزهای ایران به زمان قبل از شاه تهماسب یکم برگشت و عثمانی‌ها به عقب برگشتند.

خانواده[ویرایش]

همسران[ویرایش]

پسران[ویرایش]

  • سلطان عثمان دوم (تولد ۳ نوامبر ۱۶۰۴ استانبول – مرگ ۲۰ می ۱۶۲۲ استانبول، در مقبره احمد اول در مسجد آبی دفن شد) پسر ماه‌فیروز سلطان
  • شاهزاده محمد (تولد فوریه ۱۶۰۵ استانبول – مرگ ۱۰ ژانویه ۱۶۲۱ استانبول، در مقبره احمد اول در مسجد آبی دفن شد) پسر ماه‌پیکر سلطان
  • سلطان مراد چهارم (تولد ۲۶ ژوئن ۱۶۱۱ استانبول – مرگ ۸ فوریه ۱۶۴۰ استانبول، در مقبره احمد اول در مسجد آبی دفن شد) پسر ماه‌پیکر سلطان
  • شاهزاده بایزید (تولد دسامبر ۱۶۱۲ استانبول – مرگ ۲۷ ژولای ۱۶۳۵ استانبول، در مقبره احمد اول در مسجد آبی دفن شد)پسر گلبهار سلطان
  • شاهزاده سلیمان (تولد ۱۶۱۲ استانبول – مرگ ۲۷ ژولای ۱۶۳۵ استانبول، در مقبره احمد اول در مسجد آبی دفن شد)پسر ماه پيكر سلطان
  • شاهزاده قاسم (تولد۱۶۱۳ استانبول – مرگ ۱۷ فوریه ۱۶۳۸ استانبول، در مقبره محمد سوم در ایاصوفیا دفن شد) پسر ماه‌پیکر سلطان
  • شاهزاده حسین (تولد نوامبر ۱۶۱۴ استانبول – مرگ بعد از ۱۶۲۳ استانبول، در مقبره احمد اول در مسجد آبی دفن شد) پسر گلبهار سلطان
  • سلطان ابراهیم یکم (تولد ۵ نوامبر ۱۶۱۵ استانبول – مرگ ۱۸ اوت ۱۶۴۸ استانبول، در مقبره مصطفی اول در ایا صوفیا دفن شد) پسر ماه‌پیکر سلطان

دختران[ویرایش]

  • عایشه سلطان، (تولد حدود ۱۶۰۵ استانبول – مرگ ۱۶۵۸ استانبول در مقبره احمد اول در مسجد آبی دفن شد) دختر ماه‌پیکر سلطان
  • گوهرخان سلطان، (تولد حدود ۱۶۰۸ استانبول – مرگ حدود ۱۶۶۰ استانبول در مقبره احمد اول در مسجد آبی دفن شد) دختر ماه‌پیکر سلطان
  • فاطمه سلطان، (تولد حدود ۱۶۰۹ استانبول – مرگ ۱۶۶۸ استانبول در مقبره احمد اول در مسجد آبی دفن شد) دختر ماه‌پیکر سلطان
  • شهزاده سلطان، (تولد ۱۶۱۴ استانبول – مرگ ۲۱ سپتامبر ۱۶۵۲ استانبول در مقبره ابراهیم اول در ایاصوفیا دفن شد) دختر ماه‌پیکر سلطان
  • عاتیکه سلطان، (تولد حدود ۱۶۱۵ استانبول – مرگ ۱۶۷۲ استانبول در مقبره ابراهیم اول در ایا صوفیا دفن شد.او خواهر دوقلوی ابراهیم اول بود.

در فرهنگ عامه[ویرایش]

مجموعه تلویزیونی ساخت سال ۲۰۱۵ قرن با شکوه کوسم, به زندگی احمد یکم می‌پردازد.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ فروخ، عمر (۱۹۸۶). معالم الأدب العربی فی العصر الحدیث. ۲. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۳۲۹–۳۳۰. پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  • شاو استانفورد (۱۳۷۰تاریخ امپراتوری عثمانی، ترجمهٔ محمود رمضان‌زاده، مشهد: آستان قدس رضوی