احمد یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Osmanli-nisani.svg   
سلطان احمد خان اول
سلطان امپراتوری عثمانی
خادم الحرمین الشریفین
خلیفهٔ مسلمین
امیرالمؤمنین
پادشاه
نگاره‌ای از سلطان احمد یکم
Tughra of Ahmed I.JPG
سلطنت ۲۱ دسامبر ۱۶۰۳ - ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷
نام کامل احمد یکم
زادهٔ ۱۸ آوریل ۱۵۹۰
زادگاه مانیسا
درگذشتهٔ ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷ (۲۷ سال)
مکان مرگ کاخ توپقاپی، استانبول
مدفون در مسجد سلطان احمد، قسطنطنیه (امروزه استانبول)
سلف محمد سوم
خلف مصطفی یکم
همسر کوسم سلطان
کنیز ماه‌فیروز خدیجه سلطان
فاطمه سلطان
شهناز خاتون
خاندان سلطنتی خاندان عثمانی
خاندان دودمان عثمانی
پدر محمد سوم
والده سلطان خندان سلطان
فرزندان عثمان دوم
مراد چهارم
ابراهیم یکم
عایشه سلطان
فاطمه سلطان

احمد یکم (به ترکی عثمانی: احمد اول Aḥmed-i evvel; به ترکی: I. Ahmed) (زادهٔ ۱۸ آوریل ۱۵۹۰، مانیسا – درگذشتهٔ ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷، استانبول) فرزند محمد سوم، چهاردهمین سلطان و خلیفهٔ عثمانی از ۱۶۰۳ تا ۱۶۱۷م بود. او پس از درگذشت پدرش محمد بن مراد، در ۱۲ رجب ۱۰۱۲ق/۲۲ دسامبر ۱۶۰۳م (سیزده سالگی) به حکومت رسید و تا مرگش در ۲۲ ذی‌القعده ۱۰۲۶ق/۲۲ نوامبر ۱۶۱۷ (۲۸ سالگی) سلطنت داشت.[۱]
سلطان احمد با وجود سنِّ کم و کوتاهی مدت حکومت، از سلاطین بزرگ عثمانی شمرده می‌شود.[۱]سلطانی سازنده وصف می‌شود که بسیار به ساختن بناها و مسجدها همّت می‌گماشت که مشهورترین آن‌ها، مسجدی در استانبول است که به نام خودش شهرت یافته که از نمادهای هنر معماری اسلامی می‌باشد. همچنین به بازسازی بناهای زیارتگاه‌ها پرداخت، مانند بهکرد بنای کعبه، تجدید بنای زادگاه فاطمه زهرا.[۱] او همچنین مبالغ بسیاری به حجاز برای انفاق بر مستمندان می‌فرستاد. سلطان احمد حامی علم و علما نیز وصف شده است، او را «دوستدار اهل بیت» و «متمسک به سنت و تقوا» نیز نامیده‌اند. احمد یکم در امور سیاسی نیز، شدید رفتار بوده است. او همچنین به سوارکاری و پرتاب نیزه علاقه داشته است. به ادبیات نیز پرداخت و خود شاعری بود که به زبان‌های ترکی و عربی سرود.[۱] احمد اول با شاه عباس عهدنامه صلح بست و سلطه صفویان را بر آذربایجان و قفقاز به رسمیت شناخت. احمد اول همچنین نبرد با نیروهای هابسبورگ را پایان داد و در معاهده زیتواتوروک خراجگزاری اتریش به دولت عثمانی را لغو کرد. احمد اول از محمدآقا شاگرد معمار سنان خواست که مسجدی در مقابل مسجد ایاصوفیه در استانبول بنا کند؛ این مسجد امروزه به مسجد سلطان احمد معروف است. احمد اول در سال ۱۶۱۷ در اثر ابتلا به بیماری تیفوس در گذشت. سلطان احمد را نخستین سلطانی بعد از سلیمان قانونی بود که به امور دولت و مملکت رسیدگی می‌کرد.

نبرد با شاه عباس یکم[ویرایش]

نوشتار اصلی: نبرد ارومیه
نوشتار(های) وابسته: فتح تفلیس و نبرد گوگجه

فرزندان[ویرایش]

پسران[ویرایش]

نام مادر تاریخ تولد تاریخ مرگ توضیحات
عثمان دوم ماه‌فیروز خدیجه سلطان ۳ نوابر ۱۶۰۴ ۲۰ مه ۱۶۲۲ عثمان در پی توطعه علیه ینی‌چریان بود که از این امر آگاهی یافتند، بر وی شوریدند و او را در زندان یدیکوله خفه کردند.
شاهزاده محمد کوسم سلطان ۸ مارس ۱۶۰۵ ۱۲ آوریل ۱۶۲۱ به دستور عثمان دوم اعدام شد.
شاهزاده جهانگیر فاطمه سلطان ۱۶۰۹ ۱۶۰۹ پس از تولد درگذشت.
شاهزاده اورهان کوسم سلطان ۱۶۰۹ ۱۶۱۲ توسط بیماری درگذشت.
شاهزاده سلیم کوسم سلطان ۲۷ ژوئن ۱۶۱۱ ۲۷ ژوئیه ۱۶۱۱ توسط بیماری درگذشت.
مراد چهارم کوسم سلطان ۲۷ ژوئیه ۱۶۱۲ ۸ فوریه ۱۶۴۰ توسط بیماری درگذشت.
شاهزاده حسن فاطمه سلطان ۱۶۱۲ ۱۶۱۵ توسط بیماری درگذشت.
شاهزاده بایزید ماه‌فیروز خدیجه سلطان دسامبر ۱۶۱۳ ۲۷ ژوئیه ۱۶۳۵ به دستور مراد چهارم اعدام شد.
شاهزاده حسین ماه‌فیروز خدیجه سلطان ۱۶۱۴ ۱۶۱۷ توسط بیماری درگذشت.
شاهزاده قاسم کوسم سلطان ۱۶۱۴ ۱۶۳۸ به دستور مراد چهارم اعدام شد.
شاهزاده سلیمان کوسم سلطان یا ماه‌فیروز خدیجه سلطان ۱۶۱۵ ۲۷ ژوئیه ۱۶۳۵ به دستور مراد چهارم اعدام شد.
ابراهیم یکم کوسم سلطان ۵ نوامبر ۱۶۱۵ ۱۸ اوت ۱۶۴۸ مخالفان بر ضد او شوریدند او را از سلطنت خلع کردند سپس پسرش، محمد چهارم را به جایش بر تخت نشاندند در آخر ابراهیم را کشتند تا سلطنت بازگردانده نشوند.

دختران[ویرایش]

نام مادر تاریخ تولد تاریخ مرگ توضیحات
عایشه سلطان کوسم سلطان ۱۶۰۵ ۱۶۵۷ ۱۶۱۲ با ناصوح پاشا، ۱۶۲۷ با حافظ احمد پاشا، ۱۶۳۲ با مرتضی پاشا، ۱۶۳۷ با احمد پاشا، ۱۶۴۵ با وُینوک احمد پاشا و ۱۶۵۵ با اباظه ابشیر مصطفی پاشا ازدواج کرده است.
فاطمه سلطان کوسم سلطان ۱۶۰۶ ۱۶۷۰
خدیجه سلطان ماه‌فیروز خدیجه سلطان ۱۶۰۸ ۱۶۱۰
گوهرخان سلطان کوسم سلطان ۱۶۰۶ ۱۶۶۰
هانزاده سلطان ماه‌فیروز خدیجه سلطان ۱۶۰۹ ۲۳ سپتامبر ۱۶۵۰ ۱۶۲۲ با بایرام پاشا ازدواج کرده است.
اسماء سلطان شهناز خاتون ۱۶۱۲ ۱۶۱۲
زهیده سلطان شهناز خاتون ۱۶۱۳ ۱۶۲۰
بورناز آتیکه سلطان کوسم سلطان ۱۶۱۴ ۱۶۷۵ ۱۶۳۳ با سوفو کنان پاشا و ۱۶۵۳ با یوسف پاشا ازدواج کرده است.
جِمره سلطان کوسم سلطان ۱۶۱۶ ۱۶۲۰
زینب سلطان شهناز خاتون ۱۶۱۷ ۱۶۱۹
عابده سلطان فاطمه سلطان ۱۶۱۸ ۱۶۷۵ ۱۶۴۲ با کوجوک موسی پاشا ازدواج کرده است.

در فرهنگ عامه[ویرایش]

مجموعه تلویزیونی ساخت سال ۲۰۱۵ ماه‌پیکر, به زندگی احمد یکم می‌پردازد.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ فروخ، عمر. معالم الأدب العربی فی العصر الحدیث. ج. ۲. بیروت: دارالعلم للملایین، ۱۹۸۶. ۳۲۹–۳۳۰. 
  • شاو استانفورد. تاریخ امپراتوری عثمانی. ترجمهٔ محمود رمضان‌زاده. چاپ اول. مشهد: آستان قدس رضوی، ۱۳۷۰.