احمد یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
احمد اول
سلطان امپراتوری عثمانی
خلیفه مسلمین
BASA-516K-1-2080-14-Ahmed I.JPG
انگاره‌ای از سلطان احمد اول، برگرفته از بایگانی کشور بلغارستان
دوران ۱۶۱۷–۱۶۰۳ (۱۴ سال)
نام کامل سلطان احمد عثمانی
زادگاه مانیسا
پیش از سلطان مصطفی یکم
پس از سلطان محمد سوم
همسر کوشم سلطان
پدر سلطان محمد سوم عثمانی
مادر خندان سلطان
فرزندان مراد چهارم
سلطان عثمان دوم
شاهزاده محمد
دین اسلام_حنفی

احمد یکم (به ترکی عثمانی: احمد اول Aḥmed-i evvel; به ترکی: I. Ahmed) (زادهٔ ۱۸ آوریل ۱۵۹۰، مانیسا – درگذشتهٔ ۲۲ نوامبر ۱۶۱۷، استانبول) فرزند محمد سوم، چهاردهمین سلطان و خلیفهٔ عثمانی از ۱۶۰۳ تا ۱۶۱۷م بود. او پس از درگذشت پدرش محمد بن مراد، در ۱۲ رجب ۱۰۱۲ق/۲۲ دسامبر ۱۶۰۳م (سیزده سالگی) به حکومت رسید و تا مرگش در ۲۲ ذی‌القعده ۱۰۲۶ق/۲۲ نوامبر ۱۶۱۷ (۲۸ سالگی) سلطنت داشت.[۱]
سلطان احمد با وجود سنِّ کم و کوتاهی مدت حکومت، از سلاطین بزرگ عثمانی شمرده می‌شود.[۱]سلطانی سازنده وصف می‌شود که بسیار به ساختن بناها و مسجدها همّت می‌گماشت که مشهورترین آن‌ها، مسجدی در استانبول است که به نام خودش شهرت یافته که از نمادهای هنر معماری اسلامی می‌باشد. همچنین به بازسازی بناهای زیارتگاه‌ها پرداخت، مانند بهکرد بنای کعبه، تجدید بنای زادگاه فاطمه زهرا.[۱] او همچنین مبالغ بسیاری به حجاز برای انفاق بر مستمندان می‌فرستاد. سلطان احمد حامی علم و علما نیز وصف شده است، او را «دوستدار اهل بیت» و «متمسک به سنت و تقوا» نیز نامیده‌اند. احمد یکم در امور سیاسی نیز، شدید رفتار بوده است. او همچنین به سوارکاری و پرتاب نیزه علاقه داشته است. به ادبیات نیز پرداخت و خود شاعری بود که به زبان‌های ترکی و عربی سرود.[۱] احمد اول با شاه عباس عهدنامه صلح بست و سلطه صفویان را بر آذربایجان و قفقاز به رسمیت شناخت. احمد اول همچنین نبرد با نیروهای هابسبورگ را پایان داد و در معاهده زیتواتوروک خراجگزاری اتریش به دولت عثمانی را لغو کرد. احمد اول از محمدآقا شاگرد معمار سنان خواست که مسجدی در مقابل مسجد ایاصوفیه در استانبول بنا کند؛ این مسجد امروزه به مسجد سلطان احمد معروف است. احمد اول در سال ۱۶۱۷ در اثر ابتلا به بیماری تیفوس در گذشت. سلطان احمد را نخستین سلطانی بعد از سلیمان قانونی بود که به امور دولت و مملکت رسیدگی می‌کرد.

نبرد با شاه عباس یکم[ویرایش]

نوشتار اصلی: نبرد ارومیه
نوشتار(های) وابسته: فتح تفلیس و نبرد گوگجه

احمد یکم برای گسترش مرز خود تصمیم به حمله با ایران کرد و در نبرد با ایران در سال ۱۶۰۴ میلادی در جنگی موسوم به نبرد ارومیه شکست خورد.

در فرهنگ عامه[ویرایش]

مجموعه تلویزیونی ساخت سال ۲۰۱۵ ماه‌پیکر, به زندگی احمد یکم می‌پردازد.

درگذشت[ویرایش]

احمد در ماه شوال سال ۱۰۲۶ق بیمار شد و در ۲۲ ذی‌القعده همان سال /۲۲ نوامبر ۱۶۱۷/ ۱ آذر ۹۶۶ش در استانبول درگذشت.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ فروخ، عمر. معالم الأدب العربی فی العصر الحدیث. ج. ۲. بیروت: دارالعلم للملایین، ۱۹۸۶. ۳۲۹–۳۳۰. 
  • شاو استانفورد. تاریخ امپراتوری عثمانی. ترجمهٔ محمود رمضان‌زاده. چاپ اول. مشهد: آستان قدس رضوی، ۱۳۷۰.