سرنگونی سوخوی ۲۴ روسیه توسط ترکیه، ۲۰۱۵

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
انهدام جنگنده سوخوی ۲۴روسیه توسط ترکیه ۲۰۱۵
سوخو ۲۴ام روسیه
خلاصه :انهدام جنگنده روسی توسط ترکیه
تاریخ ۲۴ نوامبر ۲۰۱۵
محل حادثه مرز ترکیه و سوریه
بازماندگان خلبان ۱
نوع  هواپیما سوخو ۲۴M روسیه
استفاده‌کننده نیروی هوایی روسیه

سرنگونی سوخوی ۲۴ روسیه بوسیلهٔ ترکیه رویدادی است که در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۵ (۳ آذر ۹۴ خورشیدی) در مرزِ سوریه و ترکیه رُخ داد. دفتر ریاست جمهوریِ ترکیه، سرنگونیِ جنگندهٔ سوخویِ ۲۴ روسیه و بوسیلهٔ دو جنگندهٔ اف ۱۶ نیروی هوایی ترکیه را اعلام کرد که موجبِ تنش در روابطِ ترکیه و روسیه گردید.[۱][۲][۳]

در پی ساقط شدن جنگنده روابط دو کشور دچار تنش‌های زیادی شد. پس از آن روسیه تحریم‌های سنگین یک جانبه‌ای را علیه ترکیه اعمال کرد.[۴][۵] واردات از ترکیه (بویژه محصولات کشاورزی و خوراکی) را متوقف، صدور گاز به ترکیه را با مشکل مواجه کرد و تورهای گردشگری را لغو نمود. با توجه به آنکه بخش قابل توجهی از اقتصاد ترکیه بر پایه گردشگری است و بیش از ۵۰٪ از گاز ترکیه توسط روس‌ها تأمین می‌شود، اقدامات روسیه آسیب بزرگی به اقتصاد آن کشور وارد آورد.[۶][۷]

سرنگونیِ سوخو ۲۴ و واکنش‌های دو طرف[ویرایش]

جنگنده ۲۴ روسی پس از انهدام در حال سقوط

در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۵ در ساعت ۹:۲۴ دو جنگنده گشت زن اف ۱۶ نیروی هوایی ترکیه که معتقد بودند جنگنده روسی قصد حمله به مواضع ترکمن‌های سوریه را دارد، آن را مورد هدف قرار داده‌اند. این جنگنده دو سر نشین که به گفته رسانه‌های ترکیه در منطقه جبل الزاویه سقوط کرده است به گفته ارتش ترکیه قبل از هدف قرار گرفتن ده بار اخطار دریافت کرده بود که البته به گفته کنستانتین موراختین، یکی از خلبانانی که نجات یافته است این جنگنده هیچ اخطاری دریافت نکرده است.[۸][۹]ترکیه مدعی شده که این جنگنده وارد حریم هوایی کشورش گردیده و از طرف دیگر روسیه تأکید می‌کند که جنگنده اش وارد حریم هوایی ترکیه نشده است.[۱۰] دو خلبان این جنگنده قبل از اصابت موشک موفق به خروج از هواپیما شدند. یکی از این خلبان‌ها توسط تیمی از نیروهای ویژه حزب‌الله لبنان و کماندوهای ارتش سوریه، تحت فرماندهی سردار قاسم سلیمانی (فرمانده سپاه قدس ایران) نجات یافت.[۱۱]

نقضِ ۱۷ ثانیه ایِ حریمِ هواییِ ترکیه[ویرایش]

با توجه به بیانیه ترکیه در شورای امنیت سازمان ملل، جنگنده روسی حریم هوایی ترکیه را تا عمق ۲٬۱۹ کیلومتر (۱٬۳۶ مایل) برای حدود ۱۷ ثانیه نقض کرده است، اما با این وجود ترکیه ادعا می‌کرد جنگنده‌هایش به جنگنده روس ده بار در پنج دقیقه هشدار داده‌اند.[۱۲] از طرفی دیگر روسیه معتقد است جنگنده اش حتی یک لحظه وارد خاک ترکیه نشده است.[۱۳]

واکنش‌های جهانی به انهدام جنگنده روسی توسط ترکیه[ویرایش]

  •  روسیه: ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه طی دیدار با ملک عبدالله ، پادشاه اردن و در واکنش به حادثه سرنگون شدن یک فروند جنگنده این کشور در نزدیکی مرز سوریه و ترکیه گفت که این حادثه خنجری از پشت توسط دولت‌های حامی تروریسم است. وی افزود که جنگندهٔ روسی هیچ تهدیدی برای ترکیه نداشته است و درحالی مورد هدف قرار گرفته که در یک کیلومتری مرز ترکیه بوده است.[۱۴][۱۵]
  •  ایران: حسن روحانی رییس جمهور ایران گفت که اطلاعاتی که ما تا امروز در اختیار داریم حاکی از آن است که هواپیمای جنگی روسیه در فضای سوریه مشغول عملیات بوده و هدف قرار گرفته است. وی همچنین دو کشور روسیه و ترکیه را دوست و همسایه ایران نام برد، اما از آنکارا خواست تا به جدیت مراقب اوضاع باشد چرا که شرایط بسیار حساس است. و افزود که برای ما بسیار مهم است که روابط همسایگانمان صمیمی باشد.[۱۶]
  •  سازمان ملل متحد: بان کی مون دبیر کل سازمان ملل از سرنگون شدن جنگنده روسی سوخو-۲۴ توسط ترکیه به شدت ابراز نگرانی کرده و خواستار آن شد که دو طرف از تشدید اوضاع جلوگیری کنند.[۱۷]
  •  اردن: پادشاه اردن با پوتین ابراز همدردی کرد و گفت که سرنگونی سوخو ۲۴ در سوریه ضرورت همکاری نظامیان و دیپلمات‌ها درمبارزه با تروریسم را نشان می‌دهد.[۱۸]
  •  جمهوری چک: میلوش زمان، رئیس جمهوری چک این اقدام ترکیه را محکوم کرد و گفت که عملکرد ترکیه گاهی نشانگر رابطه مخفی ترکیه با داعش است. با توجه به اینکه نیروی هوایی روسیه با داعش مبارزه می‌کند، این حمله اقدام فوق‌العاده رادیکالی بوده و فقط باعث متشنج شدن اوضاع می‌شود.[۱۹]
  •  اتحادیه اروپا: دونالد توسک، رئیس اتحادیه اروپا، از طرف‌های درگیر خواستار حفظ آرامش شد.
  •  اتحادیه اروپا: فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز ضمن اعلام اینکه با «ینس استولتنبرگ» دبیرکل ناتو دراین باره مذاکره کرده، گفت: لازم است از تشدید تنش‌ها جلوگیری به عمل آید.
  •  فرانسه: فرانسوا اولاند، رئیس جمهوری فرانسه، در یک کنفرانس خبری گفت: این رویدادی جدی است وما بابت آن متأسف هستیم و ترکیه در حال ارائه اطلاعات کامل به ناتو است و پس از آن می‌توانیم دریابیم که واقعاً چه اتفاقی افتاده و آیا قلمرو هوایی ترکیه نقض شده یا نه اما باید از وخامت شرایط جلوگیری کنیم زیرا بسیار زیان‌بار خواهد بود.
  •  ایالات متحده آمریکا: باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا گفت که به نظرم اکنون بسیار مهم است که ازگفتگوی مستقیم روسیه و ترکیه اطمینان حاصل کنیم تا این دو کشور بتوانند تدابیری برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها اتخاذ کنند.
  •  آلمان: آنگلا مرکل صدراعظم آلمان گفت که کشورها حق دفاع از حریم هوایی خود را دارند و این رویداد با یک پیش‌زمینه از تنش در روابط روسیه و ترکیه رخ داده است. و همچنین وزیر خارجه آلمان،فرانک والتر اشتاین‌مایر، خواستار خویشتنداری دو کشور شد و با جدی برشمردن این حادثه، گفت که دو طرف باید خردمندانه و دوراندیشانه رفتار کنند و هشدار داد که حوادثی از این دست، می‌تواند بر روند دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیری‌های سوریه اثر منفی بگذارد.
  •  ایتالیا: پائولو جنتیلونی، وزیر خارجه ایتالیا، از پیامدهای این واقعه ابراز نگرانی کرد و گفت که پیامدهای این واقعه نباید روی دینامیک دیپلماتیکی که در سوریه آغاز شده است اثر بگذارد.[۲۰]
  •  ارمنستان: سیران اوهانیان، وزیر دفاع ارمنستان، اقدام ترکیه را یک ضربه به تلاش برای مبارزه با تروریسم خواهند.
  •  استرالیا: جولی بیشاپ، وزیر امور خارجه استرالیا گفت که بسیار مهم است این‌که این حادثه منجر به تشدید ناآرامی و جنگ در منطقه نشود.
  •  جمهوری آذربایجان: الهام علی اف، رئیس جمهور آذربایجان گفت که جمهوری آذربایجان آماده به تلاش برای کاهش و از بین بردن تنش در روابط ترکیه و روسیه می‌باشد.
  •  قبرس: دفتر ریاست جمهوری نیکوس آناستاسیادس گفت که این اقدام ترکیه موجب تضعیف مبارزه با تروریسم می‌گردد.
  •  گرجستان: وزیر دفاع گرجستان گفت که ترکیه حق دفاع از خود در برابر تجاوز جنگنده روسی را داشته‌است. او گفت که روسیه به تازگی با وجود هشدارهای مکرر، به عمد در صدد تجاوز به حریم هوایی کشورهای عضو ناتو و اتحادیه اروپا بوده‌است.
  •  یونان: وزیر خارجه یونان با روسیه در یک مکالمه تلفنی با همتای روسی خود سرگئی لاوروف ابراز همبستگی کرد.

سرانجام خلبانان جنگنده سوخوی ۲۴ روسیه[ویرایش]

روسیه می‌گوید که خلبان جنگنده روسیه که هدف نیروی هوایی ترکیه قرار گرفت، از سوی کماندوهای ارتش سوریه نجات یافته است.[۲۱]گزارش شده است که یکی از خلبانان توسط مبارزان مخالف سوریه ترکمن در سوریه دستگیر و کشته شد. ژنرال سرگئی رودسکو، سخنگوی نظامی روسیه، همچنین گفت که یکی از دو خدمه هلیکوپتر نظامی روسیه که در جستجوی دو خلبان روس بوده، در جریان تیراندازی شورشیان سوری و فرود اضطراری هلیکوپتر، کشته شده است.

روابط روسیه و ترکیه[ویرایش]

وزارت دفاع روسیه از قطع تمامی روابط نظامی با ترکیه به‌دنبال سرنگونی جنگنده روس در مرز ترکیه و سوریه خبر داد.[۲۲] پس از آن نیز روسیه ساخت آکویو، تنها نیروگاه هسته‌ای ترکیه واقع در استان مرسین در جنوب ترکیه، که از سال ۲۰۱۳ شرکت روس اتم مسؤل ساخت آن شد را متوقف کرد.[۲۳][۲۴][۲۵]

پوتین مدتی بعد در حکمی ویژه، تشدید تحریم‌ها را بر روی ترکیه صادر کرد.[۲۶][۲۷] بدنبال آن نیز، رئیس جمهور روسیه ، دستور خروج روسیه از موافقت نامه همکاری حقوقی با ترکیه را صادر کرد. این موافقت نامه دولتی در سال ۱۹۹۷ امضا شده بود.[۲۸][۲۹]

شروط روسیه برای ترمیم روابط با ترکیه[ویرایش]

آندری کارلو، سفیر روسیه در آنکارا، گفت: اگر ترکیه سه شرط «عذرخواهی، مجازات عاملان و ارائه تضمین لازم برای عدم تکرار این حادثه» را بپذیرد بحران روابط به پایان می‌رسد در غیر اینصورت، سایر اقدامات ترکیه اثربخشی خواهند داشت.[۳۰] ترکیه باید برای ساقط کردن جنگنده روسیه عذرخواهی کرده و خسارت پرداخت کند همچنین قاتلان خلبان روسی را که وی را هنگام فرود آمدن با چتر هدف گلوله قرار داده بودند را شناسایی و محاکمه کند.[۳۱][۳۲][۳۳]

جعبه سیاه جنگنده[ویرایش]

وزیر دفاع روسیه، سرگئی شویگو و رئیس جمهور پوتین و جعبه سیاه جنگنده سوخوی ۲۴

جعبه سیاه جنگنده در حضور کارشناسان خارجی گشوده شد. برای تضمین حداکثر شفافیت و بی طرفی، روسیه از کارشناسان چهارده کشور دعوت کرد در فرایند بررسی جعبه سیاه در مقام ناظر مشارکت نمایند. با وجود این به جز لیو چنگ وی و جاناتان گیلزبی، کارشناسان جمهوری خلق چین و انگلیس، سایرین به دلایل مختلف از مشارکت خودداری کردند. ژنرال سرگئی درونوف، جانشین فرمانده نیروی هوایی روسیه در این باره گفت: «هم اکنون به تمام اطلاعاتی دسترسی داریم که ثابت می‌کند جت روسیه حریم هوایی ترکیه را نقض نکرده است.»[۳۴]

منابع[ویرایش]

  1. «سرنگونی جنگنده روسیه توسط ترکیه / کشته شدن یک تفنگدار و یک خلبان روس (+عکس و فیلم)/ قطع روابط نظامی روسیه - ترکیه / تعلیق سفر بخشی از گردشگران روس به ترکیه». 
  2. «سرنگونی جنگنده روسیه توسط ترکیه». 
  3. «سرنگون شدن جنگنده روسیه توسط ترکیه». 
  4. «مسکو فردا اقدامات تلافی‌جویانه علیه ترکیه را مشخص می‌کند (فارس نیوز)». 
  5. «چرا رسانه‌های ترکیه، نگران تحریم اقتصادی روسیه هستند؟ / واردات ۲٫۹ میلیارد دلاری محصولات کشاورزی از روسیه چه تأثیراتی بر اقتصاد ترکیه می‌گذارد (رجا نیوز)». 
  6. بزرگترین مشکل تجارت ایران و روسیه چیست؟ خبرگزاری انتخاب
  7. «روسیه واردات گوشت سفید از ترکیه را از 10 آذر ممنوع می‌کند (فارس نیوز)». 
  8. «هیچ هشداری دریافت نکردیم». 
  9. «خلبان نجات یافته روسیه: هیچ هشداری از ترکیه دریافت نکردیم». 
  10. «جنگنده روسیه حریم هوایی ترکیه را نقض نکرده». 
  11. «کماندوهای سوریه خلبان روسی را نجات دادند/ :خلبان نجات یافته سوخو به پایگاه هوایی روسیه منتقل شد». 
  12. «۱۷ ثانیه‌ای که روابط روسیه و ترکیه را نابود کرد (انتخاب)». 
  13. [www.irna.ir/fa/News/81866791/ «17 ثانیه از روابط ترکیه و روسیه»]. 
  14. «اولین واکنش پوتین به انهدام جنگنده روسیه/ این اقدام «خنجر از پشت» شرکای تروریست‌ها بود». 
  15. «روسیه: هر پرنده مزاحم را در آسمان سوریه می‌زنیم». 
  16. «روحانی: بر اساس اطلاعات ما هواپیمای روسیه در آسمان سوریه هدف قرار گرفت». 
  17. «ابراز نگرانی شدید بان‌کی‌مون از سرنگون شدن جنگنده روسی توسط ترکیه (خبرگزاری تسنیم)». 
  18. «پوتین: چون با تروریسم مبارزه می‌کنیم از پشت خنجر خوردیم/ این اتفاق عواقب سنگینی برای ترکیه دارد». 
  19. «اولین واکنش‌های بین‌المللی به انهدام جنگنده روسیه/ نکوهش ترکیه توسط پادشاه اردن و رئیس جمهوری چک». 
  20. «واکنش‌های بین‌المللی به سرنگونی جنگنده روسیه توسط ترکیه». 
  21. «روسیه: خلبان جنگنده ساقط شده روسیه 'نجات یافته و سالم' است». 
  22. «گفتگوی نخست وزیر ترکیه با مرکل، پس از سرنگونی جنگنده روسی». 
  23. «روسیه ساخت نیروگاه هسته‌ای ترکیه را متوقف کرد». 
  24. [www.farsnews.com/13940920000496 «روسیه کار بر نیروگاه اتمی ترکیه را متوقف کرد»]. 
  25. «ترکیه نیازی به روسیه برای ساخت نیروگاه هسته‌ای ندارد». 
  26. «پوتین دستور تشدید تحریم‌ها علیه ترکیه را صادر کرد». 
  27. «پوتین دستور تشدید تحریم‌ها علیه ترکیه را صادر کرد». 
  28. «پوتین دستور خروج روسیه از موافقت نامه همکاری حقوقی با ترکیه را صادر کرد». 
  29. «پوتین دستور تشدید تحریم‌ها علیه ترکیه را صادر کرد». 
  30. سه شرط روسیه برای گذر از بحران روابط با ترکیه چیست؟ خبرگزاری انتخاب
  31. شروط روسیه برای ترمیم روابط با ترکیه خبرگزاری انتخاب
  32. «شروط روسیه برای ترمیم روابط با ترکیه». 
  33. «روسیه برای احیای همکاری‌ها با ترکیه شرط تعیین کرد/ ترکیه عذر خواهی کند». 
  34. جعبه سیاه جنگنده سرنگون شده روس‌ها گشوده شد / روسیه: اطلاعات ثابت می‌کند جت ما حریم هوایی ترکیه را نقض نکرده بود خبرگزاری انتخاب

پیوند به بیرون[ویرایش]

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد سرنگونی سوخوی ۲۴ روسیه توسط ترکیه، ۲۰۱۵ اطلاعات بیشتری بیابید.


Search Commons در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار
Search Wikinews در میان خبرها از ویکی‌خبر