صفحه نیمه‌حفاظت‌شده

دنیاگیری کروناویروس در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دنیاگیری کروناویروس در ایران
COVID-19 Outbreak Cases in Iran (Density).svg
نقشه استان‌های ایران بر اساس تعداد افراد مبتلا به کرونا
  ۱~۹
  ۱۰~۹۹
  ۱۰۰~۴۹۹
  ۵۰۰~۹۹۹
  ۱۰۰۰~۹۹۹۹
  ≥۱۰۰۰۰
3408162 بخش ویژه کرونا در بیمارستان هاجر.jpg
13981205000390637181486894896133 آماده باش مشهد در مقابله با کرونا.jpg
عملیات ضدعفونی معابر عمومی و شهری محله نبرد تهران.jpg
3410910 آزمایشگاه تخصصی تشخیص کووید ۱۹ در اهواز.jpg
اجرای طرح تب سنجی در عوارضی اتوبان قم تهران 3399639.jpg
بیماریبیماری کروناویروس ۲۰۱۹
نژاد ویروسکروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲
اولین موردقم
تاریخ ورود۱۹ فوریه ۲۰۲۰
(۱ ماه، ۱ هفته و ۲ روز)
منشاءووهان، استان هوبئی، چین
موارد تأییدشده۳۵٬۴۰۸
بهبودیافته۱۱٬۶۷۹
مرگ۲٬۵۱۷ [۱]
آمار غیررسمی تا ۶ فروردین: ۳٬۰۳۶ نفر[۲]

در پی بحران دنیاگیری بیماری کروناویروس در نقاط مختلف جهان، دنیاگیری کروناویروس در ایران رسماً در تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ تأیید شد.[۳][۴][۵][۶] روز چهارشنبه ۱۴ اسفند حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران گفت، شیوع ویروس جدید کرونا تقریباً تمامی استان‌های کشور را دربرگرفته است.[۷] به گفته روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران تا ظهر پنجشنبه ۷ فروردین ۱۳۹۹، تعداد ۳۵،۴۰۸ بیمار مبتلا به کووید-۱۹ در کشور شناسایی شده که از این تعداد ۲،۵۱۷ نفر جان باخته‌اند و همچنین ۱۱،۶۷۹ نفر از مبتلایان به این ویروس تاکنون بهبود یافته‌اند.[۸] طبق آمار رسمی، ایران پس از ایتالیا، اسپانیا و چین بیشترین تعداد جان‌باختگان بر اثر ابتلا به کرونا را داشته‌اشت.[۹] این آمار تا تاریخ ۱۹ اسفند صرفاً بر مبنای موارد مثبت تست کرونا طبق استاندارد سازمان جهانی بهداشت و از این تاریخ برمبنای عوارض بالینی سی‌تی اسکن ریه در کنار تست بوده‌است.[۱۰][۱۱] تخمین‌هایی که توسط محققان و صاحب‌نظران زده شده، از جمله تحقیقاتی در دانشگاه تورنتو، میزان ابتلا و مرگ و میر را بسیار بیشتر از آمار رسمی دانسته‌اند.[۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]

در ۳۰ بهمن روابط عمومی وزارت بهداشت اعلام کرد که نتایج آزمایش اولیه ۲ مورد از موارد مشکوک از نظر ابتلا به کروناویروس، مثبت گزارش شده‌است.[۱۶][۱۷] در همین روز، رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم اعلام کرد که در چهار روز گذشته شاهد گسترش بیماری‌های تنفسی در قم بودیم و طی این مدت ۲ نفر در یکی از بیمارستان‌های قم بر اثر بیماری تنفسی فوت کردند و امروز تست اولیهٔ این دو فرد در مورد بیماری کرونا مثبت اعلام شد.[۱۸] هرچند پیش از این نیز موارد مشکوک به بیماری کووید-۱۹ در ایران گزارش شده بود[۱۹] ولی مقامات وزارت بهداشت ایران تمام آن‌ها را رد کرده بودند[۲۰][۲۱] و به گفته معاون وزیر، چون در مقطع اوج همه‌گیری بیماری آنفلوانزای H۱N۱ بود، نظام سلامت به اشتباه آن را آنفلوانزا تشخیص داده و دیر متوجه ورود بیماری می شود.[۲۲] شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸ وضعیت در ایران از سفید خارج و وارد وضعیت زرد شد.[۲۳] در ۸ اسفند مایک رایان مدیر اجرایی برنامهٔ فوریت‌های پزشکی سازمان جهانی بهداشت گفت: ایران که در هفتهٔ گذشته فقط دو مورد ابتلا داشته‌است، امروز تا ۲۴۵ مورد آلودگی به کرونا را تأیید کرده‌است. به گفتهٔ رایان این بیماری بدون هیچ‌گونه شناسایی وارد ایران شده و ممکن است ابعاد آن بسیار بیشتر از چیزی باشد که می‌بینیم.[۹][۲۴] در ۹ اسفند، کیانوش جهانپور، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت ایران اعلام کرد شیب نمودار ابتلا به ویروس ویروس کرونا در روزهای آینده کماکان صعودی خواهد بود.[۲۵]

در اوایل بهمن ۱۳۹۸ و پس از شیوع گسترده این ویروس در چین، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اقداماتی مانند پایش و معاینهٔ کلیه مسافران ورودی از کشور چین و قرنطینهٔ دانشجویان ایرانی مقیم چین، پس از ورود به کشور را انجام داد.[۲۶][۲۷] در ابتدای اسفند، پس از همه‌گیری کووید نوزده در ایران سعید نمکی وزیر بهداشت ایران گفت مراکز بهداشتی و درمانی نیز در کل کشور آماده‌باش هستند.[۲۸] در حالی که وزارت بهداشت پیشنهاد محدودیت موقت رفت‌وآمد به اماکن زیارتی و مذهبی قم را ارائه کرده بود، این امر از سوی مسئولین اماکن مذهبی قم اجرا نشد. به طوری که در دوم اسفند، کیانوش جهانپور، مسئول روابط عمومی وزارت بهداشت ایران، از محدود نشدن تجمعات در مراکز مذهبی از جمله زیارتگاه‌های استان قم انتقاد کرد.[۲۹] طی روزهای آتی بتدریج بسیاری از مکان‌ها و رخدادها عمومی از جمله مدارس، مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها، اکران‌های سینمایی، کنسرت‌ها و نمایش‌های تئاتر، مسابقات و لیگ‌های ورزشی کشوری، تهران و سایر شهرها دیگر تعطیل شد[۳۰][۳۱][۳۲][۳۳] و ساعت کاری ادارات دولتی در چندین استان کاهش یافت.[۳۴] عفونت‌زدایی بخش‌هایی از استان‌های تهران، قم و گیلان، راه‌اندازی ۲۲ آزمایشگاه برای تشخیص ویروس کرونا و آزمایش رایگان تشخیص برای بیماران بستری مشکوک به کرونا، از دیگر اقدامات دولت برای مقابله با شیوع این ویروس بود.[۳۵][۳۶][۳۷] در روز ۲۱ اسفند روحانی اعلام کرد که دولت مشکلات قرنطینه شهرها را بیش از فوایدش می‌داند و قصد قرنطینه هیچ شهری را فعلاً ندارد.[۳۸] در ۳ فروردین ماه ۱۳۹۹ رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرد که «قرنطینه سطح سه علیه کرونا در حال اجراست» اما محدودیت های بیشتر مستلزم حکومت نظامی است که نه ممکن است و نه مطلوب.[۳۹]

در مقطع اواسط فوریه ایران پس از چین به دومین نقطه‌ی کانونی گسترش ویروس کرونا در جهان تبدیل شد.[۴۰] اولین مبتلایان به کرونا در کشورهای لبنان، بحرین، عراق، افغانستان، عمان، پاکستان، گرجستان، جمهوری آذربایجان، عربستان، استونی، نیوزیلند و مجارستان همگی افرادی هستند که طی سفر به ایران به این ویروس آلوده شده‌اند.[۴۱][۴۲][۴۳][۴۴][۴۵][۴۶][۴۷][۴۸][۴۹][۵۰][۵۱]

پیش‌زمینه

برای اولین بار در دسامبر سال ۲۰۱۹ در شهر ووهان چین، پس از اینکه مردم بدون علت مشخصی دچار سینه پهلو شدند و واکسن‌ها و درمان‌های موجود مؤثر نبودند، نوع جدیدی از کروناویروس شناسایی شد که ابتدا به آن عنوان 2019-nCoV[۵۲] داده شد ولی با عبور تعداد قربانیان ویروس کرونا از مرز ۱۰۰۰ نفر سازمان جهانی بهداشت برای بیماری ناشی از آن نام رسمی کووید ۱۹ انتخاب کرد. در ۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۰، سازمان جهانی بهداشت با انتشار بیانیه‌ای، شیوع کروناویروس جدید را یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی اعلام کرد که تهدیدی برای تمام جهان، و نه فقط چین، به‌شمار می‌رود.[۵۳] در ۱۱ مارس، سازمان جهانی بهداشت شیوع بیماری را دنیاگیری اعلام کرد.[۵۴]

منشأ بیماری

منشأ اصلی بروز این بیماری در ایران به درستی مشخص نیست. نخستین موارد تأیید شده از دنیاگیری جهانی بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ در ایران در تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ از قم گزارش شد.[۳][۴][۵][۶] هرچند پیش از این نیز موارد مشکوک به این بیماری در ایران گزارش شده بود.[۱۹] بر اساس مطالعات انجام شده، منشأ پخش بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ در قم در ارتباط با تعدادی کارگر و تعدادی دانشجوی چینی بوده که در این استان حضور داشتند.[۵۵]

سعید نمکی، وزیر بهداشت ایران اعلام کرده‌است که یکی از جان‌باختگان در قم بازرگانی بود که سفرهایی به چین داشته‌است.[۵۶] مینو محرز، عضو کمیته کشوری بیماری‌های عفونی وزارت بهداشت، منشأ احتمالی این بیماری را کارگران چینی شاغل در قم که به چین تردد داشته‌اند، دانسته‌است.[۵۷] علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزیر بهداشت، با بیان اینکه این بیماری از دو منشأ قم و گیلان به سایر نقاط کشور سرایت کرده، تعدادی کارگر و دانشجوی چینی در قم را عامل آن دانست. وی با تأکید بر اینکه در رابطه با گیلان اطلاعاتمان کامل نیست این احتمال را مطرح کرد که تعدادی از دانشجویان ساکن ووهان چین، که قبل از قرنطینه این شهر به استان گیلان بازگشته‌اند منشأ بیماری باشند.[۵۸]

سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، مقام‌های آمریکایی را به تولید ویروس کرونا متهم کرده‌است[۵۹] و در واکنش به این سخنان، مورگان اورتاگس، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده، سخنان خامنه‌ای را تئوری توطئه خوانده‌است.[۶۰]

ادامه یافتن پروازهای بین‌المللی به چین از جمله پروازهای شرکت هواپیمایی ماهان نیز از دیگر دلایل شیوع ویروس کرونا از چین به ایران نام برده شده است.[۶۱]

وضعیت شیوع بیماری

اولین موارد مشکوک

در ۲۱ بهمن ۱۳۹۸، با مرگ زنی میانسال در تهران که مشکوک به بیماری کرونا بود، تحقیقات در این باره آغاز شد. پس از مرگ این بیمار، مسئولان بیمارستان در تماس با پلیس از مرگ مشکوک زنی ۶۳ ساله خبر دادند تا جسد متوفی به پزشکی قانونی منتقل و تحقیقات آغاز شود.[۱۹][۶۲]

تأیید رسمی مرگ به علت کروناویروس

در واپسین روز بهمن ۱۳۹۸، به دنبال فوت ۲ بیمار با عوارض تنفسی در بیمارستان کامکار-عرب‌نیا قم، شایعاتی دربارهٔ مرگ این بیماران به علت کروناویروس شکل گرفت. اما دانشگاه علوم پزشکی قم با تکذیب شایعات مربوط به مبتلا بودن این دو بیمار فوت شده به کروناویروس، اعلام کرد که تاکنون هیچ‌گونه شواهدی تشخیصی مبنی بر ابتلا به بیماری کرونا دیده نشده‌است.[۶۳] متعاقباً، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اظهار کرد که دو بیمار که در تاریخ ۲۸ اسفند از ترشحات ریه آنها تست گرفته شده بود، در تاریخ ۳۰ بهمن نتیجه تست مثبت بود و این خبر بلافاصله طی ۴۵ دقیقه اعلام عمومی شد.[۱۰] علی اکبر حق دوست، رئیس کمیته اپیدمیولوژی ستاد ملی مبارزه با کرونا بر خلاف اعلام اولیه مقامات ایران می‌گوید ویروس کرونا از اوایل بهمن ۹۸ در ایران چرخش داشته‌است.[۶۴]

به دنبال این وقایع، مسعود مردانی، عضو کمیته کشوری بیماری‌های عفونی وزارت بهداشت، افزایش تعداد مبتلایان به این بیماری را قطعی دانست.[۶۵]

افزایش تعداد بیماران در ماه اسفند

نیروهای اورژانس در حال انتقال یک بیمار مبتلا به کرونا.

روز پنج شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۸، دو مورد مشکوک ابتلا به کرونا در بابل بستری شدند.[۶۶]

جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت از تأیید ۱۳ مورد جدید ابتلا به کرونا در ایران خبر داد و گفت اغلب آنها یا در قم ساکن‌اند یا سابقه سفر به قم را در روزها و هفته‌های اخیر داشته‌اند.[۶۷][۶۸] همچنین، با اعلام رسمی فوت شدن چهار نفر، ایران پس از چین بیشترین تلفات ناشی از کروناویروس را داشته‌است.[۶۹] دبیرکل سازمان جهانی بهداشت روز ۲ اسفند (۲۱ فوریه) مرگ ۴ نفر ظرف دو روز در ایران را بسیار نگران کننده دانست.[۷۰]

در ۴ اسفند وزیر بهداشت اعلام کرد، تعداد ۱۵ مورد جدید مبتلا به بیماری کویید ۱۹ گزارش شده‌است که از این تعداد ۷ نفر در قم، ۴ نفر در تهران و ۲ نفر در استان گیلان، ۱ نفر در اراک و ۱ نفر در شهرستان تنکابن بوده‌اند. از این ۱۵ نفر ۳ نفر نیز جان خود را از دست داده‌اند.[۷۱] وی مرگ ۳ نفر دیگر را براثر ابتلا به ویروس کرونا تأیید کرد که در مجموع تعداد قربانیان به ۸ نفر رسیده‌است و ۴۳ نفر به این ویروس مبتلا گشته‌اند.[۷۲][۷۳][۷۴][۷۵][۷۴]

در ۵ اسفند وزارت بهداشت تشخیص ۱۸ بیمار جدید را گزارش کرد. نتیجهٔ تست کرونای ۸ نفر از این بیماران در شهر قم، یک نفر در استان همدان، ۳ نفر در شهر تهران، دو نفر در استان مرکزی، دو نفر در استان اصفهان و دو نفر در استان گیلان، مثبت اعلام شد و ۴ نفر دیگر نیز جان خود را از دست دادند. در نتیجه تعداد مبتلایان به ۶۱ و جان باختگان به ۱۲ نفر رسید.[۷۶] همان روز رئیس دانشکدهٔ علوم پزشکی نیشابور از مرگ یک بیمار هفتاد ساله مبتلا به کرونا در این شهر خبر داد.[۷۷]

در روز ۶ اسفند وزارت بهداشت اعلام کرد ۳۴ مورد ابتلای جدید به کرونا تشخیص داده شده که آمار مبتلایان را به ۹۵ نفر رسانده‌است. از این تعداد ۱۶ نفر از استان قم، ۹ نفر استان تهران، یک نفر استان فارس، ۲ نفر استان مازندران، ۲ نفر استان گیلان، یک نفر نیشابور، دو نفر استان البرز و یک نفر جزیره قشم بودند. همچنین آمار جان‌باختگان بر اثر ابتلا این ویروس به ۱۵ نفر رسید.[۷۸] در این روز رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهرستان ساوه اعلام کرد دو بیمار مبتلا به ویروس کرونا فوت کرده‌اند و آزمایش نهایی کروناویروس بعد از فوت هم مثبت بوده‌است. ابتلای یک دانشجوی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی و انتقالش به قرنطینه، دیگر رخداد آن روز بود.[۷۹]

چهارشنبه ۷ اسفند، رئیس اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت اعلام کرد که ۴۴ مورد جدید ابتلا به کرونا شناسایی شد که از این تعداد ۱۵ نفر از استان قم، ۹ نفر استان گیلان، ۴ نفر در تهران، یک نفر استان مرکزی، ۳ نفر در خوزستان، ۲ نفر در سیستان و بلوچستان، یک نفر در استان کرمانشاه، یک نفر در اردبیل، یک نفر در مازندران، یک نفر در لرستان، دو نفر فارس، یک نفر استان سمنان، دو نفر کهگیلویه و بویراحمد و یک نفر هرمزگان بودند. او با اشاره به جان‌باختن ۴ مبتلا، آمار مبتلایان را ۱۳۹ نفر و قربانیان را ۱۹ نفر اعلام کرد.[۸۰] پیش‌تر ایرج حریرچی، معاون وزارت بهداشت، آمار مشکوک مبتلایان به کرونا ویروس را ۹۱۶ نفر اعلام کرده‌بود.[۸۱] همان روز مدیر باشگاه فوتبال سپیدرود رشت از بیماری چند بازیکن این تیم خبر داد که حال ۳ نفر از آنها وخیم است و به احتمال زیاد به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند.[۸۲]

مغازه ای تعطیل در شیراز که بنر "من در خانه می مانم" روی کرکره آن دیده میشود.

براساس اعلام وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، در روز پنج شنبه ۸ اسفند، تعداد مبتلایان به ویروس کرونا به ۲۴۵ نفر در سراسر کشور افزایش یافت و تعداد جان‌باختگان به ۲۶ نفر رسید. رئیس مرکز روابط عمومی وزارت بهداشت گفت: از روز گذشته تاکنون با توجه به افزایش آزمایشگاه‌های تشخیص ویروس کرونا، ۱۰۶ ابتلای قطعی تشخیص داده شده و در این بازه زمانی ۷ نفر فوت کرده‌اند. از این ۱۰۶ ابتلای قطعی، ۳۸ نفر در تهران، ۲۳ نفر در گیلان، ۷ نفر در قم، یک نفر در همدان، ۸ نفر در اصفهان، ۷ نفر در مازندران، ۵ نفر در اردبیل، ۳ نفر در البرز، یک نفر در خراسان رضوی، ۳ نفر در سمنان، ۲ نفر در کرمانشاه، ۳ نفر در لرستان، یک نفر در کردستان، یک نفر در یزد، یک نفر در آذربایجان غربی و ۲ نفر در آذربایجان شرقی تشخیص داده شده‌است.[نیازمند منبع]

در ۸ اسفند مایک رایان مدیر اجرایی برنامهٔ فوریت‌های پزشکی سازمان جهانی بهداشت گفت: ایران که در هفتهٔ گذشته فقط دو مورد ابتلا داشته‌است، امروز تا ۲۴۵ مورد آلودگی به کرونا را تأیید کرده‌است.[۹] به گفتهٔ رایان این بیماری بدون هیچ‌گونه شناسایی وارد ایران شده و ممکن است ابعاد آن بسیار بیشتر از چیزی باشد که می‌بینیم.[۲۴]

در ۱۰ اسفند رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند گفت: آزمایش یک بیمار مشکوک به ویروس کرونا در استان خراسان جنوبی، مثبت و قطعی شد.[۸۳]

روز چهارشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۸ ستاد کنترل کرونا در شهرستان سقز در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که انتشار ویروس کرونا در این شهرستان از ۲۰ بهمن ۱۳۹۸ آغاز شده‌است.[۸۴]

در تاریخ ۱۶ اسفند ۹۸ در مازندران به علت افزایش کرونا و کمبود تجهیزات وضعیت قرمز اعلام شد.[۸۵] در ۱۸ اسفند نیز بر اساس اعلام هیئت علمی گروه بیماری‌های عفونی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، شیوع کرونا در استان کرمانشاه در وضعیت «قرمز» قرار گرفت.[۸۶]

در روزهای پایانی اسفند ۹۸ سرعت ابتلا به ویروس کرونا در ایران به ۱۵ تا ۴۵ نفر در ساعت و مرگ مبتلایان به یک تا دو نفر در هر ساعت رسیده‌است که از دلایل آن می‌توان به عدم اطلاع‌رسانی شفاف و به‌موقع در مورد ابعاد آلودگی مناطق مختلف کشور و مخالفت با قرنطینه شدن شهر قم به‌عنوان مرکز اصلی شروع و شیوع این ویروس اشاره‌کرد.[۸۷]

روز دوشنبه ۲۶ اسفند در عرض یک روز (۲۴ ساعت) ۱۲۹ نفر از مبتلایان به ویروس کرونا جان خود را از دست دادند و به‌طور رسمی شمار قربانیان ویروس کرونا در ایران به ۸۵۳ نفر رسید، طبق آخرین آماری که مقامات حکومتی اعلام کردند آمار مبتلایان نیز به ۱۴۹۹۱ رسیده‌است.[۸۸][۸۹] ولی آمار غیررسمی که از میان سخنان مقامات مختلف وزارت بهداشت و مقامات محلی بدست آمده‌است، نشان می‌دهد ۱۳۱۰ نفر جان خود را از دست داده و ۳۲ هزار و ۲۷۱ نفر در ۳۰ استان به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند.[۹۰]

در پنج‌شنبه ۲۹ اسفند ۱۳۹۸ سخنگوی وزارت بهداشت اعلام کرد نرخ ابتلا، به ۵۰ نفر در هر ساعت رسیده و هر ۱۰ دقیقه یک ایرانی بر اثر ابتلا به کرونا جان می‌بازد.[۹۱]

ادامه روند بیماری در نوروز

کادر پزشکی بیمارستانی در گرگان هنگام لحظه تحویل سال نوی ۱۳۹۹

در اولین روز سال ۱۳۹۹، ۱۹ هزار و ۶۴۴ نفر به طور قطعی به این بیماری مبتلا شده بودند که از میان آنان یک هزار و ۴۳۳ نفر فوت کرده بودند. بر اساس آمار تفکیکی اعلام شده استان تهران با ۲۲۰ مورد، بیشترین و دو استان کهگیلویه و بویر احمر و بوشهر با ۱ مورد کمترین میزان رشد مبتلایان جدید را داشتند.[۹۲]

در ۴ فروردین ۱۳۹۹، کیانوش جهانپور سخنگوی وزارت بهداشت در توئیتر خبر داد که از این تاریخ به بعد این وزارتخانه آمار روزانه مبتلایان را به صورت تفکیک استانی اعلام نخواهیم کرد.[۹۳] وی دلیل این کار را سرایت ویروس در تمامی استانهای کشور و مسافرت عده ای از مردم به استان های کمتر شیوع یافته با مقایسه آمارهای استانی اعلام کرد.[۹۴]

در ۵ فروردین ۱۳۹۹، جهانپور اعلام کرد که هر ۱۲ دقیقه یک ایرانی بر اثر ابتلا به ویروس کرونا جان خود را از دست می دهد و رشد ابتلا به این بیماری در تهران حدود ۱۳ درصد است. در استانهای دیگری مثل اصفهان، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی نیز میزان اعلام شده بالا بوده اما در استانهای دیگر تعداد فوت نسبت به کل مبتلایان کاهش پیدا کرده است.[۹۵]

در ۶ فروردین ۱۳۹۹، تعداد مبتلایان به ۲۷ هزار و ۱۷ نفر رسید که از میان آنان دو هزار و ۷۷ نفر فوت کرده و ۹ هزار و ۶۲۵ نفر نیز بهبود یافته‌اند. ۶۸ درصد از کسانی که فوت کرده‌اند سالمند و بالای ۶۰ سال سن داشته‌اند و ۳۲ درصد نیز زیر ۶۰ سال بوده‌اند. [۹۶]

تحقیقات دانشگاهی و تخمین‌ها

موارد کووید ۱۹ در ایران  ()
     درگذشت        بهبودی        موارد فعال

فوریه فوریه مارس مارس ۱۵ روز گذشته ۱۵ روز گذشته

تاریخ
# موارد
(تست شده)
# درگذشته
۱۹ فوریه ۲۰۲۰
۲(—) (—)
۲۰ فوریه ۲۰۲۰
۵(+۱۵۰%) ۲(۰)
۲۱ فوریه ۲۰۲۰
۱۸(+۲۶۰%) ۴(+۲)
۲۲ فوریه ۲۰۲۰
۲۸(+۶۱%) ۵(+۱)
۲۳ فوریه ۲۰۲۰
۴۳(+۴۸%) ۸(+۳)
۲۴ فوریه ۲۰۲۰
۶۴(+۴۹%) ۱۲(+۴)
۲۵ فوریه ۲۰۲۰
۹۵(+۴۸%) ۱۵(+۳)
۲۶ فوریه ۲۰۲۰
۱۳۹(+۴۶%) ۱۹(+۴)
۲۷ فوریه ۲۰۲۰
۲۴۵(+۷۶%) ۲۶(+۷)
۲۸ فوریه ۲۰۲۰
۳۸۸(+۵۸%) ۳۴(+۸)
۲۹ فوریه ۲۰۲۰
۵۹۳(+۵۳%) ۴۳(+۹)
۱ مارس ۲۰۲۰
۹۷۸(+۶۵%) ۵۴(+۱۱)
۲ مارس ۲۰۲۰
۱,۵۰۱(+۵۳%) ۶۶(+۱۲)
۳ مارس ۲۰۲۰
۲,۳۳۶(+۵۶%) ۷۷(+۱۱)
۴ مارس ۲۰۲۰
۲,۹۲۲(+۲۵%) ۹۲(+۱۵)
۵ مارس ۲۰۲۰
۳,۵۱۳(+۲۰%) ۱۰۷(+۱۵)
۶ مارس ۲۰۲۰
۴,۷۴۷(+۳۵%) ۱۲۴(+۱۷)
۷ مارس ۲۰۲۰
۵,۸۲۳(+۲۳%) ۱۴۵(+۲۱)
۸ مارس ۲۰۲۰
۶,۵۶۶(+۱۳%) ۱۹۴(+۴۹)
۹ مارس ۲۰۲۰
۷,۱۶۱(+۹٫۱%) ۲۳۷(+۴۳)
۱۰ مارس ۲۰۲۰
۸,۰۴۲(+۱۲%) ۲۹۱(+۵۴)
۱۱ مارس ۲۰۲۰
۹,۰۰۰(+۱۲%) ۳۵۴(+۶۳)
۱۲ مارس ۲۰۲۰
۱۰,۰۷۵(+۱۰%) ۴۲۹(+۷۵)
۱۳ مارس ۲۰۲۰
۱۱,۳۶۴(+۱۳%) ۵۱۴(+۸۵)
۱۴ مارس ۲۰۲۰
۱۲,۷۲۹(+۱۲%) ۶۱۱(+۹۷)
۱۵ مارس ۲۰۲۰
۱۳,۹۳۸(+۹٫۵%) ۷۲۴(+۱۱۳)
۱۶ مارس ۲۰۲۰
۱۴,۹۹۱(+۷٫۶%) ۸۵۳(+۱۲۹)
۱۷ مارس ۲۰۲۰
۱۶,۱۶۹(+۷٫۹%) ۹۸۸(+۱۳۵)
۱۸ مارس ۲۰۲۰
۱۷,۳۶۱(+۷٫۳%) ۱۱۳۵(+۱۴۷)
۱۹ مارس ۲۰۲۰
۱۸,۴۰۷(+۶٫۰%) ۱۲۸۴(+۱۴۹)
۲۰ مارس ۲۰۲۰
۱۹,۶۴۴(+۶٫۷%) ۱۴۳۳(+۱۴۹)
۲۱ مارس ۲۰۲۰
۲۰,۶۱۰(+۴٫۹%) ۱۵۵۶(+۱۲۳)
۲۲ مارس ۲۰۲۰
۲۱,۶۳۸(+۵٫۰%) ۱۶۸۵(+۱۲۹)
۲۳ مارس ۲۰۲۰
۲۳,۰۴۹(+۶٫۵%) ۱۸۱۲(+۱۲۷)
۲۴ مارس ۲۰۲۰
۲۴,۸۱۱(+۷٫۶%) ۱۹۳۴(+۱۲۲)
۲۵ مارس ۲۰۲۰
۲۷,۰۷۷(+۹٫۱%) ۲۰۷۷(+۱۴۳)
۲۶ مارس ۲۰۲۰
۲۹,۴۰۶(+۸٫۶%) ۲۲۳۴(+۱۵۷)
۲۷ مارس ۲۰۲۰
۳۲,۳۳۲(+۱۰%) ۲۳۷۸(+۱۴۴)
۲۸ مارس ۲۰۲۰
۳۵,۴۰۸(+۷٫۸%) ۲۵۱۷(+۱۳۹)
Sources: Ministry of Health and Medical Education

در هفتهٔ نخست اسفند، مقایسهٔ نسبت مبتلایان با قربانیان، بین ایران و دیگر کشورهای درگیر با کرونا نشان می‌دهد که ایران به لحاظ شمار مبتلایان در جایگاه هفتم قرار دارد ولی از نظر تعداد قربانیان در جایگاه دوم و بعد از چین قرار گرفته‌است.[۹۷] به همین دلیل تردیدهایی دربارهٔ تعداد واقعی موارد ابتلا در ایران به وجود آمده‌است.[۹۸] تا ۵ اسفند ۱۳۹۸ کره جنوبی با ۸۳۳، ایتالیا با ۲۱۵، ژاپن با ۱۵۴، سنگاپور با ۸۹ و هنگ کنگ با ۷۹ مورد ابتلا کشورهایی هستند که تعداد مبتلایان شناسایی شده در آنها بیش از ایران بوده اما تعداد قربانیان‌شان بین ۸ تا ۲ نفر بوده‌است.[۹۷] مسئولان وزارت بهداشت ایران در ۵ اسفند شمار مبتلایان به کرونا را ۶۱ نفر و تعداد جان‌باختگان را ۱۲ نفر اعلام کرده بودند.[۹۹] در این روز احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده قم در مجلس اعلام کرد در این شهر حدود ۵۰ نفر بر اثر کرونا جان باخته‌اند.[۱۰۰][۱۰۱] او گفت که از ورود کرونا به قم سه هفته می‌گذرد و این موضوع دیر اعلام شده و زمان فوت برخی افراد مشکوک به کرونا ۲۴ بهمن بوده‌است.[۱۰۲] در پاسخ، ایرج حریرچی، معاون وزارت بهداشت ایران صحبت‌های فراهانی را تکذیب کرد و گفت «اگر تعداد فوت شدگان قم نصف یا حتی یک چهارم این عدد هم باشد، استعفا می‌دهم».[۱۰۳]

محققان دانشگاه تورنتو با روش‌های آماری تخمین زدند حدود ۱۸٬۳۰۰ نفر در ایران مبتلا به کرونا هستند و ویروس یک ماه و نیم در ایران حضور داشته‌است. پیش‌نویس این گزارش ۶ اسفند منتشر شد.[۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]

پنجشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۸، طبق اطلاعات رسیده از بیمارستان‌ها دست کم ۲۱۰ نفر در شهرهای مختلف ایران بر اثر ابتلا به ویروس کرونا جان باخته‌اند.[۱۰۴][۱۰۵] از این تعداد بیشترین قربانیان از تهران و سپس قم می‌باشد. همچنین یک عضو شورای شهر تهران هم پیش‌بینی کرد که «۱۵ هزار نفر» در ایران به کرونا مبتلا شده باشند.[۱۰۶][۱۰۷] سخنگوی وزارت بهداشت این ادعا را تکذیب کرد و گفت در این مدت حتی این تعداد در اثر همه سندرم‌های حاد تنفسی فوت نشده‌اند.[۱۰۸]

در روز دوشنبه ۱۹ اسفند ۱۳۹۸ مقاله ای در مجله آتلانتیک منتشر شد که تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در ایران را حدود ۲ میلیون نفر تخمین زد و نوشت که این آمار ۲۵۰ برابر آمار رسمی است که تا روز قبل ۷٬۱۶۷ نفر اعلام شده بود و از لحاظ درصد شیوع، ۱۵ برابر آمار مبتلایان جهانی است که تا آن تاریخ ۱۱۱٬۷۶۵ نفر بوده‌است. نویسنده در محاسباتش از مقاله دانشگاه تورنتو استفاده کرده و با در نظر گرفتن شرایط کشور (انتخابات-راهپیمایی)، ابتلای مسئولان اصلی رژیم به این نتیجه رسیده‌است.[۱۰۹]

دانشگاه جانز هاپکینز، از معتبرترین دانشگاه‌های پژوهشی ایالات متحده، با راه‌اندازی یک سایت اینترنتی ویژه، اطلاعات مربوط به گسترش ویروس کرونا در سرتاسر جهان را رصد و منتشر می‌کند. بنابر تحقیقات این سایت در ایران آمار مرگ و میر ویروس کرونا نسبت به مبتلایان به این ویروس ۲۰ درصد است، در حالی که در کشورهای دیگر این آمار بین ۱ تا ۲ درصد است.[۱۱۰] یک آمار رسمی منتشر شده توسط دانشگاه جانز هاپکینز می‌گوید که ایران با آمار ۹۷۸ مبتلا دارای نسبت ۵٬۵ درصد فوت است. چین با داشتن بیشترین تعداد مبتلا (بیش از ۸۰ هزار) دارای نسبت فوت ۳٬۵ درصد است.[۱۱۱]

به گفتهٔ روزنامه‌نگار اسرائیلی، زوی یزکلی، به دلیل اقدامات نامناسب قرنطینه، تعداد افراد آلوده در تهران به تنهایی ممکن است در کمتر از دو ماه به ۷۵۰۰۰۰ نفر برسد.[۱۱۲]

تعدادی از استادان دانشگاه صنعتی شریف به سرپرستی علینقی مشایخی با انتشار نتایج تحقیق خود، سه سناریو را برای برخورد با شیوع ویروس کرونا ارائه کرده‌اند. در سناریوی اول و با فرض اجرای کامل قرنطینه و همکاری کامل مردم با دولت و فراهم بودن امکانات مراقبتی لازم، شیوع ویروس کرونا اوایل فروردین به اوج می‌رسد و شمار مبتلایان ۱۲۰ هزار نفر و شمار قربانیان ۱۲ هزار نفر خواهد بود. در سناریوی دوم که قرنطینه ناقص است و ارتباطات مردم به ۵۰ درصد کاهش می‌یابد، اواسط فروردین اوج شیوع کرونا خواهد بود و ۳۰۰ هزار نفر مبتلا و در حدود ۱۱۰ هزار نفر قربانی خواهند شد. در بدبینانه‌ترین سناریو که فرض آن عدم رعایت قرنطینه و عدم گسترش امکانات مراقبتی است، کرونا اوایل خرداد به اوج می‌رسد. در این صورت این بیماری ۴ میلیون مبتلا و حدود ۳/۵ میلیون نفر قربانی خواهد داشت.[۱۱۳][۱۱۴]

ریک برنن رئیس مرکز اضطراری منطقه سازمان جهانی بهداشت در ۱۶ مارس اعلام کرد تعداد واقعی مبتلایان در ایران ممکن است تا پنج برابر آمار رسمی باشد.[۱۱۵] رادیو فردا بر اساس «اظهارات پراکنده مقام‌های رسمی محلی و منابع وزارت بهداشت»، تعداد جانباختگان در ایران بر اثر ویروس کرونا را حداقل ۳۰۳۶ نفر تا تاریخ ۶ فروردین تخمین زده‌است.[۲]

اختلاف در صحت آمارها

این اتهام مطرح می‌شود که حکومت ایران از هفته‌ها پیش از اعلام رسمی شیوع کروناویروس، از ورود این ویروس و خطر ابتلای مردم به آن اطلاع داشته و حتی تمهیدات لازم برای مبتلا نشدن سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، را انجام داده‌اند، اما برای تشویق مردم به شرکت در انتخابات از گفتن حقایق به مردم خودداری کرده‌اند. اما بعد از آنکه کار به گسترش ابعاد این بیماری و قربانیان آن رسیده بر میزان انتقادها به دولت روحانی، رئیس‌جمهوری ایران نیز به شکل قابل توجهی افزوده شد.[۱۱۶]

اما سعید نمکی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مشکل را ناشی از پروتکل تشخیص ارائه شده از سوی سازمان جهانی بهداشت ذکر می‌کند. به گفته وی طی بهمن ماه آزمایش تشخیص کرونا با کیت ارائه شده از سوی آن سازمان فقط در مورد افراد دارای علائم شبه آنفلوانزا که سفر خارجی به استان هوبی یا شهر ووهان چین یا ارتباط نزدیک با یک فرد چینی داشته‌اند، انجام شده و هیچ مورد آزمایش مثبتی در افراد مشکوک گزارش نشده‌است. اما اولین موارد ابتلا در افرادی شناسایی شده که مشکوک تلقی نمی‌شده‌اند. به گفتهٔ نمکی وزارت بهداشت در ۲۹ بهمن، بلافاصله پس از اطلاع از مثبت بودن آزمایش، آن را اطلاع‌رسانی عمومی کرده‌است.[۱۱۷] در ۲ مارس دبیرکل سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که سازوکار صحت سنجی این سازمان تاکنون هیچ مدرک قطعی از پنهانکاری شدید ایران در مورد بحران کرونا نیافته‌است.[۱۱۸] در روز ۲۳ اسفند ملک زاده، معاون وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد که کرونا خیلی زودتر وارد کشور شده بود اما چون در مقطع اوج همه‌گیری بیماری آنفلوانزای H1N۱ بود، نظام سلامت به اشتباه آن را آنفلوانزا تشخیص داده است و دیر متوجه ورود بیماری می شود. زمانی که تست ها و کیت ها وارد کشور شد، توانستند بیماری را تشخیص دهند. با این حال، وی گفت ایران از کشورهایی بوده که شفاف‌تر تعداد مبتلایان و مرگ را اعلام کرده، حال آنکه مثلاً ترکیه این کار را نکرده است.[۱۱۹]

رضا شیران خراسانی، نماینده مشهد در مجلس شورای اسلامی نیز با بیان اینکه علت مرگ بخشی از افرادی که جان باخته‌اند به جای کرونا بیماری «حاد تنفسی» اعلام میشود، گفت: «در خراسان ۴۰۰ نفر بر اثر بیماری حاد تنفسی و ۵۰ نفر بر اثر کرونا جان باخته‌اند». او آمار مبتلایان به ویروس کرونا را بالا ذکر کرد و از اینکه حسن روحانی می‌گوید این آمار «در حال کاهش» است، اظهار تاسف کرد.[۱۲۰]

تلاش برای پیشگیری و درمان

شیوهٔ تشخیص بیماری

بخش ویژه بیماران کرونا در بیمارستان امام خمینی (هزار تخت خوابی).

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نخستین «دستورالعمل مراقبت، تشخیص و درمان کروناویروس» را در اوائل بهمن ماه منتشر کرده است.[۱۲۱] پروتکل تشخیص بیماری در ایران طی دو مرحله تغییر کرده‌است. دولت ایران از بدو امر تا شناسایی اولین موارد بیماری در ۲۹ بهمن، مبنای تشخیص و ثبت بیماری در آمار را، آزمایش ترشحات ریوی افراد مشکوک به کرونا با کیت تشخیص ارائه شده از سوی سازمان جهانی بهداشت مبتنی بر «واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR)» قرار داد. به گفته وزیر بهداشت ایران، تا پیش از تأیید اولین نمونه مثبت کرونا تمام موارد مشکوک به آلودگی ویروس کرونا بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت، افرادی در نظر گرفته می‌شدند که طی دو هفتهٔ گذشته علائم شبیه به آنفلوانزا داشته و در تماس نزدیک با یک شخص چینی یا شخص مبتلای دیگر بوده یا سفری به استان هوبی یا شهر ووهان چین داشته‌اند. مرحلهٔ دوم پس از شناسایی دو مورد مبتلا در قم که هیچ سفر خارجی یا تماس با شخص چینی را نداشتند، آغاز شد. در این مرحله، تعریف افراد مشکوک تغییر کرد اما روش تشخیص قطعی همچنان آزمایش با کیت تشخیص بود.[۱۰]

از ۱۹ اسفند با صدور بخشنامهٔ جدید ستاد مبارزه یا کرونا مرحلهٔ سوم آغاز شد. طبق این بخشنامه از آن تاریخ «تشخیص بالینی قوی مبتنی بر سی‌تی اسکن ریه» به عنوان مبنای تشخیص قطعی کرونا پذیرفته می‌شود.[۱۱] این روش سریع و آسان است. پژوهشی نشان داده‌است که حساسیت در تشخیص کووید-۱۹، ۹۸ درصد است در حالی که حساسیت در تشخیص با کمک PCR، برابر با ۷۱ درصد است.[۱۲۲][۱۲۳]

هر مرتبه تغییر در شیوهٔ تشخیص، منجر به اصلاح و افزایش آمار مبتلایان به این بیماری شده‌است.[۱۲۴][۱۲۵][۱۲۶]

اقدامات فردی

شیوع کرونا در چین باعث پخش توصیه‌های فراوان بهداشتی در فضای مجازی فارسی شد.

شست‌وشوی مداوم دست‌ها بهترین روش مقابله با ابتلا به این بیماری معرفی شده‌است. استفاده از دستکش‌های ارزان یکبار مصرف و ماسک هم توصیه می‌شود، هرچند نمی‌توان با قطعیت گفت که استفاده از ماسک باعث جلوگیری از ابتلا به این ویروس می‌شود.[۱۲۷][۱۲۸] ویروس کرونا می‌تواند بدون علامت از فرد ناقل به دیگران سرایت کند.[۱۲۹] ۸۰ درصد افراد مبتلا هیچ علامتی ندارند و هر فرد می‌تواند حدود دو تا سه نفر را آلوده کند.[۱۳۰]

به گفتهٔ محمدحسین قربانی، نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با توجه به اینکه ۴۱ درصد افراد در مراکز درمانی به کرونا مبتلا شده‌اند، توصیه می‌شود افرادی که علائم بیماری ندارند، به این مراکز مراجعه نکنند.[۱۳۱][۱۳۲] افرادی که در گروه‌های پرخطر هستند به محض احساس سرماخوردگی و اشخاص عادی و سالم در شرایطی که دچار تنگی نفس شوند باید به مراکز درمانی مراجعه کنند.[۱۳۳]

اقدامات دولتی

پس از شیوع گسترده این ویروس در چین، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در اوایل بهمن ماه اعلام کرد که کلیه مسافران ورودی از کشور چین، پایش و معاینه می‌شوند و موارد مشکوک به بیمارستانی که به این منظور اختصاص یافته، منتقل می‌شوند.[۲۶] همچنین دانشجویان ایرانی مقیم چین، پس از ورود به کشور برای دو هفته در شهرستان شهریار تحت قرنطینه قرار گرفتند.[۲۷]

پس از بروز همه‌گیری کووید نوزده در ایران سعید نمکی وزیر بهداشت ایران گفت مراکز بهداشتی و درمانی نیز در کل کشور آماده‌باش هستند؛ بویژه در مناطقی که مواردی از بیماری مشاهده شده‌است. همچنین در کنار این مراکز آمبولانس‌های ویژه‌ای قرار گرفته تا اگر قرار بود بیماران را منتقل کنند، این اقدام را انجام دهند.[۲۸]

روز یکشنبه ۴ اسفند ۱۳۹۸، حسن روحانی طی حکمی به سعید نمکی، او را مأمور تشکیل «ستاد ملی مبارزه با کرونا» کرد و وزرای کشور، راه و شهرسازی، آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، دادستان کل کشور، رئیس سازمان برنامه و بودجه، رئیس سازمان صدا و سیما، رئیس سازمان حج و زیارت، سخنگوی دولت و فرمانده نیروی انتظامی را به عنوان اعضای ستاد تعیین کرد.[۱۳۴] متعاقباً، وزیر بهداشت، ایرج حریرچی را به عنوان دبیر ستاد منصوب نمود.[۱۳۵]

در ادامه برخی از فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی که با تجمع همراه بود، متوقف شد. از جمله مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها، مدارس، مسابقات ورزشی، نماز جمعه و جماعت بتدریج در استان‌های آلوده تعطیل شد.[۱۳۶][۱۳۷][۳۳] سازمان برنامه و بودجه ایران پنج هزار میلیارد ریال برای مبارزه با این بیماری به وزارت بهداشت اختصاص داد.[۱۳۸]

در ۹ اسفند ۱۳۹۸ سخنگوی دولت با اشاره به تصمیم ستاد ملی مبارزه با کرونا برای عفونت‌زدایی برخی شهرها گفت: وزارت دفاع مسئولیت این کار را به‌عهده گرفته‌است و بخش‌هایی از استان‌های تهران، قم و گیلان عفونت‌زدایی خواهد شد.[۳۵] هم‌زمان وزارت بهداشت اعلام کرد مدارس همهٔ شهرهای ایران تا ۱۲ اسفند و دانشگاه‌ها تا ۱۵ اسفند تعطیل خواهند بود.[۳۲]

در ۱۵ اسفند مقامات ایرانی اعلام کردند ۲۲ آزمایشگاه برای تشخیص ویروس کرونا راه‌اندازی شده و قرار است تعداد این آزمایشگاه‌ها به زودی به ۵۰ مورد برسد.[۳۷] همچنین، دولت آزمایش تشخیص کرونا را برای تمام بیماران بستری مشکوک به کرونا رایگان انجام می‌دهد.[۳۶]

اقدامات بانک مرکزی برای کنترل ویروس کرونا شامل افزایش سقف تراکنشهای کارت به کارت، تمدید تاریخ انقضای کارتهای بانکی و افزایش سقف برداشت نقدی بود.[۱۳۹] در ۲۱ بهمن و پس از مرگ تعدادی از کارمندان شبکهٔ بانکی بر اثر ابتلا به کرونا، بانک مرکزی توزیع اسکناس نو و دریافت و پرداخت هرگونه وجه نقد در بانک‌ها را ممنوع کرد.[۱۴۰]

در تاریخ ۲۲ اسفند، سید علی خامنه‌ای به عنوان فرمانده کل قوا با صدور فرمانی به رئیس ستاد کل نیروهای مسلح دستور تشکیل قرارگاه بهداشتی و درمانی برای سازماندهی خدمات این نیروها به مردم را صادر کرد.[۱۴۱]

در روز ۲۱ اسفند روحانی اعلام کرد که دولت مشکلات قرنطینه شهرها را بیش از فوایدش می‌داند و قصد قرنطینه هیچ شهری را فعلاً ندارد.[۱۴۲] در تاریخ ۲۹ اسفند ماه پنج وزیر بهداشت پیشین جمهوری اسلامی (علیرضا مرندی، مسعود پزشکیان، کامران باقری لنکرانی، مرضیه وحید دستجردی و محمدحسن طریقت منفرد) و ۱۷ استاد پزشکی در نامه‌ای به حسن روحانی با اشاره به شمار بالای موارد بیماری و تلفات ناشی از آن نوشتند: «در صورت عدم کنترل بیماری و چاره­جویی مؤثر، افزایش تلفات و خسارات قطعی است.» این افراد مطمئن‌ترین راه کنترل و پیشگیری بیماری را «قطع زنجیره تماس افراد سالم با افراد بیمار و ناقل است که لازمه­ی آن محدود کردن ترددها و مسافرت­ها و تعطیلی صنوف زنجیره غیرضروری و مراکز خرید بزرگ و پر ازدحام و کنترل مبادی ورودی و خروجی شهرها است» دانستند و هشدار دادند «در صورت استمرار شرایط فعلی زندگی مردم و تداوم رفت‌وآمدهای غیر ضروری» اوضاع وخیم‌تر خواهد شد.[۱۴۳] در ۳ فروردین ماه ۱۳۹۹ رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرد که «قرنطینه سطح سه علیه کرونا در حال اجراست» اما محدودیت های بیشتر مستلزم حکومت نظامی است که نه ممکن است و نه مطلوب.[۱۴۴]

حسن روحانی، رئیس‌جمهور و رئیس دولت دوازدهم اعتقاد دارد که اقدامات دولت او در مقابله با ویروس کرونا «افتخارآفرین است». در مقابل دولت او از سوی افکار عمومی با انتقاد رو به رو شده که آمار دقیق مبتلایان و جان باختگان را اعلام نمی‌کند و برای قرنطینه قم و تعطیلی کسب و کارها که در قطع چرخه شیوع ویروس مؤثر است، اقدامات به موقع انجام نداده‌است. این در حالیست که مقام‌های ارشد دولتی پنهان‌کاری در آمار رد کردند و سید علی خامنه‌ای از «صداقت» مقام‌های مسئول تمجید کرد. دولت ایران همچنین به دلیل اینکه توقف پرواز هواپیماها به چین را رعایت نکرد با انتقاد شهروندان ایرانی و کاربران شبکه‌های اجتماعی مواجه شد.[۱۴۵]

کمک‌های بین‌المللی

نشست مدیران شهری تهران با نمایندگان سازمان بهداشت جهانی.

در ۲ اسفند چهارمین محموله کیت تشخیص بیماری کووید ۱۹ از امارات وارد ایران و تحویل انستیتو پاستور شد.[۱۴۶] این در حالی بود که وزیر بهداشت ایران در سوم اسفند گفته بود کیت تشخیص بیماری کرونا در کشور به تعداد لازم موجود است.[۱۴۷] پس از ورود چندین محموله کیت تشخیص کرونا به ایران، مصطفی قانعی دبیر ستاد توسعهٔ زیست‌فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با وعدهٔ حمایت از طرح‌های تولیدی گفت به‌زودی فراخوان تولید این کیت‌ها برای مشارکت دانش‌بنیان‌های توانمند اعلام خواهد شد.[۱۴۸]

در ۱۲ اسفند وبسایت همشهری‌آنلاین گزارش کرد محمولهٔ کمک‌های سازمان بهداشت جهانی شامل بیش از ۷٫۵ تن تجهیزات پزشکی و حفاظتی برای بیش از ۱۵٬۰۰۰ نفر و همچنین کیت بررسی کرونا جهت غربالگری ۱۰۰٬۰۰۰ نفر وارد ایران شده‌است.[۱۴۹] این محموله در ۱۲ اسفند با یک هواپیمای نظامی از دبی وارد ایران شد. علاوه بر این کمک‌ها، ۶ تیم پزشکی سازمان جهانی بهداشت متشکل از پزشکان، متخصصان علوم آزمایشگاه و اپیدمیولوژیست به ایران در شناسایی و کنترل ویروس کرونا کمک می‌کنند.[۱۵۰] پیش از این، کشور چین هم در چند مرحله کیت تشخیصی برای ایران فرستاده بود.[۱۵۱]

مقامات جمهوری آذربایجان در روز ۱۷ اسفند با صدور بیانیه‌ای از تخصیص کمک بشردوستانه ۵ میلیون دلاری برای مقابله با ویروس کرونا به ایران خبر دادند.[۱۵۲]

حمید بعیدی نژاد، سفیر ایران در لندن، روز دوشنبه ۱۲ اسفند ۹۸ از ورود اولین محموله هدایای انگلستان، فرانسه و آلمان خبر داد و سید عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، به ارسال سه محموله کمک‌های پزشکی شامل کیت‌های تشخیص و دستگاه‌های اکسیژن ساز و … از سوی کشور چین به همراه گروهی از پزشکان متخصص چینی و نیز کمک های سازمان صلیب سرخ جهانی و ترکیه اشاره کرد.[۱۵۳]

اخراج پزشکان بدون مرز

در ۲ فروردین ۱۳۹۹، بهرام قاسمی سفیر ایران در فرانسه اعلام کرد سازمان پزشکان بدون مرز یک مرکز فوریت‌های پزشکی با ظرفیت ۵۰ تخت برای درمان مبتلایان به بیماری کروناویروس در محوطهٔ بیمارستان امین اصفهان دائر خواهد کرد.[۱۵۴] دو روز بعد و به‌علت مخالفت نهادهای امنیتی و وزارت بهداشت، تیم ۹ نفرهٔ پزشکان سازمان یاد شده، از ایران اخراج شدند و احداث بیمارستان هم منتفی اعلام شد.[۱۵۵]

اثر تحریم‌ها

همزمانی گسترش ویروس کرونا در ایران با افزایش تحریم‌های آمریکا علیه این کشور تأثیرات زیادی بر اقتصاد ایران داشته و چالش‌هایی در زمینهٔ اقتصاد و بهداشت و درمان برای دولت ایران به دنبال داشته‌است.[۱۵۶][۱۵۷] وزارت بهداشت ایران تحریم‌ها بر بخش بانکداری را عامل کمبود تجهیزات تشخیص ویروس کرونا دانسته‌است.[۱۵۸] به ادعای یک سازمان مستقل حقوق بشری به‌نام آرتیکل ۱۹ تحریم‌ها دسترسی شهروندان ایرانی به اطلاعات مربوط این بیماری و شیوع آن را با مشکل مواجه کرده و مردم به دلیل محدودیت‌های اقتصادی تحمیل شده توسط ایالات متحده، قادر به دسترسی به پایگاه داده coronavirus متعلق به دانشگاه جانز هاپکینز نیستند.[۱۵۹][۱۶۰]هراس بسیاری از بانک‌های جهانی از تحریم‌های ایالات متحده از دیگر موانعی است که مشکلاتی را برای تأمین داروهای مورد نیاز ایران به وجود آورده‌است.[۱۵۷][۱۵۹]

از زمان آغاز بحران کرونا در ایران مقامات آمریکایی بارها پیشنهاد کمک‌های بشردوستانه به ایران را برای مقابله با این شیوع این ویروس مطرح کرده‌اند[۱۶۱][۱۶۲][۱۶۳] و تأکید دارند که ارسال کمک‌های بشردوستانه به ایران تحریم نیست.[۱۶۴] ایالات متحده اعلام کرده متعهد است ضمن حفظ فشار بر نظام ایران، مردم این کشور به مواد غذایی، داروهای حیاتی و کالاهای بشردوستانه دسترسی داشته باشند[۱۵۹] و در این سیاق وزارت خزانه‌داری این کشور مجوز تراکنش مالی با بانک مرکزی ایران در رابطه با تجارت اقلام خاص انسان‌دوستانه را صادر کرده که در چارچوب این سازوکار معامله‌ای به ارزش دو و نیم میلیون دلار برای خرید دارو از طریق یک شرکت سوئیسی صورت گرفته‌است. در مقابل مقامات ایران این پیشنهادها را «ادعایی مضحک و یک بازی سیاسی‌روانی» و «منافقانه» خوانده و رد کرده‌اند.[۱۶۴] عباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ ایران گفته که آمریکایی‌ها مانع ورود منابع مالی ایران در سایر کشورها به کانال مالی سوئیس می‌شوند تا از آن برای خرید اقلام دارویی و تجهیزات پزشکی استفاده شود.[۱۶۵] همچنین میخائیل اولیانف، نمایندهٔ دائم روسیه در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین، تحریم‌های مالی علیه ایران را مانع مبادلات بشردوستانه با ایران دانسته‌است.[۱۶۶] اندیشکدهٔ شورای آتلانتیک نیز در گزارشی نوشته که گرچه اقلام بشردوستانه از تحریم‌ها علیه ایران مستثنا شده‌اند، اما وزارت خزانه داری آمریکا پیش از این شرکت‌هایی را که مقادیر کمی تجهیزات پزشکی به ایران فروخته‌اند، تحت پیگرد قرار داده و این امر منجر به بازدارندگی برای شرکت‌های دیگر در خصوص انجام مراودات با ایران شده‌است.[۱۶۷]

در این راستا کشورهای چین[۱۶۸] روسیه[۱۶۹] انگلیس[۱۷۰] و پاکستان در درخواست‌های جداگانه ای از آمریکا خواستار لغو تحریم‌های این کشور علیه ایران برای مقابله با کرونا شدند.[۱۷۱] حسن روحانی، علی لاریجانی و محمدجواد ظریف مقام‌های ایرانی بودند که طی نامه‌ها و درخواست‌های جداگانه از سران بعضی کشورها و نهادهای بین‌المللی خواستار پایان تحریم‌های دولت ایالات متحده به‌دلیل شیوع کرونا شدند.[۱۷۲][۱۷۳][۱۷۴]

باوجود خودداری مقامات ایرانی از پذیرش کمک‌های آمریکا، برایان هوک مسئول گروه اقدام ویژهٔ ایران در وزارت خارجهٔ آمریکا، در ۱ فروردین ۹۹ اعلام کرد پیشنهاد کمک همچنان پابرجاست.[۱۷۵] او با اشاره به مبالغ هنگفتی که حکومت ایران صرف گروه‌های مورد حمایتش در خاورمیانه کرده و منابع مالی وسیعی که در اختیار رهبر ایران است، گفت: «اگر رژیم واقعاً می‌خواهد منابعی را برای کمک به مردم ایران پیدا کند، می‌تواند با پس دادن بخشی از ده‌ها میلیارد دلاری که از آن‌ها دزدیده، شروع کند».[۱۷۶]

پیامدها

پیامدهای اجتماعی و اقتصادی

کمبود لوازم ضد عفونی و پیشگیری از کرونا در داروخانه‌ها.

نگرانی از شیوع کرونا سبب افزایش تقاضا برای تجهیزات پیشگیری و بهداشتی نظیر اسپری پاک کننده و ماسک تنفسی شد که متعاقب آن برخی اقدام به احتکار این قبیل محصولات کردند و در نتیجه محصولات کمیاب شد و قیمت‌ها به یکباره افزایش یافت.[۱۷۷][۱۷۸] در گزارش‌های مختلف محتکران اقدام به احتکار چندصد هزار ماسک کرده بودند.[۱۷۹][۱۸۰][۱۸۱] ماسک در ایران بسیار گران و کمیاب شده و قیمت ماسک از ۴۱۰۰ تومان به ۱۵ هزار تومان رسیده‌است. این در حالی است که وزارت بهداشت ۲ میلیون ماسک به چین اهدا کرده‌است.[۷۳][۱۸۲][۱۸۳]

در ۱۲ اسفند و پس از آن‌که چند تن از مقامات از تولید انبوه ماسک در ایران خبر دادند، سعید نمکی در نامه‌ای به رضا رحمانی (وزیر صنعت) با اشاره به اینکه در طول یک هفتهٔ گذشته (۲ تا ۱۰ اسفند ۹۸) «حداکثر یک میلیون ماسک» تحویل وزارت بهداشت شده‌است، به‌شدت از «شعار فریبندهٔ تولید چند میلیون ماسک در روز» و «شبکهٔ احتکار ماسک» انتقاد کرد.[۱۸۴][۱۸۵] پیش‌تر مدیر اجرایی بسیج اتاق اصناف و قائم مقام وزیر صنعت در اظهار نظرهای جداگانه از تولید چند میلیون ماسک در روز سخن گفته بودند.[۱۸۴]

با پیشنهاد وزیر بهداشت و موافقت سید علی خامنه‌ای کادر پزشکی، پرستاری، بهداشتی و خدماتی که در زمان خدمت‌رسانی به بیماران مبتلا به کرونا درگذشته‌اند «شهید خدمت» محسوب می‌شوند.[۱۸۶] پرستاران و پزشکان ایرانی نیز برای گذراندن دوره سخت مبارزه با کرونا در کشور ویدئوهایی از رقصیدنشان در بیمارستان منتشر کردند. آنها این فیلم‌ها را در حالی ضبط کردند که لباس مخصوص با تجهیزات کامل از سر تا پا پوشیده‌اند و ماسک روی صورت دارند.[۱۸۷]

با وجود این که کرونا ویروس از طریق غذای پخته منتقل نمی‌شود، فروش رستوران‌ها در ایران بر اثر شیوع کروناویروس ۳۰ درصد کاهش یافت.[۱۸۸] پس از شیوع ویروس کرونا برخی پزشکان[۱۸۹] و کاربران شبکه‌های مجازی اعلام کردند محصولاتی مانند سیر، لیموترش و زنجبیل که غذاهای گرم محسوب می‌شوند می‌تواند ویروس کرونا را کنترل کند. همین باعث شد تا تقاضا برای این قبیل محصولات بیشتر شود و همزمان قیمت‌ها چند برابر شد.[۱۹۰] با وجود این‌که تغذیهٔ سالم و مصرف ویتامین‌ها و املاح معدنی برای سلامتی سودمند است، مصرف میوه یا سبزیجات خاص برای پیشگیری از ابتلا به کرونا پایهٔ علمی ندارد.[۱۹۱]

از انتهای بهمن ماه به دلیل شیوع ویروس کرونا و کاهش رفت‌وآمد شهروندان میزان مصرف بنزین در کشور ۱۰ درصد کاهش یافت.[۱۹۲] سفرهای نوروزی نیز تا ۵ فروردین ۱۳۹۸ با کاهش ۶۰ درصدی نسبت به زمان مشابه سال گذشته همراه بود.[۱۹۳] با این حال، عدم توجه عده ای از مردم نسبت به قرنطینه خانگی و انجام مسافرت های شهری توسط آنان باعث انتقادات گسترده ای در سطح جامعه شد.[۱۹۴]

محمد کشتی آرای، رئیس کمیسیون تخصصی طلا و جواهر نیز اعلام کرد بازار طلا و سکه بخاطر شیوع کرونا به حالت تعطیل درآمده و هیچ معامله ای انجام نمی‌شود. وی همچنین گفت قیمت جهانی طلا تحت تأثیر گسترش ویروس کرونا در کشورهای مختلف افزایش یافته‌است.[۱۹۵]

بسته شدن پارک جنگلی چیتگر در پی مصوبه شورای مبارزه با کرونا

پیامدهای ورزشی

شیوع کرونا باعث تعطیلی تمامی فعالیت های ورزشی از جمله لیگ برتر فوتبال و به تعویق افتادن انتخابات ریاست فدراسیون فوتبال ایران شد.[۱۹۶] پیش از این هفته بیستم و بیست و یکم لیگ برتر در حالی برگزار شده بود که با مصوبه ستاد مبارزه با شیوع کرونا، تمامی این مسابقات بدون حضور تماشاگر برگزار شد. این تصمیم باعث شده بود تا یکی از حساس‌ترین بازی‌ها بین دو تیم پرسپولیس و سپاهان که تأثیر زیادی در تعیین قهرمان لیگ برتر داشت برگزار نشود و کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال بازی را سه بر صفر به سود پرسپولیس به دلیل عدم حضور سپاهان در اعتراض به نبود تماشاگرانش بدهد.[۱۹۷]

صبح دوشنبه ۱۹ اسفند ۹۸ با وجود مخالفت و اعتراض جمعی از اعضای مجمع فدراسیون دوومیدانی و در حالی که دولت بر قرنطینه خانگی شهروندان و عدم مسافرت‌های بین شهری تأکید می‌کرد، وزارت ورزش انتخابات فدراسیون دوومیدانی که توأم با درگیری بود را برگزار کرد. مهدی علینژاد، رئیس مجمع، به خبرنگاران گفت: «ویروس بلاتکلیفی فدراسیون بسیار خطرناک‌تر از ویروس کرونا است». صداوسیما در گزارشی با انعکاس درگیری‌های مجمع اعلام کرد «کرونا همه فعالیت‌های ورزشی را معلق کرده و کسی فکرش را نمی‌کرد این انتخابات برگزار شود».[۱۹۸]

پیامدهای مذهبی

شیوع کرونا باعث تعطیلی نمازهای جماعت مساجد و همچین نمازهای جمعه سراسر کشور برای اولین بار پس از انقلاب اسلامی شد.[۱۹۹] همچنین پس از چند هفته مقاومت مراکز مذهبی در بستن اماکن زیارتی، در نهایت در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۹۸ وزارت کشور ایران پس از موافقت تولیت‌های حرم امام رضا، حرم فاطمه معصومه، حرم عبدالعظیم حسنی و مسجد جمکران دستور تعطیلی اماکن زیارتی ایران را ابلاغ کرد.[۲۰۰][۲۰۱]

ساعاتی پس از بسته شدن اماکن مذهبی قم و مشهد، عده‌ای در مقابل درب این حرم‌ها اعتراض کردند[۲۰۲]و در قم به نوشته سایت‌های داخلی، یکی از درهای حرم را شکستند. این اتفاق واکنش‌های گسترده‌ای را در میان رسانه‌ها و شخصیت‌های سیاسی و مذهبی داخل ایران داشت و آن را «هتک حرمت» خواندند.[۲۰۳][۲۰۴] عده‌ای از معترضان با دستور دادستانی بازداشت شدند.[۲۰۵][۲۰۶]

پیامدهای سیاسی

شیوع بیماری در بین مقامات ایران

علی ربیعی و ایرج حریرچی در نشست خبری. ساعاتی پس از این نشست اعلام شد که حریرچی به کرونا مبتلا شده‌است.

از زمان اعلام رسمی شیوع کرونا در اول اسفند در ایران، شماری از مقام‌ها و چهره‌های سیاسی جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده‌اند که به ویروس کرونا و بیماری کووید ۱۹ مبتلا شده‌اند. شهروندان مشکوک به ابتلا به ویروس کرونا در ایران تا مراحل پیشرفته بیماری دسترسی به کیت تشخیص ندارند اما مقام‌های حکومتی که تاکنون مشکوک به ابتلا بوده‌اند اعلام کرده‌اند به فاصله کوتاهی تست کرونا داده‌اند.[۲۰۷] حسین باستانی اعتقاد دارد شتاب گسترش بیماری در میان مسئولان ایرانی، نه نتیجهٔ مجموعه‌ای از تصادف‌های همزمان، که حاصل یک پدیدهٔ واحد باشد. احتمالاً اولین حدسی که در مورد این پدیدهٔ واحد به ذهن می‌رسد این خواهد بود که تعداد واقعی مبتلایان به کرونا در ایران در سطحی فراتر از ارقام رسمی قرار دارد و در نتیجه، سهم مسئولان از مبتلایان به این بیماری نیز بالاست.[۲۰۸]

تا تاریخ ۱۲ اسفند دست کم ۱۷ تن از مقامات و مدیران کشور به کرونا مبتلا شده و ۵ تن از آنها درگذشته‌اند.[۲۰۹]

در تاریخ ۱۳ اسفند عبدالرضا مصری نایب رئیس مجلس گفت: تاکنون تست کرونای ۲۳ نفر از نمایندگان مثبت بوده‌است.[۲۱۰]

یک پزشک می‌گوید: «برای اینکه بیمار مشکوک به کرونا بستری شود، باید در درجهٔ اول، تب بالای ۳۷/۵ داشته باشد و دوم افت سطح اشباع اکسیژن خونش کمتر از ۹۰ باشد. اگر این موارد را داشته باشد، جزو موارد مشکوک به کروناست و از این بیمار تست PCR می‌گیرند.» به گفتهٔ این پزشک تست کرونا هزینهٔ بالایی دارد و تست اعضای شورای شهر و نمایندگان مجلس، آن هم در حالی که هنوز علائمی از ابتلا به کرونا نداشتند «غیراخلاقی» است چون در شرایط کمبود کیت تشخیص کرونا ضرورت آن برای بیماران نیازمند است.[۲۱۱]

بازداشت منتقدان عملکرد مسئولان

در ۲۱ اسفند محمد مختاری، کاپیتان تیم فوتبال داماش گیلان با حکم قضایی دادستان استان گیلان، توسط سازمان اطلاعات سپاه قدس گیلان بازداشت شد. او آمار رسمی رسانه‌های دولتی دربارهٔ شمار قربانیان کرونا را دروغ دانسته و در صفحهٔ اینستاگرامش نوشته بود که فقط در استان گیلان روزانه بالای صد نفر می‌میرند و روی هم انباشته شده و جایی برای دفن آنها نیست.[۲۱۲][۲۱۳] او همچنین به نیروهای بسیج بابت سرکوب سریع مردم در مواقع اعتراضات و انفعال در زمان بیماری کرونا به شدت تاخته بود.

در ۲۲ اسفند خبر دستگیری مهدی حاجتی عضو شورای شهر شیراز منتشر شد.[۲۱۴] حاجتی در روزهای پیش از بازداشت، در صفحهٔ توییترش پست‌های انتقادی علیه نحوهٔ مدیریت بحران کرونا منتشر می‌کرد.[۲۱۵] او در یکی از توییت‌هایش نوشته بود: «دشمن ملت ایران امروز آن کسانی هستند که برای رو کم کنیِ دشمن فرضی حاضر شدند بر سر جان هموطنان ما قمار کنند» و «دشمن ملت ایران دقیقاً امثال کسانی است که نگذاشتند قم قرنطینه شود».[۲۱۶]

مصطفی فقیهی، مدیر سایت انتخاب، پس از آن که در توییتی تعداد قربانیان مشکوک به کرونا را نزدیک به ۲۰۰۰ نفر اعلام کرد و از وزیر بهداشت خواست که آمار واقعی را به مردم بگوید در ۲۰ اسفند به دادسرا احضار شد. در ۲۳ اسفند کانال تلگرامی ایران تایمز خبر بازداشت او را منتشر کرد.[۲۱۷]

سرایت بیماری از ایران به دیگر کشورها

کشورهایی از جهان که مواردی از کووید ۱۹ متصل به خوشه ایران دارند.

ایران پس از چین به دومین نقطه‌ی کانونی گسترش ویروس کرونا در جهان تبدیل شد.[۴۰] تا روز پانزدهم اسفند، ۲۸ کشور کانادا، لبنان، امارات متحده عربی، بحرین، کویت، عراق، افغانستان، عمان، پاکستان، گرجستان، چین، استونی، نروژ، اسپانیا، سوئد، بریتانیا، بلاروس، نیوزلند، آلمان، جمهوری آذربایجان، استرالیا، قطر، ارمنستان، ایالات متحده آمریکا، عربستان، مجارستان، تایلند، و هند اعلام کرده‌اند که افرادی مبتلا به کروناویروس را شناسایی کرده‌اند که از مبدأ ایران آمده‌اند.[۴۲][۴۳][۴۴][۴۵][۴۶][۴۷][۴۷][۴۹][۵۰][۲۱۸][۲۱۹][۲۲۰][۲۲۱][۲۲۲][۲۲۳] بسیاری از موارد ابتلا در کشورهای همجوار ایران مربوط به افرادی است که برای زیارت اماکن مقدس شیعیان به ایران سفر کرده بودند.[۲۲۴]

اعمال محدودیت در مرزها

عراق، کویت[۲۱۸][۲۲۵]،[۷۴] ترکیه[۲۲۶][۲۲۷]،[۷۰] پاکستان، ترکمنستان،[۲۲۸] گرجستان،[۲۲۹] ارمنستان[۲۳۰] عمان و تاجیکستان،[۲۳۱] بحرین[۲۳۲][۲۳۳] و امارات.[۲۳۴] از جمله کشورهایی بودند که در مرزها خود با ایران اعمال محدودیت کردند.

تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر قطر، دستور داد تا شهروندان این کشور از ایران خارج شوند.[۲۳۵] همچنین روسیه صدور روادید برای ایرانیان را لغو کرد و تاتیانا گولیکووا، معاون نخست‌وزیر روسیه به شهروندان روسیه توصیه کرد که از سفر به ایتالیا هم پرهیز کنند.[۲۳۶][۲۳۷] همان روز جاسیندا آردرن، نخست‌وزیر نیوزیلند، خبر داد که سومین آزمایش یک زن شصت و چند سالهٔ دو ملیتی ایرانی/نیوزلندی بعد از بازگشت از ایران مثبت شده و به‌همراه سه عضو خانواده و افرادی که در هواپیما امکان تماس با او را داشته‌اند، در قرنطینه به سر می‌برد.[۲۳۸]

ادارهٔ کل هوانوردی غیرنظامی ترکیه به دلیل شیوع ویروس کرونا در ایران، همه پروازهای مسافری و باربری به این کشور تا اطلاع ثانوی متوقف کرد.[۲۳۹] مدیر بنادر کویت گفت که بندر دوحه بسته شده‌است چرا که می‌خواهند از هرگونه تماس با خدمه‌هایی که از ایران می‌آیند جلوگیری شود.[۲۴۰]

وزارت خارجه کانادا به کانادایی‌های مستقر در ایران هشدار داد با توجه به گسترش شیوع ویروس کرونا در ایران خروج از این کشور سخت‌تر شده و بهتر است برای ترک ایران اقدام کنند.[۲۴۱] ایالات متحده دستور اعمال محدودیت مضاعف بر ایران را داد.[۲۴۲] سازمان بهداشت همگانی سوئد به دلیل «عدم کنترل دولت ایران بر شیوع کرونا به خارج از کشور» از دولت سوئد خواستار توقف تمام پروازها به ایران یا از ایران و لغو مجوز پرواز هواپیماهای ایران‌ایر برای ورود به کشور را شد.[۲۴۳]

واکنش‌ها

سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در سخنرانی درس خارج فقه خود در زمان شیوع ویروس، این بیماری را بهانه خوبی برای دشمن یا مخالفان انتخابات دانست که قصد دارند مشارکت در انتخابات را کاهش دهند.[۲۴۴][۲۴۵] به عقیده او مردم به‌ویژه مردم قم بدون توجه به این موارد، در یازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی حضور پیدا کردند و این شهر یکی از شلوغ‌ترین حوزه‌های رأی‌گیری بود.[۲۴۵] البته مشارکت ۴۳ درصدی مردم قم در این انتخابات[۲۴۶] پایین‌ترین سطح مشارکت در یازده دوره اخیر انتخابات مجلس بود.[۲۴۷]

سید احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد، ۹ اسفند ۱۳۹۸ از تعطیلی نماز جمعه مرکز استان خراسان رضوی به دلیل شیوع ویروس کرونا انتقاد کرد.[۲۴۸] برنامه زنده فرمول یک، پس از انتقاد امیرحسین رستمی از عملکرد مقامات ایران متوقف و این بازیگر از برنامه بیرون گذاشته شد.[۲۴۹][۲۵۰]

همچنین شیوع این بیماری با واکنش چانگ هوا، سفیر چین در ایران،[۲۵۱] مایک پمپئو، وزیر خارجه ایالات متحده،[۲۵۲][۲۵۳][۲۵۴] سازمان گزارشگران بدون مرز،[۲۵۵] داعش[۲۵۶]دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا،[۲۵۷] مورگان اورتگس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا،[۲۵۸] کنث مک‌کنزی، فرمانده سنت‌کام،[۲۵۹] مریم رجوی رهبر شورای ملی مقاومت ایران[۱۱۱] رضا پهلوی،[۲۶۰][۲۶۱] پروژه ققنوس ایران[۲۶۲] روبرو شد.

شیوع این بیماری در ایران همچنین در رسانه‌های بین‌المللی همچون ان‌بی‌سی نیوز،[۲۶۳][۲۶۴] مجله آتلانتیک،[۲۶۵] مجلهٔ تایمز،[۲۶۶] وبگاه بلومبرگ[۲۶۷] بازتاب داشت. در ۲۲ اسفند واشینگتن پست با انتشار تصاویر ماهواره‌ای از گورستان بهشت معصومهٔ قم نوشت: «گودال‌های حفر شده برای دفن قربانیان کرونا ویروس در قم به قدری گسترده هستند که از فضا هم قابل مشاهده‌اند». به نوشتهٔ واشینگتن پست، حفاری گورهای جدید از ۲۱ فوریه (روز برگزاری انتخابات مجلس) آغاز شده و در روزهای بعد به‌سرعت گسترش پیدا کرده‌است. با توجه به این‌که در آن زمان مقام‌های ایران شمار قربانیان را دو نفر اعلام کرده بودند، حفاری چنین خندق‌های بزرگی، غیرمعمول و عجیب به نظر می‌رسد.[۲۶۸] تنها یک هفته بعد، دو گودال بزرگ در تصاویر ماهواره‌ای دیده می‌شود که به اندازهٔ یک زمین فوتبال طول دارند.[۲۶۹] واشینگتن پست در گزارشش به تَل‌های بزرگ آهک در قبرستان بهشت معصومه هم اشاره کرده و می‌گوید آهک معمولاً برای قبرهای دسته‌جمعی بکار می‌رود.[۲۷۰]

آمارها

شیوع کروناویروس در ایران بر پایه استان بر اساس آمار رسمی ایران
استان تاریخ اعلام اولین شهرهای درگیر
گزارش مشکوک
ابتلا
مرگ
تهران ۲۱ بهمن ۱۳۹۸[۶۲] ۲ اسفند ۱۳۹۸[۲۷۱] ۱۲ اسفند ۱۳۹۸[۲۷۲] تهران،[۲۷۳] دماوند،[۲۷۴] پردیس،[۲۷۵] قرچک،[۲۷۶]
شهریار،[۲۷۷] ورامین،[۲۷۸] اسلامشهر[۲۷۹]
قم - - ۳۰ بهمن ۱۳۹۸[۲۸۰] قم[۲۸۰]
گیلان - ۲ اسفند ۱۳۹۸[۲۷۱] ۸ اسفند ۱۳۹۸[۲۸۱] رشت،[۲۷۳] لنگرود،[۲۸۲] آستارا،[۲۸۳] تالش،[۲۸۴]
بندر انزلی،[۲۸۵] صومعه‌سرا، لاهیجان[۲۸۶]
مازندران - ۱ اسفند ۱۳۹۸[۲۸۷] ۴ اسفند ۱۳۹۸[۲۸۸] ساری، بابل،[۲۸۷]تنکابن،[۲۸۹] نوشهر[۲۹۰]
مرکزی - ۱ اسفند ۱۳۹۸[۲۹۱] ۳ اسفند ۱۳۹۸[۲۹۲] اراک،[۲۹۱] ساوه[۲۹۳] دلیجان، محلات، خمین،
فراهان، کمیجان، آشتیان، تفرش، خنداب،[۲۹۴]
شازند، زرندیه[۲۹۵]
همدان ۳ اسفند ۱۳۹۸[۲۹۶] ۵ اسفند ۱۳۹۸ ۵ اسفند ۱۳۹۸[۲۹۷] همدان، ملایر،[۲۹۸] نهاوند[۲۹۹]
اصفهان - ۵ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۰۰] اصفهان، کاشان، خمینی‌شهر، فلاورجان،
مبارکه، نجف‌آباد، لنجان، خوانسار، زواره،[۳۰۰]
گلپایگان، نطنز، آران و بیدگل، اردستان[۳۰۱]
خراسان رضوی - - ۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۰۲] نیشابور،[۳۰۲] مشهد،[۳۰۳] سبزوار، گناباد،[۳۰۴]
تربت حیدریه،[۳۰۵] کاشمر،[۳۰۶] تربت جام[۳۰۷]
البرز - ۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۰۸] ۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۰۹] کرج[۳۱۰]
فارس - ۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۱۱] ۱۳ اسفند ۱۳۹۸[۳۱۲] شیراز، جهرم، فسا، نی‌ریز، لارستان، گراش،
کوار، کازرون، داراب، اقلید، ارسنجان، آباده،
سرچهان، مرودشت، فیروزآباد، قیروکارزین،
سپیدان، بوانات، زرقان، استهبان و خرم‌بید[۳۱۳]
هرمزگان ۴ اسفند ۱۳۹۸[۳۱۴] - ۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۱۵] قِشم[۳۱۶] بندرعباس، پارسیان، کیش[۳۱۷]
رودان، جاسک[۳۱۸]
کرمانشاه - ۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۱۹] ۱۱ اسفند ۱۳۹۸[۳۲۰] کرمانشاه[۳۲۱]سنقر، پاوه، کنگاور، گیلانغرب،
هرسین، صحنه، جوانرود، اسلام‌آباد غرب
و سرپل ذهاب[۳۲۲]
یزد - ۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۲۳] ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۲۴] یزد، میبد، اردکان[۳۲۵]
خوزستان - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۲۶] ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۲۷] اهواز، دزفول، آبادان، شوشتر، شادگان[۳۲۸]
اندیمشک، هندیجان، ماهشهر، امیدیه[۳۲۹]
و مسجدسلیمان
کهگیلویه و بویراحمد - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۰] - یاسوج، گچساران، چرام[۳۳۱]
اردبیل - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۲] ۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۳] اردبیل، مشگین‌شهر، پارس‌آباد، خلخال،
گرمی[۳۳۴]
لرستان - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۵] ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۶] دورود، خرم‌آباد، الشتر،[۳۳۷] چگنی، بروجرد،
کوهدشت، سلسله[۳۳۸]
سمنان - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۹] ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۰] شاهرود، میامی[۳۴۱]
سیستان و بلوچستان - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۲] ۱۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۳] ایرانشهر،[۳۴۴] زاهدان،[۳۴۵] زابل[۳۴۶]
آذربایجان شرقی - ۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۷] ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۸] تبریز، سراب، مراغه، هشترود، بناب، میانه،
شبستر[۳۴۹]
آذربایجان غربی - ۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۵۰] ۱۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۵۱] ارومیه،[۳۵۰] مهاباد،[۳۵۲] خوی،[۳۵۳] بوکان[۳۵۴]
کردستان - ۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۵۵] ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۵۶] سقز،[۳۵۷] سنندج، بانه، کامیاران[۳۵۸]
گلستان - ۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۵۹] ۱۱ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۰] گرگان، گنبد کاووس، بندرگز[۳۶۱]
قزوین - ۹ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۲] ۱۱ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۳] قزوین
خراسان جنوبی - ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۴] ۱۴ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۵] بیرجند،[۳۶۶] قائن[۳۶۷]
ایلام - ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۸] ۱۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۹] ایلام، آبدانان، ایوان[۳۷۰]
کرمان - ۱۱ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۱] ۱۳ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۲] کرمان، رفسنجان، زرند[۳۷۳]
زنجان - ۱۲ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۴] ۱۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۵] زنجان،[۳۷۶] ابهر[۳۷۷]
خراسان شمالی - ۱۲ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۸] ۱۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۹] بجنورد، شیروان، اسفراین، مانه، سملقان،
جاجرم[۳۷۹]
چهارمحال و بختیاری - ۱۲ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۰] ۱۳ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۱] شهرکرد، بروجن، فارسان، لردگان[۳۸۲]
بوشهر ۱۳ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۳] ۱۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۴] ۱۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۵] بوشهر، برازجان[۳۸۴]

موارد تاییدشده عفونت SARS-CoV-2 و مرگ و میر ناشی از COVID-19 در ایران()

تاریخ جدید مجموع جدید مرگ مجموع مرک منبع
۲۹ بهمن ۱۳۹۸ ۲ ۲ ۲ ۲ [۳۸۶][۳۸۷]
۰۱ اسفند ۱۳۹۸ ۳ ۵ ۰ ۲ [۳۸۸]
۰۲ اسفند ۱۳۹۸ ۱۳ ۱۸ ۲ ۴ [۳۸۹]
۰۳ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰ ۲۸ ۲ ۶ [۳۹۰]
۰۴ اسفند ۱۳۹۸ ۱۵ ۴۳ ۲ ۸ [۳۹۱]
۰۵ اسفند ۱۳۹۸ ۱۸ ۶۱ ۴ ۱۲ [۳۹۲]
۰۶ اسفند ۱۳۹۸ ۳۴ ۹۵ ۴ ۱۶ [۷۳]
۰۷ اسفند ۱۳۹۸ ۴۴ ۱۳۹ ۳ ۱۹ [۳۹۳]
۰۸ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰۶ ۲۴۵ ۷ ۲۶ [۳۹۴]
۰۹ اسفند ۱۳۹۸ ۱۴۳ ۳۸۸ ۸ ۳۴ [۳۹۵]
۱۰ اسفند ۱۳۹۸ ۲۰۵ ۵۹۳ ۹ ۴۳ [۳۹۶][۳۹۷]
۱۱ اسفند ۱۳۹۸ ۳۸۵ ۹۷۸ ۱۱ ۵۴ [۳۹۸]
۱۲ اسفند ۱۳۹۸ ۵۲۳ ۱۵۰۱ ۱۲ ۶۶ [۳۹۹]
۱۳ اسفند ۱۳۹۸ ۸۳۵ ۲۳۳۶ ۱۱ ۷۷ [۴۰۰]
۱۴ اسفند ۱۳۹۸ ۵۸۶ ۲۹۲۲ ۱۵ ۹۲ [۴۰۱]
۱۵ اسفند ۱۳۹۸ ۵۹۱ ۳۵۱۳ ۱۵ ۱۰۷ [۴۰۲]
۱۶ اسفند ۱۳۹۸ ۱۲۳۴ ۴۷۴۷ ۱۷ ۱۲۴ [۴۰۳]
۱۷ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰۷۶ ۵۸۲۳ ۲۱ ۱۴۵ [۴۰۴]
۱۸ اسفند ۱۳۹۸ ۷۴۳ ۶۵۶۶ ۴۹ ۱۹۴ [۴۰۵]
۱۹ اسفند ۱۳۹۸ ۵۹۵ ۷۱۶۱ ۴۳ ۲۳۷ [۴۰۶]
۲۰ اسفند ۱۳۹۸ ۸۸۱ ۸۰۴۲ ۵۴ ۲۹۱ [۴۰۷]
۲۱ اسفند ۱۳۹۸ ۹۵۸ ۹۰۰۰ ۶۳ ۳۵۴ [۴۰۸]
۲۲ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰۷۵ ۱۰۰۷۵ ۷۵ ۴۲۹ [۴۰۹]
۲۳ اسفند ۱۳۹۸ ۱۲۸۹ ۱۱۳۶۴ ۸۵ ۵۱۴ [۴۱۰]
۲۴ اسفند ۱۳۹۸ ۱۳۶۵ ۱۲۷۲۹ ۹۷ ۶۱۱ [۴۱۱]
۲۵ اسفند ۱۳۹۸ ۱۲۰۹ ۱۳۹۳۸ ۱۱۳ ۷۲۴ [۴۱۲]
۲۶ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰۵۳ ۱۴۹۹۱ ۱۲۹ ۸۵۳ [۴۱۳]
۲۷ اسفند ۱۳۹۸ ۱۱۷۸ ۱۶۱۶۹ ۱۳۵ ۹۸۸
۲۸ اسفند ۱۳۹۸ ۱۱۹۲ ۱۷۳۶۱ ۱۴۷ ۱۱۳۵
۲۹ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰۴۶ ۱۸۴۰۷ ۱۴۹ ۱۲۸۴
۱ فروردین ۱۳۹۹ ۱۲۳۷ ۱۹۶۴۴ ۱۴۹ ۱۴۳۳
۲ فروردین ۱۳۹۹ ۹۶۶ ۲۰۶۱۰ ۱۲۳ ۱۵۵۶
۳ فروردین ۱۳۹۹ ۱۰۲۸ ۲۱۶۳۸ ۱۲۹ ۱۶۸۵
۴ فروردین ۱۳۹۹ ۱۴۱۱ ۲۳۰۴۹ ۱۲۷ ۱۸۱۲
۵ فروردین ۱۳۹۹ ۱۷۶۲ ۲۴۸۱۱ ۱۲۲ ۱۹۳۴ [۴۱۴]
۶ فروردین ۱۳۹۹ ۲۲۰۶ ۲۷۰۱۷ ۱۴۳ ۲۰۷۷ [۴۱۵]
۷ فروردین ۱۳۹۹ ۲۳۸۹ ۲۹۴۰۶ ۱۵۷ ۲۲۳۴ [۴۱۶]
۸ فروردین ۱۳۹۹ ۲۹۲۶ ۳۲۳۳۲ ۱۴۴ ۲۳۷۸ [۴۱۷]
۹ فروردین ۱۳۹۹ ۳۰۷۶ ۳۵۴۰۸ ۱۳۹ ۲۵۱۷ [۴۱۸]
یادداشت‌ها:

موارد جدید COVID-19 در ایران بر پایه استان()

تاریخ منطقه ۱ منطقه ۲ منطقه ۳ منطقه ۴ منطقه ۵ موارد تأیید شده مرگ
قم Teh Maz Alb Sem Gol Qaz Esf Frs Hor Koh Cha Bus Gil Ard Azs Azg Kur Zan Mar Ham Khz Krs Lor Ilm Khr Sis Yaz Khs Ker Khn جدید مجموع جدید مجموع منبع
۲۹ بهمن ۲ ۲ ۲ ۲ ۲
۰۱ اسفند ۲ ۱ ۳ ۵ ۲
۰۲ اسفند ۷ ۴ ۲ ۱۳ ۱۸ ۲ ۴
۰۳ اسفند ۸ ۲ ۱۰ ۲۸ ۲ ۶
۰۴ اسفند ۷ ۴ ۱ ۲ ۱ ۱۵ ۴۳ ۲ ۸ [۴۱۹]
۰۵ اسفند ۸ ۳ ۲ ۲ ۲ ۱ ۱۸ ۶۱ ۴ ۱۲ [۴۲۰]
۰۶ اسفند ۱۶ ۸ ۲ ۲ ۱ ۱ ۲ ۱ ۳۴ ۹۵ ۳ ۱۵ [۷۳]
۰۷ اسفند ۱۵ ۴ ۱ ۱ ۲ ۱ ۲ ۱ ۱ ۳ ۱ ۱ ۲ ۴۴ ۱۳۹ ۴ ۱۹ [۴۲۱]
۰۸ اسفند ۷ ۳۸ ۷ ۳ ۳ ۸ ۲۳ ۵ ۲ ۱ ۱ ۱ ۲ ۳ ۱ ۱ ۱۰۶ ۲۴۵ ۷ ۲۶ [۳۹۴]
۰۹ اسفند ۱۶ ۶۴ ۹ ۳ ۲ ۲ ۲ ۱۰ ۲۵ ۱ ۴ ۲ ۳ ۱۴۳ ۳۸۸ ۸ ۳۴ [۳۹۵]
۱۰ اسفند ۲۱ ۵۲ ۱۲ ۸ ۴ ۲۲ ۶ ۱۲ ۸ ۱۷ ۳ ۶ ۵ ۱۸ ۴ ۱ ۱ ۴ ۱ ۲۰۵ ۵۹۳ ۹ ۴۳ [۳۹۷]
۱۱ اسفند ۳۰ ۱۷۰ ۱۱ ۳۱ ۳ ۱۳ ۸ ۲ ۲۸ ۴۴ ۳ ۹ ۲ ۸ ۱ ۱۷ ۲ ۲ ۲ ۳۹۴ ۹۷۸ ۱۱ ۵۴ [۳۹۸]
۱۲ اسفند N/A ۵۲۳ ۱۵۰۱ ۱۱ ۵۴ [۳۹۹]
۱۳ اسفند N/A ۸۳۵ ۲۳۳۶ ۱۱ ۷۷ [۴۰۰]
۱۴ اسفند ۱۰۱ ۲۵۳ ۹ ۱۹ ۸ ۹ ۲۵ ۱۴ ۱ ۳۵ ۹ ۴ ۶ ۸ ۲۷ ۱۵ ۵ ۷ ۸ ۸ ۱۴ ۱ ۵۸۶ ۲۹۲۲ ۱۵ ۹۲ [۴۰۱][۴۲۲]
۱۵ اسفند ۳۲ ۵۶ ۵۰ ۶۱ ۲۲ ۴ ۳۱ ۱۱۸ ۱۹ ۲ ۸ ۳ ۸۰ ۱۷ ۱۰ ۵ ۶ ۷ ۳۱ ۶ ۱ ۱۱ ۵۳ ۵ ۹ ۲ ۵۹۱ ۳۵۱۳ ۱۵ ۱۰۷ [۴۰۲][۴۲۳]
۱۶ اسفند ۱۳۷ ۶۱ ۱۸۰ ۱۲۹ ۵۴ ۶۷ ۶۵ ۱۵۰ ۱۳ ۶ ۴ ۵ ۲ ۹۱ ۱۱ ۱۰ ۱ ۲۴ ۳۵ ۴۸ ۷ ۵ ۵۰ ۲ ۲ ۵۰ ۳ ۷ ۱۲ ۱۲۳۴ ۴۷۴۷ ۱۶ ۱۲۴ [۴۰۳][۴۲۴]
۱۷ اسفند ۱۴۵ ۱۲۶ ۳۰۵ ۳ ۲۴ ۵۸ ۲ ۹۶ ۱۴ ۱۱ ۲ ۳ ۷۰ ۱ ۲ ۲۲ ۲ ۲ ۳۷ ۱۱ ۱ ۴ ۲۷ ۲ ۴۶ ۱۳ ۲۴ ۱۵ ۸ ۱۰۷۶ ۵۸۲۳ ۲۱ ۱۴۵ [۴۰۴][۴۲۵]
۱۸ اسفند ۱۷ ۲۶۶ ۱۴ ۲ ۳۷ ۱۳ ۲۹ ۸۰ ۹ ۵ ۳ ۵ ۲ ۲ ۹ ۳۰ ۷ ۱۹ ۱ ۷۰ ۲۶ ۵ ۲ ۳۷ ۱۹ ۶ ۲۶ ۱ ۱ ۷۴۳ ۶۵۶۶ ۴۹ ۱۹۴ [۴۰۵][۴۲۶]
۱۹ اسفند ۲۷ ۱۴۰ ۱۳ ۴۵ ۴۰ ۳۷ ۲۹ ۱۷ ۵ ۱ ۲۸ ۲۲ ۲۲ ۲۹ ۳ ۱۵ ۵۴ ۴ ۱۱ ۷ ۱۶ ۲۹ ۳ ۱۰ ۵۹۵ ۷۱۶۱ ۴۳ ۲۳۷ [۴۰۶][۴۲۷]
۲۰ اسفند ۳۹ ۱۶۹ ۲۵۳ ۳۲ ۱ ۴ ۱۰ ۱۷ ۱۸ ۱۷ ۲ ۱۱ ۷ ۱۹ ۱۷ ۴ ۱۲ ۱۱ ۲۷ ۱۷ ۳۷ ۷ ۲۵ ۲۵ ۳۹ ۶ ۳۷ ۱۴ ۴ ۸۸۱ ۸۰۴۲ ۵۴ ۲۹۱ [۴۰۷][۴۲۸]
۲۱ اسفند ۵۳ ۲۵۶ ۳۲ ۴۵ ۶۳ ۹ ۲۷ ۱۷۰ ۱۹ ۱۰ ۰ ۱ ۰ ۵ ۱ ۲۹ ۲۷ ۶ ۲۲ ۳۱ ۷ ۱۷ ۸ ۹ ۶ ۳۴ ۴ ۲۳ ۱۵ ۱۸ ۱۱ ۹۵۸ ۹۰۰۰ ۶۳ ۳۵۴ [۴۲۹]
۲۲ اسفند ۴۲ ۳۰۳ ۷۹ ۷۴ ۴۰ ۲۵ ۴۲ ۴ ۲۹ ۱۵ ۱۱ ۳ ۸۴ ۱۴ ۷ ۱۹ ۹ ۱۷ ۸۸ ۱۲ ۳۱ ۲۰ ۲۵ ۷ ۲۹ ۶ ۲۱ ۱۲ ۷ ۱۰۷۵ ۱۰۰۷۵ ۷۵ ۴۲۹ [۴۰۹][۴۳۰]
۲۳ اسفند ۴۲ ۳۰۳ ۱۹۲ ۶ ۳۸ ۲۱ ۱۲ ۱۱۰ ۳۳ ۴ ۰ ۰ ۰ ۷۱ ۱۵ ۹۷ ۲۵ ۹ ۲۰ ۴۸ ۱۰ ۱۵ ۱۵ ۲۵ ۸ ۱۱۰ ۲ ۴۶ ۰ ۱۲ ۰ ۱۲۸۹ ۱۱۳۶۴ ۸۵ ۵۱۴ [۴۳۱]
۲۴ اسفند ۳۲ ۳۴۷ ۱۷ ۱۳۴ ۴۷ ۴۷ ۱۵۵ ۱۱ ۷ ۱۱۳ ۳۳ ۵۹ ۳۱ ۵ ۳۱ ۱۱۵ ۷ ۴۸ ۸ ۲ ۶ ۳۰ ۲ ۷۳ ۴ ۱ ۱۳۶۵ ۱۲۷۲۹ ۹۷ ۶۱۱
۲۵ اسفند ۸۴ ۲۵۱ ۷۲ ۶۷ ۴۱ ۲۵ ۲۲ ۱۲۶ ۹ ۷ ۱ ۶ ۴۳ ۳۶ ۱۸ ۲۷ ۳۲ ۱۱ ۳۲ ۱۳ ۵۲ ۱۸ ۱۴۳ ۶ ۳۶ ۱۸ ۷ ۶ ۱۲۰۹ ۱۳۹۳۸ ۱۱۳ ۷۲۴
۲۶ اسفند ۱۹ ۲۰۰ ۹۶ ۴۹ ۳۴ ۴۲ ۴۰ ۱۱۸ ۴۳ ۱۶ ۵ ۳ ۴ ۱۸ ۳۰ ۳۵ ۳۱ ۳۱ ۱۵ ۱۴ ۱۲ ۵۳ ۱۶ ۲ ۱۱ ۵۱ ۷ ۱۳ ۴۵ ۱۰۵۳ ۱۴۹۹۱ ۱۲۹ ۸۵۳
۲۷ اسفند ۲۹ ۲۷۳ ۵۹ ۱۱۶ ۳۳ ۳۰ ۲۶ ۷۵ ۳۱ ۶ ۲ ۴ ۴۵ ۱۹ ۷۸ ۳۴ ۲ ۲۵ ۴۷ ۱۱ ۲۵ ۹ ۳۵ ۷ ۶۳ ۱۱ ۴۹ ۱۲ ۱۹ ۳ ۱۱۷۸ ۱۶۱۶۹ ۱۳۵ ۹۸۸
۲۸ اسفند ۲۲ ۲۱۳ ۶۱ ۷۶ ۶۰ ۲۰ ۵۳ ۱۶۲ ۶۰ ۱۲ ۱۳ ۴ ۴ ۲۱ ۱۰ ۸۴ ۴۲ ۲۲ ۲۰ ۲۳ ۱۳ ۲۸ ۷ ۳۹ ۱۰ ۳۰ ۶ ۴۵ ۲۱ ۱۱ ۱۱۹۲ ۱۷۳۶۱ ۱۴۷ ۱۱۳۵ [۴۳۲]
۲۹ اسفند ۳۱ ۱۳۷ ۵۸ ۶۱ ۱۶ ۹ ۴۷ ۱۰۸ ۲۱ ۵ ۱۵ ۳ ۸ ۷۳ ۱۶ ۵۸ ۲۶ ۱۱ ۲۶ ۴۷ ۳ ۲۲ ۲۳ ۳۷ ۸ ۵۰ ۱۸ ۶۹ ۵ ۱۴ ۲۱ ۱۰۴۶ ۱۸۴۰۷ ۱۴۹ ۱۲۸۴ [۴۳۳]
۱ فروردین ۳۶ ۲۲۰ ۸۴ ۹۵ ۵۲ ۱۵ ۸ ۱۴۵ ۵۰ ۱۷ ۱ ۳ ۱ ۹۹ ۳۵ ۵۵ ۲۷ ۱۵ ۴۴ ۱۷ ۵ ۱۰ ۲۲ ۹ ۲۰ ۴۸ ۸ ۴۹ ۱۸ ۱۲ ۱۷ ۱۲۳۷ ۱۹۶۴۴ ۱۴۹ ۱۴۳۳
۲ فرودین ۲۰ ۲۳۲ ۲۸ ۵۵ ۶ ۵۹ ۱۰۱ ۲۲ ۱۲ ۲ ۵۷ ۶ ۷۲ ۱۴ ۷ ۳۵ ۵ ۳۱ ۲۷ ۳۴ ۱۸ ۵۷ ۵ ۵۲ ۸ ۱ ۹۶۶ ۲۰۶۱۰ ۱۲۳ ۱۵۵۶
۳ فروردین ۱۷ ۲۴۹ ۳۶ ۶۰ ۱۰ ۲۹ ۸۷ ۲۶ ۲ ۲ ۳۸ ۱۹ ۵۷ ۲۸ ۱۶ ۲۸ ۳۶ ۷ ۲۲ ۱۹ ۳۳ ۱۷ ۴۲ ۱۵ ۸۴ ۱۵ ۸ ۲۶ ۱۰۲۸ ۲۱۶۳۸ ۱۲۹ ۱۶۸۵ [۴۳۴]
مجموع ۱۱۷۸ ۵۰۹۸ ۱۷۰۰ ۱۱۷۷ ۶۴۵ ۳۹۱ ۶۶۹ ۱۹۷۹ ۵۰۵ ۱۴۸ ۷۳ ۶۸ ۵۵ ۱۱۹۱ ۲۸۹ ۸۱۳ ۳۹۵ ۲۳۸ ۳۹۴ ۸۸۲ ۱۷۵ ۴۴۴ ۲۴۳ ۴۷۶ ۱۸۳ ۸۵۸ ۱۳۴ ۷۲۵ ۱۷۸ ۱۶۹ ۱۶۵ ن/م ۲۱۶۳۸ ن/م ۱۶۸۵
یادداشت: از ۴ فرودین ۱۳۹۹ موارد جدید به تفکیک استان اعلام نشده است.
موارد کووید ۱۹ در ایران  ()
     درگذشت        بهبودی        موارد فعال

فوریه فوریه مارس مارس ۱۵ روز گذشته ۱۵ روز گذشته

تاریخ
# موارد
(تست شده)
# درگذشته
۱۹ فوریه ۲۰۲۰
۲(—) (—)
۲۰ فوریه ۲۰۲۰
۵(+۱۵۰%) ۲(۰)
۲۱ فوریه ۲۰۲۰
۱۸(+۲۶۰%) ۴(+۲)
۲۲ فوریه ۲۰۲۰
۲۸(+۶۱%) ۵(+۱)
۲۳ فوریه ۲۰۲۰
۴۳(+۴۸%) ۸(+۳)
۲۴ فوریه ۲۰۲۰
۶۴(+۴۹%) ۱۲(+۴)
۲۵ فوریه ۲۰۲۰
۹۵(+۴۸%) ۱۵(+۳)
۲۶ فوریه ۲۰۲۰
۱۳۹(+۴۶%) ۱۹(+۴)
۲۷ فوریه ۲۰۲۰
۲۴۵(+۷۶%) ۲۶(+۷)
۲۸ فوریه ۲۰۲۰
۳۸۸(+۵۸%) ۳۴(+۸)
۲۹ فوریه ۲۰۲۰
۵۹۳(+۵۳%) ۴۳(+۹)
۱ مارس ۲۰۲۰
۹۷۸(+۶۵%) ۵۴(+۱۱)
۲ مارس ۲۰۲۰
۱,۵۰۱(+۵۳%) ۶۶(+۱۲)
۳ مارس ۲۰۲۰
۲,۳۳۶(+۵۶%) ۷۷(+۱۱)
۴ مارس ۲۰۲۰
۲,۹۲۲(+۲۵%) ۹۲(+۱۵)
۵ مارس ۲۰۲۰
۳,۵۱۳(+۲۰%) ۱۰۷(+۱۵)
۶ مارس ۲۰۲۰
۴,۷۴۷(+۳۵%) ۱۲۴(+۱۷)
۷ مارس ۲۰۲۰
۵,۸۲۳(+۲۳%) ۱۴۵(+۲۱)
۸ مارس ۲۰۲۰
۶,۵۶۶(+۱۳%) ۱۹۴(+۴۹)
۹ مارس ۲۰۲۰
۷,۱۶۱(+۹٫۱%) ۲۳۷(+۴۳)
۱۰ مارس ۲۰۲۰
۸,۰۴۲(+۱۲%) ۲۹۱(+۵۴)
۱۱ مارس ۲۰۲۰
۹,۰۰۰(+۱۲%) ۳۵۴(+۶۳)
۱۲ مارس ۲۰۲۰
۱۰,۰۷۵(+۱۰%) ۴۲۹(+۷۵)
۱۳ مارس ۲۰۲۰
۱۱,۳۶۴(+۱۳%) ۵۱۴(+۸۵)
۱۴ مارس ۲۰۲۰
۱۲,۷۲۹(+۱۲%) ۶۱۱(+۹۷)
۱۵ مارس ۲۰۲۰
۱۳,۹۳۸(+۹٫۵%) ۷۲۴(+۱۱۳)
۱۶ مارس ۲۰۲۰
۱۴,۹۹۱(+۷٫۶%) ۸۵۳(+۱۲۹)
۱۷ مارس ۲۰۲۰
۱۶,۱۶۹(+۷٫۹%) ۹۸۸(+۱۳۵)
۱۸ مارس ۲۰۲۰
۱۷,۳۶۱(+۷٫۳%) ۱۱۳۵(+۱۴۷)
۱۹ مارس ۲۰۲۰
۱۸,۴۰۷(+۶٫۰%) ۱۲۸۴(+۱۴۹)
۲۰ مارس ۲۰۲۰
۱۹,۶۴۴(+۶٫۷%) ۱۴۳۳(+۱۴۹)
۲۱ مارس ۲۰۲۰
۲۰,۶۱۰(+۴٫۹%) ۱۵۵۶(+۱۲۳)
۲۲ مارس ۲۰۲۰
۲۱,۶۳۸(+۵٫۰%) ۱۶۸۵(+۱۲۹)
۲۳ مارس ۲۰۲۰
۲۳,۰۴۹(+۶٫۵%) ۱۸۱۲(+۱۲۷)
۲۴ مارس ۲۰۲۰
۲۴,۸۱۱(+۷٫۶%) ۱۹۳۴(+۱۲۲)
۲۵ مارس ۲۰۲۰
۲۷,۰۷۷(+۹٫۱%) ۲۰۷۷(+۱۴۳)
۲۶ مارس ۲۰۲۰
۲۹,۴۰۶(+۸٫۶%) ۲۲۳۴(+۱۵۷)
۲۷ مارس ۲۰۲۰
۳۲,۳۳۲(+۱۰%) ۲۳۷۸(+۱۴۴)
۲۸ مارس ۲۰۲۰
۳۵,۴۰۸(+۷٫۸%) ۲۵۱۷(+۱۳۹)
Sources: Ministry of Health and Medical Education


جستارهای وابسته

پیوند به بیرون

داده ها و نقشه ها

نوشتارها و مقاله ها

منابع

الگو:پانویس الگو:دنیاگیری ۲۰–۲۰۱۹ کروناویروس الگو:دنیاگیری کروناویروس در ایران الگو:PHEIC